Aristides (devlet adamı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Aristides (Latince: Aristeides, Grekçe Αριστείδης) (MÖ 530 - MÖ 468) Atinalı bir general ve devlet adamıydı, Lysimakhos'un oğlu. Soylu bir aileye mensuptu (kuzeni Calias, protokolde meşale taşıyıcısı pozisyonundaydı). Plutarch'a göre, o Cleisthenes'in politik bir öğrencisiydi. Aristides, Yunan siyaset adamı, dürüstlüğünden ötürü Namuslu takmaadıyla anıldı. Soylu, ama pek varlıklı olmayan bir aileden geliyordu; Maraton Muharebesi'nde (490) Milciades'in girişimlerini desteklemek için savaştı ve bu savaşta gösterdiği başarı nedeniyle Arkhon seçildi (489-488).

Themistokles’e hep karşı çıktı. Themistokles, Atina’nın deniz gücünü geliştirmekten yanaydı. Tutucu Aristides ise, kara ordusunun üstünlüğünü, tarımın ve toprak sahiplerinin önceliğini savundu.

Atina halkı, Themistokles’in yanında yer alarak Aristides'in sürülmesine karar verdi (483-482). Bazı yazarla ise Aristides'in sürgünün nedeni onun yolsuzlukla mücadelesine bağlıyor.

Serhas’ın Atina’yı ele geçirmesi (480) üzerine geri çağrılan Aristides, Themistokles ile uzlaşarak Salamis’te savaştı ve Platea'da Atinalılar’ı komuta ederek (479), Kıbrıs'ta Persler’i etkisiz hale getirdi. (478).

İyonyalılar’ın isteği üzerine Delos Birliği'nin askeri ve mali durumunu düzeltti; denizdeki gücünü artırdı (476) ve Pausanias'ın ihanetinden sonra Yunan güçlerinin komutasının Atinalılar'a geçmesini sağladı; öğrencisi Kimon’un Asya kıyısındaki zaferlerine yardım etti.

478'de arkhon olan Aristides, görevleri herkese açık kılan kararnameyi çıkardı. Birlik'n mâliyesini yönettikten sonra öylesine yoksul öldü ki, cenaze masrafını ve kızlarının çeyizini Atina’nın ödemesi gerekti. Herodot ona "Atina'daki en iyi ve en onurlu adam" dedi ve Platon da ona benzer bir muamele yaptı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]