Archosauriformes

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Archosauriformes
Yaşadığı dönem aralığı: 260-0 myö
Kapitaniyen-Günümüz 
ProterosuchusDB.jpg
Americanalligator.jpg
Amerika aligatörü (A. mississippiensis)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Reptilia
Klad: Crocopoda
Klad: Archosauriformes
Gauthier, 1986
Alt gruplar [1]

Archosauriformes (Yunanca: archosaur, 'hükümdar keler'; Latince form, 'biçim, şekil'), Geç Permiyen'de (yaklaşık 250 milyon yıl önce) bir süre önce arkozoromorf atalarından gelişen diapsid sürüngenlerin bir kladıdır. Jacques Gauthier (1994) tarafından, Proterosuchidae ve Archosauria'nın [timsahları, teruzorları ve dinozorları (kuşlar dahil) içeren grup] son ortak atası ve tüm soyundan gelenler olarak tanımlandı.[3] Phil Senter (2005), onu Proterosuchus ve Archosauria'yı içeren özel klad olarak tanımlar.[4]

Proterosuchidae familyasının üyelerini ve daha gelişmiş formları içeren bu sürüngenler, başlangıçta, genişleyen yürüyüşleri ve uzun burunları olan yüzeysel olarak timsah benzeri hayvanlardı. Terapsid çağdaşlarının çoğunun aksine, proterosuchidler Permiyen'in sonundaki felaketten kurtuldu. Triyas'ın başlangıcından birkaç milyon yıl sonra, archosauriformes "proterosuchian" derecesini geçerek çeşitlendi. Diğer archosauriformlar arasında Erythrosuchidae (en erken sauropsid süper yırtıcılarından bazıları), Euparkeriidae (küçük, çevik sürüngenler) ve proterochampsidler, Vancleavea, Doswellia ve Asperoris gibi çeşitli diğer garip sürüngenler bulunur. En başarılı arkozorlar ve Jura dönemine kadar hayatta kalan tek üyeler arkozorlardı. Archosauria, timsahları, kuşları ve aetosaurlar, rauisuchidler, pterosaurlar ve kuş olmayan dinozorlar gibi soyu tükenmiş canlıları içerir.[5]

Euparkeria öncesi Archosauriformes daha önce Thecodontia takımının Proterosuchia alt takımına dahil edilmişti. Modern kladistik metodoloji altında, Proterosuchia ve Thecodontia parafiletik topluluklar olarak reddedildi ve arkozor öncesi taksonlara basitçe bazal Archosauriformes denir. 2016'da Martin Ezcurra, eritrosuchidlerden daha taçlı olan tüm arkozor formlarını içeren klad için bir isim verdi. Timsah tarzı bir krurotarsal ayak bileğine sahip olmasına atıfta bulunarak "gerçek timsah ayakları" anlamına gelen Eucrocopoda kladını seçti.[1]

İlişkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda Nesbitt'ten (2011) bir kladogram var:[6]

Archosauriformes 
 Proterosuchidae 

Archosaurus

ProterosuchusProterosuchusDB flipped.jpg

ErythrosuchusErythrosuchus africanus.jpg

VancleaveaVancleavea white background.jpg

 Proterochampsia 

Tropidosuchus

ChanaresuchusChanaresuchus.jpg

EuparkeriaEuparkeria white background.png

 Crurotarsi 
 Phytosauria

Parasuchus

SmilosuchusSmilosuchus adamanensis flipped.jpg

Pseudopalatus

 Archosauria 

PseudosuchiaDescription des reptiles nouveaux, ou, Imparfaitement connus de la collection du Muséum d'histoire naturelle et remarques sur la classification et les caractères des reptiles (1852) (Crocodylus moreletii).jpg

AvemetatarsaliaMeyers grosses Konversations-Lexikon - ein Nachschlagewerk des allgemeinen Wissens (1908) (Antwerpener Breiftaube).jpg

*Not: Phytosaurlar daha önce Pseudosuchia veya timsah çizgili arkozorların içine yerleştirildi.

Aşağıda Sengupta ve diğerlerine ait bir kladogram bulunmaktadır. (2017), Ezcurra'nın (2016) "Proterosuchia"nın (proterosuchidler ve erythrosuchidler dahil olmak üzere polifiletik bir tarihsel grup) tüm tarihi üyelerini yeniden inceleyen güncellenmiş bir versiyonuna dayanmaktadır. Ağaç çözünürlüğünü artırmak için çıkarılması gereken parçalı taksonların yerleşimi kesikli çizgilerle gösterilir (güvenle atanabilecekleri en türetilmiş konumda). Nomina dubia olan taksonlar "dubium" notu ile belirtilmiştir. Kalın terminal taksonları çökmüştür.[1][1][7]

 Crocopoda 

AllokotosauriaTrilophosaurus buettneri (flipped).jpg

RhynchosauriaHyperodapedon BW2 white background.jpg

Boreopricea funerea

Prolacertidae Prolacerta broomi.jpg

SAM-PK-591

"Ankistrodon indicus" (dubium)

"Blomosuchus georgii" (dubium)

Tasmaniosaurus triassicus

 Archosauriformes 

Chasmatosuchus magnus

Chasmatosuchus rossicus

Gamosaurus lozovskii

Chasmatosuchus vjushkovi

Vonhuenia friedrichi

ProterosuchidaeProterosuchusDB flipped.jpg

Eorasaurus olsoni

Kalisuchus rewanensis

Fugusuchus hejiapanensis

Sarmatosuchus otschevi

Cuyosuchus huenei

ErythrosuchidaeErythrosuchus africanus.jpg

 Eucrocopoda 

Asperoris mnyama

Dorosuchus neoetus

Euparkeria capensisEuparkeria white background.png

 Proterochampsia 

DoswelliidaeDoswellia kaltenbachi life restoration.png

ProterochampsidaePseudochampsa life restoration white background.jpg

 Archosauria 
 Avemetatarsalia 

AphanosauriaTeleocrater v1.png

OrnithodiraMeyers grosses Konversations-Lexikon - ein Nachschlagewerk des allgemeinen Wissens (1908) (Antwerpener Breiftaube).jpg

 Pseudosuchia 

PhytosauriaSmilosuchus adamanensis flipped.jpg

Diğer pseudosuchianlarDescription des reptiles nouveaux, ou, Imparfaitement connus de la collection du Muséum d'histoire naturelle et remarques sur la classification et les caractères des reptiles (1852) (Crocodylus moreletii).jpg

Konuyla ilgili yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e Ezcurra (28 Nisan 2016). "The phylogenetic relationships of basal archosauromorphs, with an emphasis on the systematics of proterosuchian archosauriforms". PeerJ (İngilizce). 4: e1778. doi:10.7717/peerj.1778. ISSN 2167-8359. PMC 4860341 $2. PMID 27162705. 
  2. ^ Sookias, R. B.; Sullivan, C.; Liu, J.; Butler, R. J. (2014). "Systematics of putative euparkeriids (Diapsida: Archosauriformes) from the Triassic of China". PeerJ. 2: e658. doi:10.7717/peerj.658. PMC 4250070 $2. PMID 25469319. 
  3. ^ Gauthier J. A. (1994): The diversification of the amniotes. In: D. R. Prothero and R. M. Schoch (ed.) Major Features of Vertebrate Evolution: 129-159. Knoxville, Tennessee: The Paleontological Society.
  4. ^ Phil Senter (2005). "Phylogenetic taxonomy and the names of the major archosaurian (Reptilia) clades". PaleoBios. 25 (2): 1-7. 
  5. ^ "Anatomy, Phylogeny and Palaeobiology of Early Archosaurs and Their Kin". 10 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021. 
  6. ^ Nesbitt (2011). "The early evolution of archosaurs: relationships and the origin of major clades". Bulletin of the American Museum of Natural History. 352: 1-292. doi:10.1206/352.1. 20 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021. 
  7. ^ Sengupta (2017). "A new horned and long-necked herbivorous stem-archosaur from the Middle Triassic of India". Scientific Reports. 7 (1): 8366. doi:10.1038/s41598-017-08658-8. PMC 5567049 $2. PMID 28827583. 

 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]