Andrey Kirilenko (siyasetçi)
| Andrey Kirilenko | |
|---|---|
| |
| Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Sekreteri | |
| Görev süresi 8 Nisan 1966 - 5 Mart 1976 | |
| Yerine geldiği | Aleksandr Şelepin |
| Yerine gelen | Konstantin Çernenko |
| Ukrayna Komünist Partisi Dnipropetrovsk Bölge Komitesi Birinci Sekreteri | |
| Görev süresi Haziran 1950 - Aralık 1955 | |
| Yerine geldiği | Leonid Brejnev |
| Yerine gelen | Volodimir Şiçerbitski |
| Sovyetler Birliği Komünist Partisi Sverdlovsk Bölge Komitesi Birinci Sekreteri | |
| Görev süresi 3 Aralık 1955 - 28 Nisan 1962 | |
| Yerine geldiği | Aleksey Kutyrev |
| Yerine gelen | Konstantin Nikolayev |
| Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu Aday Üyesi | |
| Görev süresi 29 Haziran 1957 - 31 Ekim 1961 | |
| Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu Tam Üyesi | |
| Görev süresi 26 Nisan 1962 - 22 Kasım 1982 | |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 8 Eylül 1906 Alekseyevka, Voronej Guberniyası, Rus İmparatorluğu |
| Ölüm | 12 Mayıs 1990 (83 yaşında) Moskova, Rusya Federasyonu |
| Defin yeri | Troyekurovo Mezarlığı |
| Partisi | Sovyetler Birliği Komünist Partisi |
| Evlilik(ler) | Elizaveta Ivanovna Kirilenko |
| Çocuk(lar) | Anatoly, Valentina |
| Bitirdiği okul | S. Ordzhonikidze Devlet Havacılık Teknik Üniversitesi |
| Mesleği | Tasarım mühendisi |
| Ödülleri | Tüm ödülleri |
| Askerî hizmeti | |
| Çatışma/savaşları | Büyük Yurtseverlik Savaşı |
Andrey Pavloviç Kirilenko (Rusça: Андре́й Па́влович Кириле́нко, d. 8 Eylül 1906; Alekseyevka - ö. 12 Mayıs 1990; Moskova) Sovyet mühendis, politikacı.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Andrey Kirilenko, 8 Eylül 1906'da Rus İmparatorluğu'ndaki Belgorod Oblastı'na bağlı Alekseyevka'da işçi bir ailenin çocuğu olarak doğdu.[1] Çocukken elektrikçi ve çilingir olarak çalıştı.[2] 1920'de yerel okuldan ve beş yıl sonra da Aleksevski meslek teknik okulundan mezun oldu. 1920'lerin ortalarında ve sonlarında Voronej Oblastı'nda bulunan bir madencilik işletmesinde çalışmaya başladı. 1929'da Komsomol'a, iki yıl sonra da Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne üye oldu. 1936'da Rybinsk Havacılık Teknolojisi Enstitüsü'nden mezun oldu. Zaporizhia Motor Fabrikası uçak fabrikasında tasarım mühendisi olarak çalışmaya başladı. 1938'de parti siyasetinde aktif bir katılımcı oldu ve sonunda Zaporijya Oblastı'ndaki Voroşilov Bölge Parti Komitesi'nin İkinci Sekreteri, ertesi yıl da Birinci Sekreter olarak seçildi. Aynı yıl Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Zaporijya Bölge Parti Komitesi'nin İkinci Sekreteri görevine geldi. Bu görevinde metalurji ve elektrik mühendisliğinin yanı sıra diğer endüstri türlerinin gelişimine de önemli katkılarda bulundu.[1]
Büyük Yurtseverlik Savaşı sırasında doğrudan sanayinin güvenli bölgelere tahliyesi görevlerinde yer aldı. 1941'den 1943'e kadar Güney Cephesi 18. Ordusu Askeri Sovyeti'nin bir üyesiydi. Askerler arasındaki disiplini iyileştirmenin yanı sıra birliklere sağlanan malzeme desteğini geliştirerek katkıda bulundu. 1943'te Moskova'ya taşındı ve burada gelişmiş uçak üretimi alanında çalıştı. 1944'te Zaporijya Bölge Partisi'nin Birinci Sekreteri seçildi. Geleceğin Sovyet lideri Leonid Brejnev'in yerine Dnipropetrovsk Bölge Parti Komitesi'nin Birinci Sekreteri oldu. 1955'ten 1962'ye kadar Sverdlovsk Bölge Parti Komitesi'nin Birinci Sekreteriydi.[1] Ardından Nikita Kruşçev tarafından Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin kentsel alanlarında ekonomik planlama ve personel seçiminden sorumlu olmak üzere atandı. Daha sonra Merkez Komitesi Bürosu başkan yardımcılığına terfi etti.
Sovyetler Birliği'nde Brejnev döneminde başlayan kolektif liderlik döneminde karar alma komitelerinde görev aldı.[3][4] 1962'de Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu'nda oy hakkına sahip "tam üye" kadrosuna yükseldi.[5]
Leonid Brejnev'in ölümünden sonra Politbüro'daki görevlerinden uzaklaştırıldı. Arterioskleroz hastalığına yakalanan ve sağlığı kötüleşen Kirilenko aktif siyaset yapamayacak duruma geldi.[6] Sağlığı, Politbüro'daki birkaç önde gelen üyenin adını dahi hatırlayamayacağı kadar kötüleşti. Daha sonraki yaşamında düzgün yazı yazamadı, hatta Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Yuri Andropov tarafından 1982'de istifa mektubu yazması istendiğinde bunu yapmakta zorlandı.[7] Kirilenko'nun görevden alınması kararı Andropov iktidara gelmeden önce alındı, kararın gerekçesi Kirilenko'nun oğlunun Birleşik Krallık'a kaçmaya çalışmasıydı.[8][9]
1983'te son kez kamuoyuna göründü ve aynı yıl emekli oldu.
Ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]12 Mayıs 1990'da 83 yaşında öldü. Cenazesi Troyekurovo Mezarlığı'na gömüldü.
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Lenin Nişanı (7 adet - 23 Ocak 1948, 2 Mart 1953, 7 Eylül 1956, 8 Mart 1958, 7 Eylül 1966, 2 Aralık 1971 ve 7 Eylül 1976)
- Sosyalist Emek Kahramanı (2 adet - 9 Temmuz 1966 ve 9 Temmuz 1976)
- Ekim Devrimi Nişanı (7 Eylül 1981)
- 2. Sınıf Vatanseverlik Savaşı Nişanı (11 Mart 1985)
- "Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nde 50 yıllık üyelik" Nişanı
- Georgi Dimitrov Nişanı
- Muzaffer Şubat Nişanı 26 Ocak 1978)
- Klement Gottwald Nişanı (15 Eylül 1981)
- Emek Cesareti Madalyası
- Emek Emektarı Madalyası
- Vladimir İlyiç Lenin'in 100. Yıldönümünü Anma Jübile Madalyası
- SSCB Devlet Sınırlarının Ayrımını Koruma Madalyası
- Odessa Savunması Madalyası
- Kafkasya Savunması Madalyası
- 1941-1945 Büyük Yurtsever Savaşında Almanya üzerinde Zafer Madalyası
- 1941-1945 Büyük Yurtsever Savaşında Cesur Emek Madalyası
- Güneydeki Siyah Metalürji İşletmelerinin Restorasyonu Madalyası
- Donbass Kömür Madenlerinin Restorasyonu Madalyası
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Özel
- ^ a b c "Дважды Герой Социалистического Труда Кириленко Андрей Павлович" Кириленко, Андрей Павлович (Rusça). warheroes.ru. 15 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
- ^ Law 1975, s. 226.
- ^ Sandle, Mark; Bacon, Edwin (2002). Brezhnev Reconsidered. Palgrave Macmillan. s. 13. ISBN 978-0-333-79463-0.
- ^ "170. Memorandum From the President's Assistant for National Security Affairs (Kissinger) to President Nixon". history.state.gov. 10 Nisan 1971. 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
- ^ Law 1975, s. 227.
- ^ Castells, Manuel (2010). End of Millennium: The Information Age: Economy, Society, and Culture. 3. John Wiley & Sons. s. 48. ISBN 978-1-4051-9688-8.
- ^ Brown, Archie (2009). The Rise & Fall of Communism. Bodley Head. ss. 402-403. ISBN 978-0-224-07879-5.
- ^ Mitchell 1990, s. 75.
- ^ Roeder, Philip G. (1993). Red sunset: the failure of Soviet politics. Princeton University Press. s. 133. ISBN 978-0-691-01942-0.
- Genel
- Law, David A. (1975). Russian Civilization. Ardent Media. ISBN 978-0-8422-0529-0.
- Mitchell, R. Judson (1990). Getting to the Top in the USSR: Cyclical Patterns in the Leadership Succession Process. Hoover Press. ISBN 978-0-8179-8921-7.
- 1906 doğumlular
- 1990'da ölenler
- Voronej doğumlular
- Moskova'da ölenler
- Moskova'da defnedilenler
- Rus komünistler
- Ukraynalı siyasetçiler
- Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi üyeleri
- Lenin Nişanı sahipleri
- Sosyalist İşçi kahramanları
- Ekim Devrimi Nişanı sahipleri
- Sovyetler Birliği'ndeki siyasal parti liderleri
- Vatanseverlik Savaşı Nişanı sahipleri