Anasayfa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ana Sayfa sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Herkesin katkıda bulunabildiği Özgür Ansiklopedi
Haftanın seçkin maddesi
CheHigh.jpg
Che Guevara, (14 Haziran 1928 - 9 Ekim 1967), Arjantinli Marksist devrimci, doktor, yazar, gerilla lideri, diplomat ve askerî kuramcı. Tıp eğitimi alırken Latin Amerika'yı baştan aşağı dolaştı ve bu sayede birçok insanın yaşadığı yoksulluğu doğrudan gözlemleyebildi. Bu deneyimler sonucunda bölgedeki ekonomik eşitsizliği ortadan kaldırmanın tek yolunun devrim olduğuna inanarak Marksizm'i incelemeye başladı ve Başkan Jacobo Arbenz Guzmán'ın önderliğinde Guatemala’nın sosyal devrimine katıldı. Bir süre sonra 1959'da Küba'da yönetimi ele geçiren Fidel Castro'nun askerî nitelikli 26 Temmuz Hareketi'nin bir üyesi oldu. Yeni hükûmette çeşitli görevlerde bulunduktan, gerilla savaşı teorisi ve uygulamaları üzerine makaleler ve kitaplar yazdıktan sonra diğer ülkelerdeki devrimci hareketlere katılmak üzere 1965'te Küba'dan ayrıldı. İlk olarak Kongo-Kinşasa'ya, daha sonra da CIA ve Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Özel Harekât Kuvvetleri'nin ortak operasyonu sonrası yakalanacağı Bolivya'ya gitti. 9 Ekim 1967'de Vallegrande yakınlarındaki La Higuera'da Bolivya Silahlı Kuvvetleri'nin elindeyken öldürüldü. Ölümünden sonra Guevara dünya üzerinde sosyalist devrimci hareketlerin sembolü hâline geldi. Guevara'nın Alberto Korda tarafından çekilen fotoğrafı "dünya üzerindeki en ünlü fotoğraf ve 20. yüzyılın sembolü" olarak nitelendirildi. (Devamı...)
Günün maddeleri
Dew on spider web Luc Viatour.jpg
Çiy, havadaki su buharının soğuk bir yüzey üzerinde sıvı hale geçmesi sonucu oluşan su damlacıkları. Atmosferik sınır tabakadaki hava parselinin aktüel buhar basıncının, yüzeyin sıcaklığına ait doymuş buhar basıncından daha yüksek olması sonucu, havadaki su buharının soğuk bir yüzey üzerinde yoğunlaşarak sıvı faza geçmesidir. Bahar aylarında bulutsuz gecelerde gerçekleşen radyasyon kaybı, yeryüzeyine temas eden ince bir hava tabakasında fazlaca soğumaya neden olur ve çiy de genellikle bu durumda -nem, sıcaklık ve basınç koşulları da uygunsa- gerçekleşir. Yer/cisim sıcaklığı donma seviyesinin altında ise, çiy yerine kırağı gerçekleşir. Çiy, meteoroloji biliminde yağış kategorisine girmez. Hatta klimatolojik rasat cetvellerinde meteorolojik hadise değil, müşahede olarak rapor edilir.

İlkbahar veya yaz mevsiminde sabahları cisimlerin üzerinde, bahçedeki bitkilerin yapraklarında su damlacıkları oluşur. Bu damlacıklar yağmur damlası değildir, geceleri havanın soğumasıyla havada bulunan su buharının yoğuşarak oluşturduğu damlacıklardır. (Devamı...)


Woody Guthrie 2.jpg
Woody Guthrie, ya da tam adıyla Woodrow Wilson "Woody" Guthrie (d. 14 Temmuz 1912 – ö. 3 Ekim 1967), Amerikalı şarkı sözü yazarı ve folk müzik sanatçısı. Guthrie müzik kariyerinde yüzlerce şarkıya, balata imza atmış, siyasi temalar içeren şarkılardan geleneksel şarkılara, geleneksel şarkılardan çocuk şarkılarına kadar birçok farklı dalda doğaçlama çalışmaları olmuştur. Hayatı boyunca canlı performanslarını sürdüren sanatçı sıklıkla gitarıyla, This Machine Kills Fascists yani "Bu Makine Faşistleri Öldürür" sloganıyla seyirci karşısına çıkmıştır. Amerikan okullarında sıklıkla söylenen "This Land Is Your Land" şarkısıyla da tanınır. Kaydettiği şarkıların birçoğu Kongre Kütüphanesi'nde arşivlenmiştir.

Guthrie Oklahoma'dan Kaliforniya'ya kadar göçmen işçilerle yol almış ve geleneksel folk ve blues şarkıları öğrenmiştir. Şarkıları özellikle Büyük Bunalım esnasındaki Dust Bowl dönemi olarak adlandırılan kuraklık dönemindeki deneyimlerini konu almaktadır ve "Dust Bowl Troubadour" yani "Kuraklık Dönemi Gezgin Müzisyeni" olarak da tanınmıştır. Her ne kadar Guthrie hayatı boyunca Amerika Birleşik Devletleri'ndeki komünist gruplarla ilişkilendirilse de görünüşte bunlardan hiçbirine üye olmamıştır. Guthrie üç kez evlenmiş ve Amerikan folk müzik müzisyeni Arlo Guthrie dahil sekiz çocuğu olmuştur. Ayrıca müzisyen Sarah Lee Guthrie'nin de büyükbabasıdır. Guthrie 55 yaşındayken Huntington Hastalığı olarak adlandırılan dejeneratif nörolojik bir bozukluğun komplikasyonları sebebiyle vefat etmiştir. Hastalığına rağmen, son yıllarında Guthrie folk müzik hareketinde başı çekmiş ve Ramblin' Jack Elliott ve Bob Dylan gibi müzisyenlerle sahip olduğu usta-çırak ilişkisinin yanı sıra genel olarak yeni folk müzisyenleri nesline ilham kaynağı olmuştur. (Devamı...)

Günün seçkin resmi
İlk havacılık (International Civil Aviation Day)
İlk havacılık: üst sırada: "Francesco Lana de Terzi'nin havacılık makinesi", "Montgolfiers'nin balonu", "Jean-Pierre Blanchard'ın balonu",, orta sırada: "Garnerin'ın paraşütü" (yükselişte), "Charles & Nicholas Louis Robert'in balonu", "Garnerin'ın paraşütü" (inişte), alt sırada: "Bruce Lunardi tarafından kullanılan kanatların şekli", "Jean-Pierre Blanchard tarafından kullanılan kanatların şekli" (Gravür, 1818).

Joseph Clement, Gravür: Ambrose William Warren, J. Davis

Tarihte bugün

Olaylar

Doğumlar

Giovanni Battista Belzoni

Ölümler

Daha fazlası...