Ambulocetus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ambulocetus
Yaşadığı dönem aralığı: 48-47 Ma
Bridgerian-Uintan[1] 
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Takım: Artiodactyla
Alt takım: Whippomorpha
İnfra takım: Cetacea
Parvo takım: Archaeoceti
Familya: Ambulocetidae
Cins: Ambulocetus
Thewissen vd. 1994[2]
Tip tür
Ambulocetus natans
Thewissen vd. 1994
Ambulocetus distribution map.png
Fosil dağılımı haritası (Pencap, Kuldana Oluşumu)[1]

Ambulocetus (Latince:"yürüyen balina"), Erken Eosen'de Kuzey Pakistan'da yaşamış bir arkaik balina cinsi.[3][4] Cins, 1994 yılında tanımlanan, kalıntıları yaklaşık 47.5 milyon yıllık olan Ambulocetus natans tip türü ile bilinir. Ambulocetus, Pakicetus ve Himalayacetus'dan sonra, bilinen en eski balinalardandır.[1][5]

Açıklama[değiştir | kaynağı değiştir]

Hans Thewissen ve Ambulocetus fosili

Ambulocetus natans ilk olarak, 1994'te Thewissen ve meslektaşları tarafından Kuzey Pakistan'ın (Pencap) Kuldana Oluşumu'nda bulunan (erken Eosen'den Orta Eosen'e) kalıntılardan tanımlandı. Bulunan fosil Aşağı Kuldana Oluşumu'ndan kalma olan, Pakicetus ve Ichthyolestes'ten daha gençti.[1]

Ambulocetus'un fosilleşmiş dişlerinin analizi, bu "yürüyen balina"nın hem tatlı hem de tuzlu su göllerinde, okyanuslarda ve nehirlerde yaşadığını gösterir. Bu özellik, yalnızca Avustralya'da yaşayan bir modern timsahla (Crocodylus porosus) ve tanımlanmış balinalar ile yüzgeçayaklılarla ortak bir özelliktir.[5]

Yaşam şekli[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir diğer restorasyonu, Nobu Tamura

Fosil buluntularına göre, daha önceki Pakicetidlerden daha iyi suya adapte olmuş, ancak hâla karada yaşayabilen canlılardı.[1]

Ambulocetus, muhtemelen pusucu bir yırtıcıydı. Suda, atalarına göre oldukça hızlıydı. Uzun süre suyun altında kalabiliyordu ve aynı bir Hint gavyali gibi, balıklarla besleniyordu; veya suyun yakınındaki hayvanları, su içmek için yaklaştıklarında yakalıyordu.[1]

Anatomi[değiştir | kaynağı değiştir]

1.8 metre boyundaki bir insanla boyut karşılaştırması

Ambulocetus'un muhtemelen, uzun ve esnek bir boynu, esnek bilekleri ve parmakları olan perdeli ayakları ve uzun, sağlam bir kuyruğu vardı.[3]

İnce, sevimsiz bir görünüme sahipti ve yaklaşık 3 metre uzunluğunda, 200 kg ağırlığındaydı. Canlının iç kulaklarındaki minik kemikler, su altında yutkunma yeteneğine sahip olduğunu gösterdi. Bu özellik kendinin su altı yırtıcısı olduğunun kanıtıdır. Bu ve balina benzeri dişler gibi özellikleri, onu balinaların ilkel akrabası yapan özelliklerdendir.[5]

Hareket[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaşam restorasyonu

Morfolojisi, Ambulocetus'un su samuru gibi suda hareket ettiği öne sürmüştür. Su samuru gibi, bacaklar ve ayaklar geriye doğru itilir, omurga bükülür ve kuyruk yukarı doğru hareket ederdi.[3]

Ambulocetus'un gözleri başın yukarısına yerleştirilmiştir ve kısmen yukarıya veya çene bastırılmışsa ileriye bakıyordu. Benzer bir pozisyon su aygırında da bulunur ve bu erken balinanın gözleri dışarda sular altında yüzdüğünü düşündürür. Ambulocetus nehirlerin ve göllerin dibinde yürürse, yukarı bakan gözleri yukarıda yüzen avını bulmasına yardımcı olabilirdi.[3]

İşitme kabiliyeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Ambulocetus'un kafatası özellikleri, onun su altı sesini duyabildiğini gösterir. Alt çene, modern dişli balinalarda geniş bir yağ yastığı barındıran geniş bir boşluğa sahiptir. Bu yağ kanalları pedi, modern dişli balinalarda iyi çalışan bir sistem olan alt çeneden kulağa ses çıkarır. Kulak kemikleri iyi korunmamış olsa da, daha yaşlı ve daha genç fosil balinalara dayanarak, Ambulocetus havadaki sesleri duyma yeteneğini korumuş olabileceği düşünülüyor.[3]

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Ambulocetus, ilk tanımlandığında arkaik balina familyası Protocetidae'ye yerleştirildi. Daha sonraki çalışmalar ise onu balinalar içinde kendi familyası olan Ambulocetidae'ye atadı.[1][6]

Filogeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Cetacea

Pakicetidae Pakicetus BW.jpg

Ambulocetidae

(tip cins: Ambulocetus) Ambulocetus BW.jpg

Remingtonocetidae Remingtonocetus cropped.png

Protocetidae Maiacetus NT.jpg

Basilosaurinae Basilosaurus cropped.png

Dorudontinae Dorudon cropped.png

Neoceti

Odontoceti Orcinus orca cropped.jpg

Mysticeti Caperea marginata 3.jpg

Ayrıca Bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g Thewissen, J. G. M. (1996). Ambulocetus natans, an Eocene cetacean (Mammalia) from Pakistan. S. I. Madar, S. Taseer Hussain. Frankfurt am Main: Senckenbergische Naturforschende Gesellschaft. ISBN 3-929907-32-1. OCLC 36463214. 
  2. ^ Ambulocetus
  3. ^ a b c d e "Ambulocetus Natans | College of Osteopathic Medicine | New York Tech". www.nyit.edu. 20 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2021. 
  4. ^ "Fossilworks: Ambulocetus natans". fossilworks.org. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2021. 
  5. ^ a b c B. S., Cornell University. "What Was the Ambulocetus Prehistoric Whale, and How Big Was It?". ThoughtCo (İngilizce). 14 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2021. 
  6. ^ Marx, Felix G.; Lambert, Olivier; Uhen, Mark D. (10 Mayıs 2016). "Cetacean Paleobiology". Wiley Online Library (İngilizce). doi:10.1002/9781118561546. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]