İçeriğe atla

Altın Orda hanları listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu sayfa, Altın Orda devletindeki, Mavi Orda ve Ak Orda şeklinde anılan batı ile doğu kanatlarındaki ve devletin dağılma sürecindeki ana ardılı olan Büyük Orda'daki hanların eksiksiz bir listesidir. Genel kabule uygun olarak bu liste, Cengiz Han'ın 1227 yılındaki ölümünden Saray şehrinin 1502'de Kırım Hanlığı tarafından yağmalanmasına kadar geçen dönemi kapsar. Kronolojik ve soybilimsel bilgiler arasında görüş ayrılıkları ve çelişkiler bulunmaktadır.

Batı Yarısı (Mavi Orda)
Batu Ulusu
Doğu Yarısı (Ak Orda)
Orda Ulusu
Cuci
جوچى
Cengiz Han'ın Orta ve Batı Asya'daki naibi olarak
yak. 1207–1227
Altın Orda
(Cuci Ulusu, Kıpçak Hanlığı veya Kıpçak Ulusu)

طلائی آردا
خانان قپچاق
قوم جوجی
1227–1459
Batu Han
باتو خان
Baş han olarak
1227–1255
Orda Han
آردا خان
1227–1251
Sartak Han
سارتاق خان
Baş han olarak
1255–1256
Kunkuran
قن قوران
1251–1280
Ulakçı Han
اولاقچی خان
Baş han olarak
1256–1257
Berke Han
برکه خان
Baş han olarak
1257–1266
Mengü Timur
منگو تیمور
Baş han olarak
1266–1280
Tuda Mengü
تودا منگو
Baş han olarak
1280–1287
Köçü
کوجو
1280–1302
Tula Buka
تالابغا
Baş han olarak
1287–1291
Tokta
تختا خان
Baş han olarak
1291–1312
Buyan veya Bayan Han
بیان خان
1302–1309
Muhammed Özbek Han
محمد ازبک خان
Baş han olarak
1313–1341
Sasıbuğa Han
ساسیبوقا خان
yak. 1310–1320
(şüpheli)
Erzen
کلدی بک
1320–1341
(şüpheli)
Tini Beg
تینی بیگ
Baş han olarak
1341–1342
Canibeg
جانی بیگ
Baş han olarak
1342–1357
Çimtay
چمطائي
1344–1360
(şüpheli)
Berdi Beg
بردی بیگ
Baş han olarak
1357–1359
Kulpa Han
قلپا خان
Baş han olarak
1359–1360
Nevruz Beg
نوروز بیگ
Baş han olarak
1360
Hızır Han
خضر خان ابن ساسیبوقا خان
1360–1361
Kara Nogay
1360–1361
Timur Hoca
تیمور خواجه ابن خضر خان
1361
Ordu Melik (Ordu Şeyh)
اردو ملک شیخ
1361
Kıldı Beg
کلدی بک
1361–1362
Abdullah Han
عبد اللہ خان ابن ازبک خان
Mamay'nin kukla hanı olarak
1362 Saray'daki 1. saltanatı
Murad
مراد خان
1362
Mir Pulad Han (Mir Pulad)
خیر بولاد
1362–1364
Tuğluk Timur
1363–yak. 1365
Aziz Şeyh
عزیز شیخ
1364–1367
Mübarek Hoca
مبارک خواجہ
yak. 1365–1369
Abdullah Han
عبد اللہ خان ابن ازبک خان
Mamay'nin kukla hanı olarak
1367–1368 Saray'daki 2. saltanatı
Olcay Timur
تیمور
1368
Hasan Beg
حسن بیگ
1368–1369
Abdullah Han
عبد اللہ خان ابن ازبک خان
Mamay'nin kukla hanı olarak
1369 Saray'daki 3. saltanatı
Kutluk Hoca
1369–1370
Urus Han
عروس خان
1369–1370
Tulun Beg Hanım
تولون بک خانم
Mamay'nin kukla kraliçesi olarak
1370–1371
Muhammed Sultan
محمد بولاق
Mamay'nin kukla hanı olarak
1371–1373 Saray'daki 1. saltanatı
Urus Han
عروس خان
1373
Hacı Çerkes
حاجی چرکس
1373–1374
Urus Han
عروس خان
1373–1374
İl Beg
خان ایبک
1374
Muhammed Sultan
محمد بولاق
Mamay'nin kukla hanı olarak
1374 Saray'daki 2. saltanatı
Urus Han
عروس خان
1374–1375
Kağan Beg
غیاث الدین خاقان بیگ
1375–1377
Urus Han
عروس خان
1375–1377
Arap Şah
عرب شاہ مظفر
1377–1380
Toktakıya
توک تکیا
1377
Timur Melik
تیمور ملک
1377–1379
Toktamış Han
تختامش خان
1379–1380
Toktamış Han
تختامش خان
Han olarak
1380–1395
Kuyurçuk
قویورچق
1395–1397
Timur Kutluk
تیمور قتلغ ابن تیمور ملک
Edige ile ittifak hâlinde han
1397–1399
Şadi Beg
شادی بیگ ابن تیمور ملک
Edige ile ittifak hâlinde han
1399–1407
Pulad Han
بولاد
Edige ile ittifak hâlinde han
1407–1409

Saray'daki 1. saltanatı

Kerim Berdi
کریم بردی ابن تختامش
1409

Saray'daki 1. saltanatı

Pulad Han
بولاد
Edige ile ittifak hâlinde han
1409–1410

Saray'daki 2. saltanatı

Timur Han
تیمور خان ابن تیمور قتلغ
Edige ile ittifak hâlinde han
1410–1411
Celaleddin Han Zeleni Saltan
جلال الدین خان ابن تختامش
1411–1412
Kerim Berdi
کریم بردی ابن تختامش
1412–1413

Saray'daki 2. saltanatı

Kebek Han
قبق خان ابن تختامش
1413–1414
Kerim Berdi
کریم بردی ابن تختامش
1414

Saray'daki 3. saltanatı

Cabbar Berdi
جبار بردی خان
1414–1415

Saray'daki 1. saltanatı

Çekre
چکرہ خان ابن اکمل
Edige ile ittifak hâlinde han
1415–1416
Cabbar Berdi
جبار بردی خان
1416–1417

Saray'daki 2. saltanatı

Derviş
درویش خان
Edige'nun kukla hanı
1417–1419
Kadir Berdi
قدیر بردی خان ابن تختامش
1419
Hacı Muhammed
حاجی محمد خان ابن اغلان علی
Edige'nun oğullarının kukla hanı
1419
*Uluğ Muhammed Han
الغ محمد
1419–1421
*Devlet Berdi
دولت بردی
1419–1421
Barak Han (Oğlu Janibek Han ve Kerey Han ile birlikte 1456'da Kazak Hanlığı'nı kurdu)
برا‍ق خان بن کویرچک
1421–1427
Uluğ Muhammed Han (1438'de Kazan Hanlığı'nı kurdu)
الغ محمد
1427–1433
I. Seyyid Ahmed
سید احمد اول
1433–1435
Küçük Muhammed Han
کوچک محمد
1435–1459
Altın Orda şu şekilde parçalandı: 1438'de Uluğ Muhammed Han yönetimindeki Kazan Hanlığı; 1441'de I. Hacı Giray yönetimindeki Kırım Hanlığı; Kasım Hanlığı (1452). Geriye, Büyük Orda olarak bilinen ve Dinyeper ile Ural Nehri arasındaki bozkırlar ile başkent Saray'dan oluşan kısım kaldı.
Büyük Orda
عظیم اردو
1459–1502
Mahmud (1466'da Astrahan Hanlığı'nı kurdu)
محمود بن کوچک
1459–1465
Ahmet
احمد خان
1465–1481
Şeyh Ahmed
سید احمد ثانی
1481–1502
Büyük Orda yavaş yavaş çöktü ve toprakları bağımsız hanlıklara dönüştü; 1466'da Küçük Muhammed'in oğullarından Mahmud bin Küçük'ün yönetimindeki Astrahan Hanlığı ve 1468'de kurulan Sibir Hanlığı ortaya çıktı.