Akantosit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Abetalipoproteinemisi olan bir hastada akantositoz

Biyoloji ve tıpta, akantosit (Yunan kelime ἄκανθα acantha'dan, 'diken' anlamına gelir) hücre zarında anormal dikenli projeksiyonlar içeren kırmızı kan hücresi biçimini ifade eder. Ekinosit veya şistositlerle karıştırılabilirler.[1][2] 

Akantositlerin sivri uçlu yıldızlara benzeyen, iri, düzensiz aralıklı, değişken büyüklükte çentikleşmeleri vardır. Kan yaymalarında abetalipoproteinemi, karaciğer hastalıkları, kronik granülomatöz hastalık, McLeod sendromu ve nöroakantositoz, anoreksiya nervoza, infantil piknositoz, hipotiroidizm, idiyopatik neonatal hepatit, alkolizm, konjestif splenomegali, Zieve sendromu gibi çeşitli kalıtsal nörolojik bozukluklarda görülürler.[3][4][5]

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Spur (mahmuz) hücreleri akantositlerle eş anlamlı olarak kullanılabilir veya bazı kaynaklarda ciddi karaciğer hastalığı olan bazı kişilerde görüldüğü üzere spikülleri körelten ve hücrelerin sferositik hale geldiği (sferoakantosit) splenik modifikasyona uğramış belirli bir alt kümeye işaret edebilir.[6][7]

Akantositoz, şiddetli siroz veya pankreatitte izlenebileceği gibi akantositik kırmızı kan hücreleri, nörolojik problemler ve yağlı dışkılama ile klinik veren abetalipoproteinemide de özellikle görülür.[6] [8][9]

Patofizyoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Akantositler iki mekanizmanın birinden kaynaklanır. Zar lipidlerindeki değişiklikler abetalipoproteinemi ve karaciğer işlev bozukluğunda görülür. Zar yapı proteinlerinde değişiklikler nöroakantositoz ve McLeod sendromunda görülür.

Karaciğer fonksiyon bozukluğunda, apolipoprotein A-II eksik lipoprotein plazmada birikir ve eritrositlerde artmış kolesterol oluşturur. Bu, eritrosit hücre zarında anomalilere ve dalakta yeniden biçimlenmeye ve akantosit formasyonuna neden olur.

Abetalipoproteinemide, yağların ve E vitamininin eksikliği eritrositlerde anormal morfolojiye neden olur.

Ayırıcı tanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Akantositoz, akut veya kronik Anemi, Hepatit A, B, C; hepatorenal sendrom, hipopitüitarizm, malabsorpsiyon sendromları, malnütrisyonda (Anoreksiya nervoza ve kistik fibroz gibi) görülebilir. Malnütrisyonda beslenme yetersizliğinin çözülmesi ile ortadan kalkar. Akantosit benzeri hücreler hipotiroidizmde, splenektomiden sonra ve myelodisplazide de görülebilir.[10] [11]

Akantositlerin, aynı zamanda 'çapak hücreleri: burr cells' olarak da adlandırılan ekinositlerden ayırt edilmesi gerekir. Ekinositler akantositler gibi çentikleşmiş olmasına rağmen, hücre zarı üzerinde düzenli aralıklarla çok sayıda, küçük, projekte spikülasyonlara sahip olmaları açısından farklıdırlar. Çapak hücreleri genellikle üremiyi işaret eder, ancak hipomagnezemi ve hipofosfatemideki hafif hemoliz, uzun mesafe koşucularındaki hemolitik anemi ve piruvat kinaz eksikliği gibi birçok durumda da görülür. Burr hücreleri aynı zamanda yüksek pH, kan depolaması, ATP tükenmesi, kalsiyum birikimi ve camla temas nedeniyle in vitro olarak da ortaya çıkabilir. Akantositler, aynı zamanda, birkaç büyük protuberansı olan "boynuz hücreleri" olarak da adlandırılan keratositlerden de ayırt edilmelidir.[11]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hematolojik koşullar listesi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Dorland's Medical Dictionary'de "acanthocyte"
  2. ^ Wrongdiagnosis --> Acanthocytosis 7 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Retrieved on October 12, 2009
  3. ^ "Decreased fluidity of red cell membrane lipids in abetalipoproteinemia". J. Clin. Invest. 60 (1). Temmuz 1977. ss. 115-21. doi:10.1172/JCI108747. PMC 372349 $2. PMID 874076. 
  4. ^ "Clinical features and molecular bases of neuroacanthocytosis". J Mol Med. 80 (8). 2002. ss. 475-91. doi:10.1007/s00109-002-0349-z. PMID 12185448. 
  5. ^ "Acanthocytosis". 11 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2012. 
  6. ^ a b Hillman, RS; Ault, KA; Leporrier, M; Rinder, HM. (2011). Hematology in Clinical Practice (5. bas.). McGraw-Hill. 
  7. ^ Mentzer WC.
  8. ^ Longo, D; Fauci, AS; Kasper, DL; Hauser, SL; Jameson, JL; Loscalzo J. (2012). Harrison's Principles of Internal Medicine (18th bas.). McGraw-Hill. ISBN 978-0-07174889-6. 
  9. ^ Haldeman-Englert, C; Zieve, D. (4 Ağustos 2011). "Bassen-Kornzweig syndrome". Pub Med Health. National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine. 18 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016. 
  10. ^ de Alarcon PA (30 Kasım 2011). "Acanthocytosis". 10 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016. 
  11. ^ a b Hoffman, R; Benz, EJ; Silberstein, LE; Heslop, H; Weitz J; Anastasi, J. (2012). Hematology: Basic Principles and Practice (6th bas.). Elsevier. ISBN 978-1-4377-2928-3. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Acanthocyte17 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.: Üniversite Virginia Üniversitesi tarafından sunulan
  • Acanthocytes ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi Tıbbi Konu Başlıkları (MeSH)