Ahmes

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ahmes (Mısırcajꜥḥ-ms, yaygın bir Mısır ismi aynı zamanda Ahmose olarak da yazılmıştır), On Beşinci Hanedanlığın (ve İkinci Ara Dönem'in) sonuna ve On Sekizinci Hanedanlığın (ve Yeni Krallığın) başlangıcına doğru yaşayan bir eski Mısırlı katipti. Yaklaşık olarak MÖ. 1620'de Mısır'da doğdu ve MÖ. 1660 civarında Mısır'da öldü. Yaklaşık MÖ 1550'ye tarihlenen eski Mısır matematiğinin bir eseri olan Rhind Matematik Papirüsü'nü kopyaladı;[1] adı bilinen matematiğe en erken katkıda bulunan kişidir.[2][3] Aynı zamanda kesirleri kullanan ilk matematikçidir.[4] Ahmes, eserin yazarı değil, sadece katip (yazman) olduğunu iddia etti. İçeriğin MÖ 2000 yıllarından daha eski bir belgeden geldiğini iddia etti.[5]

Papirüs, Mısır matematiğiyle ilgili ilk bilgi kaynağımızdır. Bunun ön yüzünde, Mısır kesirlerinin toplamı şeklinde, üçten yüz bire kadar olan tek sayılarla ikiye bölünmesinin bir temsil tablosu bulunur. Bu kesirler birim kesirler olarak da bilinir ve payı birim olan kesirlerden oluşur. Papirüsün arka tarafında, tahıl ambarlarının dört temel işlemi, denklemlerin çözümü, ortalamalar, hacimler, üçte iki kuralı vb. hakkında 87 problem vardır.

Rhind papirüsü, 1863 yılında British Museum'a miras kaldı, bazen ondan 'Ahmes papirüsü' olarak da adlandırılır. Ahmés hakkında sahip olduğumuz tüm bilgiler, onun papirüs üzerine yaptığı yorumlar sayesindedir.

Rhind papirüs kolofonunun sonunda yer alan Ahmes'in imzasının tıpkıbasımı.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "The Rhind Mathematical Papyrus". britishmuseum.org (İngilizce). 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2017. 
  2. ^ Pickover, Clifford A. (2009), The Math Book: From Pythagoras to the 57th Dimension, 250 Milestones in the History of Mathematics, Sterling Publishing Company, Inc., s. 36, ISBN 978-1-4027-5796-9 .
  3. ^ Derbyshire, John (2006), Unknown quantity: a real and imaginary history of algebra, National Academies Press, s. 29, ISBN 978-0-309-09657-7 .
  4. ^ John Wesley Young (1917). Lectures On Fundamental Concepts Of Algebra And Geometry (İngilizce). The Macimllan Company. 
  5. ^ O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Ahmes", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews .

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]