Ahmed Şevki

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Ahmed Şevki
أحمد شوقي
Ahmad shawqy.jpg
Doğum 16 Ekim 1868
Kahire, Mısır Hidivliği
Ölüm 13 Ekim 1932 (63 yaşında)
Kahire, Mısır Krallığı
Takma ad Emirü'ş-şuara
Meslek Tiyatro yazarı, şair
Milliyet Arap
Eğitim Paris Üniversitesi
Montpellier Üniversitesi

Ahmed Şevki veya tam adıyla Ahmed Şevki bin Ali bin Ahmed Şevki (Arapça: أحمد شوقي; d. 16 Ekim 1868, Kahire - ö. 13 Ekim 1932, Kahire), Arap şair, tiyatro yazarı. Modern Mısır edebi hareketinin öncülüğünü yapmış, en önemlisi epik şiir türünü Arap edebi geleneği ile tanıştırmıştır. 1927 yılında kendisine "emirü'ş-şuara" (Arapça:أمير الشعراء, şairlerin emiri) unvanı verilmiştir ve bugün bu unvanla anılmaktadır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1868 yılında Kahire'de doğdu. Baba tarafından Arap, Kürt ve Çerkes, anne tarafından ise Türk ve Yunan soyundan gelen Şevki'nin; annesinin babası Niğde'den göç etmiş bir Türk, anneannesi ise Moralı bir Yunan cariyedir.[1] Dedesi Mısır'da yüksek kademede Osmanlı devlet adamlarından biriydi. Mısır sarayının azat edilmiş cariyesi olan anneannesi tarafından İsmail Paşa'nın sarayına verilerek burada büyümesi sağlandı. İlk ve orta eğitiminden sonra 1885 yılında Hukuk Fakültesine girdi. Bölümünü değiştirerek Tercüme Bölümüne geçti. 1887'de mezun olduktan sonra sarayda memurluğa başladı. Kısa bir süre sonra 1888'de Hidiv tarafından hukuk eğitimini tamamlamak için Avrupa'ya gönderildi. Paris ve Montpellier Üniversitelerinde 4 yıl boyunca edebiyat ve hukuk eğitimi aldı.

Eğitimini tamamladıktan sonra Mısır'a geri döndü ve Hidiv'in Frenk Kalemi müdürlüğü görevine getirildi. 1915 yılında İngilizler tarafından azledilen Abbas Hilmi Paşa taraftarı olduğu için İspanya'ya sürgün edildi. 4 yıl sonra Mısır'a bir kahraman olarak döndü. Mısır Ayan Meclisi görevine getirildikten 5 yıl sonra 13 Ekim 1932'de Kahire'de öldü.

Osmanlı ve Türkler hakkındaki şiirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı hilafetine bağlı olan Ahmed Şevki, Osmanlı ve Türkler hakkında pek çok şiir kaleme almıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün Türk Kurtuluş Savaşı'nda zafer elde etmesi üzerine O'nu Halid bin Velid'e benzeterek "Türklerin Savaş ve Siyasetteki Zaferleri" adında 88 beyitlik şiir yazmıştır:[1]

"Allahu Ekber bu fetihte ne harikalar yazılmıştır
Ey Türklerin Halidi yenile Arapların Halidini
Hak yolunda çizdiğin yolların hepsi cömertliktir
Bu yolda dökülen kanlardan sen daha cömertsin."

Atatürk'ün hilafeti kaldırması üzerine üzgün olduğunu ifade eden 45 beyitlik bir şiir kaleme almıştır. II. Abdülhamid'in Yıldız Suikastı'ından kurtulması üzerine "Kurtuluş" adında 52 beyitlik şiir yazmıştır. II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi üzerine 80 beyitlik şiir yazmıştır. Türk gençlerine seslenerek Türklerin savaşçı özelliklerini övmüş ve Müslümanların koruyucusu ve halifesi olduklarını "Türklere Selam" adlı 19 beyitlik şiirinde dile getirmiştir:

"Ey Türk genci! Siz ki Allah’ın sadık hizmetçilerisiniz, Allah sizi korusun,
Sen dün de İslam’ın koruyucusu idin; bugün de aynı şeref sendedir."

Osmanlı-Yunan Savaşı üzerine 80 beyitlik şiir yazmıştır. Osmanlı kadını, Gazi Osman Paşa, Ethem Paşa, Boğaz Köprüsü ve daha farklı konularda çeşitli şiirler yazmıştır.[1]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • eş-Şevkiayyat
  • Maşra u Kleopatra
  • Mecnun ve Leyla
  • Kambiz
  • Ali Bek el-Kebir
  • Antere
  • Düvelü'l-Arab ve Uzamaü'l-İslam
  • es-Sittü Hüda
  • Emiretü'l-Endülüs
  • Esvakuz-zeheb

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c Zeki TEKİN - İsmail KIRMIZI, Mısır’da Osmanlı Hayranı Bir Entelektüel: Ahmet Şevki ve Fikirleri, Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi (ISSN: 2147-0626), s. 115-139