Ahmed Şah Dürrani

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Ahmed Şah
Portrait miniature of Ahmad Shah Durrani.jpg
Dürranî İmparatoru
Hüküm süresi 1747 - 1772
Taç giymesi 1747
Önce gelen Hüseyin Hotak
Sonra gelen Timur Şah
Eş(leri) Hazret Begüm
Çocukları Timur Şah
Tam ismi
Ahmed Şah Abdali Durr-î -Durran
Hanedan Dürrânîler
Babası Muhammed Zaman Han
Annesi Zarghuna Alakozai
Doğum 1722
Herat
Ölüm 16 Ekim 1772
Kandehar
Defin 1772
Kandehar
Dini İslam
Meslek Asker
İmza

Ahmed Şah (Abdali) Dürranî (1722, Multan - 1773, Toba Ma'ruf), Dürranî hanedanının ilk şahıdır ve Afganistan'ın kurucusu olarak kabul edilmektedir. Sadozay soyundan, Abdal'ı ilinin reisi Muhammed zaman Han'ın oğludur. 1737 yılında esir edilerek İran'a, Nadir Şah kırklı-Avşar'ın yanına gönderildi. Kısa sürede şahın güvenini kazanarak 1745 yılında Mazenderan valisi oldu.

1747 yılında Ahmet Şah, Avşar hükümdarı Nadir Şah'ın öldürülmesinden sonra soydaşlarından, (Puştunlardan) düzenlenen yerel güçlere dayanarak Afganistan'a yürüdü. Qendehara giderek Hacı Cemal liderliğindeki Barakzayi, Şah Veli Han liderliğindeki Bamizayi ve Cihan Han liderliğindeki Popalzayi gibi tüm Puştun kabilelerini toplayarak, Loya Cirgə olarak bilinen Büyük Meclisi düzenledi ve Afganistan şahı seçildi. Ayrıca Dürr-i Dürran (İnciler İncisi) unvanını aldı.

Kabil ve dolaylarını ele geçirdikten sonra 1747-1769 yılları arasında Hindistan'a dokuz sefer yaptı. Lahoru ve Multanı işgal etti. Horasan'a doğru ilerleyerek 1750 yılında Herat ve Meşhedi aldı. 1757 yılında Delhi yolculuğuna çıxdıysa da, ordusunda veba baş gösterince geri döndü. 1758 yılında Pencap ardarda seferler düzenleyerek bir Hint ordusunu Panipatda yendi. Sihlerin isyanını bastırdı, ama Pencap ilini kontrolü altına alamadı. 1760 yılının başında, Amu Dəryadan (Ceyhun) Hint okyanusuna kadar uzanan geniş bir bölgeyi feth etti.

1761 yılında burda Marathalara karşı mutlak bir zafer kazandı. 1764 yılında Hindistan'a büyük bir sefer daha düzenleyerek bu toprakları yağmaladı. Son yıllarını Kandehar'da geçirdi.

Ahmet Şah, buyruk tanımaz, emir dinlemez boyları tek bir siyasi idare altında toplamayı başararak bugünkü Afganistan'ın kurucusu olmuştur. Öldükten sonra imparatorluğu, Ceyhundan Hindistan'a, Tibet'ten Horasan'a kadar uzanıyordu, ama sağlam bir temele dayanıyordu. Devlet kontrolünde, kendi seçtiği aşiret başkanlarından oluşan dokuz kişilik bir danışma meclisi vardı.

Kişiliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahmed Şah Gözü Pekliği Ve Akıllı Olmasıyla Kısa Sürede Yükselerek İran Şahının Has Kumandanlarından Olmuştur.

Siyasi görevi
Önce gelen:
Nadir Şah
(İran Şahı)
Afganistan Şahı
1747 - 1772
Sonra gelen:
Timur Şah Dürrani