Afrika'da konuşulan diller

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Afrika dillerinin dağılımı
  Bantu

Afrika kıtası genelinde resmî yazım ve eğitim dili farklılık göstermektedir. Bu diller bugüne kadar Afrika kıtası genelinde geçmişte konuşulan ve günümüzde de konuşulmaya devam eden dilleri ifade etmektedir. Burada genel olarak Afrika dilleri deyimi konuşulan diller arasında ses genetiği açısından bir akrabalık olduğunu ifade etmemektedir.

Afrika dillerine ilk etapta sadece Afrika kıtasında konuşulan diller dahil edilmektedir. Bu diller Nil-Sahra dilleri, Nijer-Kongo dilleri, Bantu dilleri, Afro-Asyatik diller ve Khoisan dilleridir. Afrika kıtasına bağlı olan Madagaskar dili olan Malayca dil yapısı olarak Avustronezya dilleri ailesine dahil edilen bir dil grubu olduğunda Afrika dili olarak kabul edilmemektedir. Aynı şekilde Avrupalı sömürgeciler tarafından kıtaya getirilen ve konuşulan Hint-Avrupa dilleri de (İngilizce, Fransızca, Afrikaanca, İspanyolca, Portekizce, Almanca ve İtalyanca) Afrika dilleri arasında sayılmamaktadır.

Afrika dillerinin dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrika dilleri 1950'li yıllarından itibaren Joseph Greenberg'in de çalışmaları kapsamında dört gruba bölünmektedir:

  • Afro-Asyatik, 350 farklı dil ile Afrika'nın kuzeyi ile Asya'nın batı kesimlerinde 350 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır
  • Nijer-Kongo, 1400 farklı dile Afrika'nın batı, orta ve güney kesimlerinde 370 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.
  • Nil-Sahra, 200 farklı dil ile Sudan'dan Mali'ye kadar olan kesimde 35 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.
  • Khoisan, 28 farklı dil ile özellikle Afrika'nın güney kesimlerinin batı kısımlarında 355 bin kişi tarafından konuşulmaktadır.

Afrika dilleri ve üye sayısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Dil Dil ailesi Anadil konuşan (L1) Ülke bazında resmî konumu
Afrikaanca Hint-Avrupa 7,200,000[1] Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika Cumhuriyeti
Akanca Nijer-Kongo 11,000,000[2] Yok. Gana Gana hükûmeti tarafından desteklenmektedir.
Amharca Afro-Asyatik 21,800,000[3] Etiyopya Etiyopya
Arapça Afro-Asyatik 150,000,000[4] birbirinden ayırt edilemeyen lehçeleri ile birlikte Cezayir Cezayir, Çad Çad, Komorlar Komorlar, Cibuti Cibuti, Mısır Mısır, Eritre Eritre, Libya Libya, Moritanya Moritanya, Fas Fas, Somali Somali, Sudan Sudan, Tunus Tunus
Berber Afro-Asyatik 56,000,000[5] (tahmini) (birbirinden ayırt edilemeyen lehçeleri ile birlikte) Fas Fas, Cezayir Cezayir
Çevaca Nijer-Kongo 9,700,000[6] Malavi Malavi, Zimbabve Zimbabve
İngilizce Hint-Avrupa 6,500,000[7] (tahmini) İngilizcenin resmî dil olduğu ülkelerin listesi maddesine bakınız
Fransızca Hint-Avrupa 700,330[8][9] (tahmini) Fransızcanın resmî dil olduğu ülkelerin listesi maddesine bakınız
Pölce Nijer-Kongo 25,000,000[2]
Kikuyuca Nijer-Kongo 6,600,000[10]
Hausaca Afro-Asyatik 34,000,000[11] Nijerya Nijerya, Nijer Nijer
İgboca Nijer-Kongo 18,000,000[12]
Ruandaca Nijer-Kongo 9,800,000[2] Ruanda Ruanda
Rundice Nijer-Kongo 8,800,000[2] Burundi Burundi
Kongoca Nijer-Kongo 5,600,000[13] Angola Angola'da kabul edilen ulusal dil
Lingalaca Nijer-Kongo 5,500,000[2] Demokratik Kongo Cumhuriyeti Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde ulusal dil
Lugandaca Nijer-Kongo 4,130,000[14] Uganda Uganda'da yerel dil
Luoca Nil-Sahra (olası) 4,200,000[15]
Malgaşça Avustronezya 18,000,000[16] Madagaskar Madagaskar
Morisyence Hint-Avrupa 1,135,000[17] Mauritius Mauritius
Mossice Nijer-Kongo 7,600,000[2] Burkina Faso Burkina Faso'da kabul edilen yerel dil
Ndebelece Nijer-Kongo 1,090,000[18] Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika Cumhuriyeti'nde ulusal dil statüsü
Sothoca Nijer-Kongo 4,600,000[19] Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika Cumhuriyeti
Oromoca Afro-Asyatik 26,000,000[2] Etiyopya Etiyopya
Portekizce Hint-Avrupa 13,700,000[20] (tahmini) Angola Angola, Yeşil Burun Adaları Yeşil Burun Adaları, Gine-Bissau Gine-Bissau, Ekvator Ginesi Ekvator Ginesi, Mozambik Mozambik, São Tomé ve Príncipe São Tomé and Príncipe
Sesothoca Nijer-Kongo 5,600,000[21] Lesotho Lesotho, Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika Cumhuriyeti, Zimbabve Zimbabve
Şonaca Nijer-Kongo 14,200,000 Manyikaca, Ndauca dahil (2000–2006)[22] Zimbabve Zimbabve
Somalice Afro-Asyatik 16,600,000[23] Somali Somali
İspanyolca Hint-Avrupa 4,101,590[24] Ekvator Ginesi Ekvator Ginesi, Fas Fas
Svahilice Nijer-Kongo 15,000,000[25] Tanzanya Tanzanya, Kenya Kenya, Uganda Uganda ve Ruanda Ruanda'da resmî dil, Demokratik Kongo Cumhuriyeti Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde ulusal dil
Tigrinyaca Afro-Asyatik 7,000,000[26] Eritre Eritre
Çilubaca Nijer-Kongo 6,300,000[27] (1991) Demokratik Kongo Cumhuriyeti Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde ulusal dil
Tsvanaca Nijer-Kongo 5,800,000[28] Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika Cumhuriyeti, Botsvana Botsvana
Umbunduce Nijer-Kongo 6,000,000[29] Angola Angola'da kabul edilen ulusal dil
Xhosaca Nijer-Kongo 7,600,000[2] Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika Cumhuriyeti, Zimbabve Zimbabve
Yorubaca Nijer-Kongo 28,000,000[2] Nijerya Nijerya, Benin Benin
Zuluca Nijer-Kongo 10,400,000[2] Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika Cumhuriyeti

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • ^ "Census 2011 – Home language" (PDF). Statistics South Africa. Erişim tarihi: 2 February 2010. 
  • ^ a b c d e f g h i j Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007
  • ^ "Amharic". 28 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Arabic". 19 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Berber". 3 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Chichewa". 5 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "English". 16 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "French". Ethnologue.com. 28 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2017-07-11. 
  • ^ William Edmiston; Annie Dumenil (2015-01-01). La France contemporaine. Cengage Learning. s. 90. ISBN 978-1-305-80441-8. 
  • ^ "Gikuyu". 30 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ Ethnologue (2009) 18,5 milyon kişi anadili, 15 milyon kişi de ikinci dil olarak Nijerya'da konuşmaktadır (1991); 5.5 milyon kişi anadili, yarısı kadar kişi de ikinci dil olarak Nijer'de konuşmaktadır (2006), 0.8 milyon kişi Benin (2006), diğer ülkeler de ise 1 milyonun üzerinde kullanıcı.
  • ^ "Ibo - Language Information & Resources". 20 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Kongo". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Luganda". 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Dholuo". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Malagasy". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Morisyen". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Ndebele". Ethnologue. 18 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 September 2016. 
  • ^ "Sotho, Northern". 20 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "The Future of Portuguese - The Translation Company". 20 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Sotho, Southern". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Ethnologue report for Shona (S.10)". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Somali". SIL International. 2013. 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: May 4, 2013. 
  • ^ "Spanish". Ethnologue. 23 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 January 2018. 
  • ^ Peek, Philip M.; Kwesi Yankah (2004). African folklore: an encyclopedia. Taylor & Francis. s. 699. ISBN 0-415-93933-X. 
  • ^ "Tigrigna". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Luba-Kasai". 28 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Tswana". 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  • ^ "Umbundu". 27 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.