Aerosol sprey

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Aerosol spray şişesi

Aerosol sprey, sıvı parçacıkların aerosol buğusunu yaratan bir dağıtım sistemi türüdür. Basınçlı bir yük ve itici sevk maddesi içeren bir teneke kutu veya şişe ile kullanılır.[1] Konteynerin valfi açıldığında, taşıma yükü küçük bir delikten dışarı çıkar ve bir aerosol veya buğu olarak ortaya çıkar. İtici gaz, yükü boşaltmak için genişledikçe, sabit bir basıncı sürdürmek için sadece itici haznenin içinde buharlaşır. Teneke kutunun dışında, itici gaz damlacıkları hızla buharlaşarak yükü çok ince parçacıklar ya da damlacıklar halinde süspanse eder.[2]

Aerosol yakıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

Aerosol kutuları basitçe sıkıştırılmış gazla doldurulmuşsa, ya tehlikeli derecede yüksek bir basınçta olması gerekir ve özel basınçlı kazan tasarımını gerektirir (gaz tüplerinde olduğu gibi), ya da teneke kutudaki yük miktarı küçük ve hızla tükenir. Genellikle gaz, kaynama noktası oda sıcaklığından biraz daha düşük olan bir sıvının buharıdır. Bu, basınçlı kabın içinde buharın, atmosfer basıncından daha yüksek (ve yükü dışarı çıkarabilecek) fakat tehlikeli derecede yüksek olmayan bir basınçta, dökme sıvısı ile termodinamik dengede olabileceği anlamına gelir.[3] Gaz kaçarken, hemen buharlaşan sıvı ile değiştirilir. İtici haznede sıvı halde bulunduğundan, yük ile karışabilir veya yük altında çözünebilir olmalıdır. Gaz tozlarında ve buzlu spreylerde, itici gazın yükü görevi görmektedir. Bir gaz silgisindeki itici gaz, bazen varsayıldığı gibi "sıkıştırılmış hava" değil, genellikle bir haloalkan olabilir.

Kloroflorokarbon gazları (CFC'ler) bir zamanlar itici olarak kullanıldı, ancak Montreal Protokolü 1989'da yürürlüğe girdiğinden beri, CFC'lerin Dünya'nın ozonosfer tabakası üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle hemen hemen her ülkede değiştirildi.[4] CFC'lerin en yaygın ikameleri uçucu hidrokarbonların, tipik olarak propan, n-bütan ve izobutan karışımlarıdır. Dimetil eter (DME) ve Etil Metil Eter de kullanılır. Bütün bunlar yanıcı olmanın dezavantajına sahiptir. Azot oksit ve karbondioksit ayrıca gıda maddelerini (örneğin çırpılmış krema ve pişirme spreyi) vermek için itici gazlar olarak kullanılır. Astım inhalatörleri gibi tıbbi aerosoller hidrofloroalkanlar (HFA) kullanır: HFA R134a (1,1,1,2, -tetrafloroetan) veya HFA 227 (1,1,1,2,3,3,3-heptafloropropan). Daha yakın zamanlarda, sıvı Hidrofloroolefin (HFO) itici gazları, nispeten düşük buhar basıncı, düşük küresel ısınma potansiyeli (GWP) ve yanıcı olmamalarından dolayı aerosol sistemlerinde daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Manuel pompa spreyleri depolanan bir iticinin alternatifi olarak kullanılabilir.[5]

Sıvı aerosol yakıt doldurma makineleri, bir gazhanedeki üretim deposuna dışarıdan monte edilmesi gibi ek önlemler gerektirir. Sıvı aerosol itici makineler tipik olarak ATEX Zone II / 2G düzenlemelerine uygun olacak şekilde üretilir.

Paketleme[değiştir | kaynağı değiştir]

Aerosol tops 6.svg

Modern aerosol sprey ürünleri üç ana bölümden oluşur: teneke kutu - sprey şişesi, valf ve aktüatör veya düğme. Teneke kutu en yaygın olarak lake tenekedir (teneke tabakalı çelik) ve birlikte kıvrılmış iki veya üç parça metalden yapılabilir. Alüminyum kutular da yaygındır ve genellikle daha pahalı ürünler veya kişisel bakım ürünleri gibi daha üstün bir görünüme sahip olması amaçlanan ürünler için kullanılır. Valf, teneke kutunun iç tarafına kıvrılmıştır ve bu bileşenin tasarımı, püskürtme oranının belirlenmesinde önemlidir.[6] Aktüatör, vanayı açmak için kullanıcı tarafından bastırılır; bir yay, serbest bırakıldığında valfı tekrar kapatır. Aktüatördeki nozülün şekli ve ebadı, aerosol haline getirilmiş partikül ebadını ve aerosol spreyinin yayılmasını kontrol eder.

Gerçek aerosol spreyler kullanım sırasında itici gazlarını serbest bırakır. İtici olmayan bazı alternatifler arasında çeşitli sprey şişeleri, sıkma şişeleri ve Can (BiC) basınçlı gaz aerosol sistemlerinde Valfli Torba (BoV) / Torba bulunmaktadır.[7]

CCL Industries veya EarthSafe ve Crown Holdings tarafından pistonlu bir bariyer sistemi kullanan ambalajlar, köpüklenme sonrası saç jöleleri, kalın kremler ve losyonlar, gıda yayılmaları, endüstriyel ürünler ve sızdırmazlık maddeleri gibi yüksek viskoziteli ürünler için sıklıkla seçilir. Bu sistemin temel yararı, gaz geçirgenliğini ortadan kaldırması ve ürünün itici maddeden ayrılmasını sağlayarak, formülasyonun saflığı ve bütünlüğünü tüketici ömrü boyunca koruyarak sağlamasıdır. Piston bariyer sistemi ayrıca minimum ürün tutuşuyla tutarlı bir akış hızı sağlar.[8]

Diğer bir dağıtım sistemi tipi, ürünün tam formülasyon bütünlüğünü koruyan, hermetik olarak kapatılmış, çok katmanlı bir lamine torba ile basınçlandırma maddesinden ayrıldığı bir kutu içi torba (veya BOV, vanaya torba teknolojisi) sistemidir. Bir çok faydası arasında kutu içi torba sistemi, bir ürünün raf ömrünü uzatır, her yönden, (360 derecelik) dağıtma, sessiz ve ürpertici olmayan boşalma için uygundur. Bu teneke kutu sistemi, ilaç, endüstriyel, ev, evcil hayvan bakımı ve ürün ile itici arasında tam bir ayrım gerektiren diğer ürünlerin paketlenmesinde kullanılır.[9]

Yeni bir gelişme 2K (iki bileşenli) aerosoldür. 2K'lık bir aerosol cihazı ana bölmede depolanan ana bileşene ve bir aksesuar kabında depolanan ikinci bir bileşene sahiptir. Aplikatör, aksesuar kabını kırarak 2K aerosolü aktive ettiğinde, iki bileşen karışır. 2K aerosol, reaktif karışımların verilmesi için avantaja sahip olabilir. Örneğin, 2K reaktif karışım, son çapraz bağlı yüksek moleküler ağırlıklı polimeri yapmak için düşük moleküler ağırlıklı monomer, oligomer ve fonksiyonelleştirilmiş düşük moleküler polimer kullanabilir.[10] 2K aerosol katı içerikleri arttırabilir ve iyileştirilebilir boyalar, köpükler ve yapıştırıcılar gibi yüksek performanslı polimer ürünleri sağlayabilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]