Abrek

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Rus zenginlerden erzak çalarak fakir Çeçenleri doyuran "Çeçen Robin Hood" abrek Zelimxan

Abrek Kuzey Kafkasya kökenli bir kelimedir. Çerkes dillerinde kelime "adalet için mücadele eden cesur kişi" anlamına gelir. Çeçen kullanımında abrekler aynı zamanda Allah için savaşmaktadır. Çoğu Kuzey Kafkasyalıya göre, "abrek" alınabilecek en büyük unvandır. Rus dilinde, abrek kelimesi bir hakarettir, çünkü Kuzey Kafkasyalıları temsil eder.

Çeçen ve İnguş dillerinde, kelime "(Ruslara karşı) intikamcı" anlamına gelirken, Çerkes ve Karaçay dillerinde kelime "(Bağımsızlık savaşındaki) cesur kişi" anlamına gelir. Kafkasya'da bu kelimeyi bir aşağılama olarak kullanan tek diller Osetçe ve Rusça olmakla beraber, bu dillerde kelime "Haydut" anlamına gelir. Bunun sebebi, Oset ve Rusların, abreklik yaşam biçimini benimsemiş halklara tarihsel düşman olmasıdır.

Abrek terimi, herhangi bir zevkten kaçınan ve hayatını iyilik, onur ve adalet için mücadele etmek uğruna adayan kişiler için de kullanılırdı. Abrekler, arkadaş ve akrabalarıyla herhangi bir temastan vazgeçerdi. Abrek yaşam tarzı, keşfedilmemiş vahşi doğada ve dualarda yalnız bir yaşamı da içeriyordu.

Rus-Çerkes Savaşı sırasında en çok başarı kazanan Çerkes abreklerden birisi olan Şerel'ıqo Tığujıqo Kızbeç
Yurdumun bağımsızlığı için, tüm yaşamımı yanarak geçirdim. Ömrüm attan inmeden savaşlarda geçtiği için, doğan çocuğumu bile ancak ata binecek kadar büyüyüp dizgin elinde karşıma geldiği zaman tanıdım. Vücudumda otuz beş yıl boyunca düşmanın kılıç ve kurşunlarının açtığı on altı yara var. Ve uğurlarında bu zorluklara katlandığım insanlar peşime düşmüş ağlıyor, Allah rızası için bizleri bırakma diye haykırıyorlar.

—Çerkes abrek Hacı Gerandoq Berzeg

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]