2021 Gine Askeri Darbesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
2021 Gine Askeri Darbesi
Coup d'état 2021 en Guinée 1.jpg
DArbeden bir gün sonra Konakri'nin Kaloum mahallesinde bir askeri konvoy
Tarih 5 Eylül 2021
Yer Konakri
Hedef Alpha Condé'yi devirmek.
Yöntem Askerî darbe
Sonuç
  • Darbe başarılı oldu
  • Alpha Condé görevden alındı
  • Anayasa askıya alındı
  • Hükümet feshedildi
  • Gine'nin süresi belirsiz bir geçiş sürecinden sonra katılımcı bir anayasa yapacağı ve seçimlerin yapılacağı açıklandı
  • Taraflar
    Gine Hükümeti Gine Silahlı Kuvvetleri
    Öne çıkan kişiler
    Alpha Condé Albay Mamady Doumbouya

    5 Eylül 2021'de Gine Başkanı Alpha Condé, başkent Konakri'deki silahlı çatışmalardan sonraki darbede ülkenin silahlı kuvvetlerince esir alındı. Özel kuvvetler komutanı Mamady Doumbouya, anayasanın ve hükümetin dağıtıldığını devlet televizyonundaki bir yayında ilan etti.[1]

    Gine'nin yıllarca süren otoriter yönetimlerinden sonra gelen Condé, ülkenin ilk demokratik yollardan seçilmiş başkanıydı. Onun iktidarında Gine, zengin doğal kaynaklarını ekonomisini düzeltmek için kullandı, ama ülke nüfusunun çoğunluğu bunun etkilerini hissetmedi. 2020'de, Condé anayasayı referandum yoluyla değiştirerek üçüncü bir dönem daha yönetebilmeyi garantiledi. Bu, 2019-2020 Gine protestolarının ortasında gelen tartışmalı bir karardı. İkinci döneminin son ve üçüncü döneminin ilk yılında Condé, protestoların ve muhalefet adaylarının üzerine gitti. Bazıları hapiste öldüler. Bu süreçte hükümet, temel ihtiyaçların fiyatını kontrol altında tutmakta zorlandı.[2] Ağustos 2021'de Gine, bütçesini dengelemek amacıyla vergi artırımına gitti, polis ve ordu harcamalarını kıstı ve Başkanlık kurumu ile meclisin bütçelerine zam yaptı.

    Darbe, 5 Eylül sabahı, Gine Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri Sekhoutoureah Başkanlık Sarayı'nın etrafını çevirip hükümet mahallesini kordona aldığı zaman başladı. Hükümet güçleriyle girilen silahlı çatışmadan sonra Doumbouya'nın idaresinde görünen isyancılar Condé'yi rehin aldı, hükümet ve kurumlarının feshini ilan etti, anayasayı ilga etti ve sınırları kapattı.[3] Gineli siyasiler darbeye ne açıkça destek verdi ne de açıkça karşı çıktı, ancak neredeyse tüm yabancı ülkeler idarenin ele geçirilmesine karşı çıkarak darbenin durması, mahkumların serbest bırakılması ve anayasal düzene dönülmesi yönünde çağrılarda bulundu.

    1 Ekim 2021'de Mamady Doumbouya, geçici başkan olarak yemin etti.[4]

    Arka planı[değiştir | kaynağı değiştir]

    Siyasi[değiştir | kaynağı değiştir]

    Gine, Fransa'dan bağımsızlığını kazandığı 1958'den 2010'a kadar otokratik rejimler ve "yılların yolsuz yönetimi" ile yönetilmişti.[5] 2008'de Lansana Conté'nin ölümünden hemen sonra bir askeri darbe başladı. Ordu, 2010'da iktidarı bıraktı. Alpha Condé, Gine'nin barışçıl ve demokratik yollarla seçilmiş ilk başkanı, ülkeyi 2010'da[6] yönetmeye başladı ve 2015'te yeniden seçildi.[7][8] Ülkede başkanlık iki dönemle sınırlandırılmıştı, ama 2020'deki anayasal referandumda dönemleri uzatan ve Condé'nin dönemini "yeniden başlatıp" iki dönem daha yönetebilmesine izin veren bir hüküm mevcuttu.[9]

    2019–2020 Gine protestoları, Alpha Condé iktidarına karşı yapılmıştı

    Bu hamle tartışmalıydı ve referandumdan hem önce hem sonra başlayan devasa protestoların kıvılcımı oldu. Protestolar şiddet kullanılarak bastırılmış, Ekim 2019 Ekim ile Mart 2020 arasında 30'dan fazla ölümle sonuçlanmıştı.[2] Anayasa değişikliği onaylandıktan sonra Condé, 2020 başkanlık seçimini kazanarak üçüncü dönemine başladı. Bunun da üzerine yine Başkan'a karşı protestolar başladı. Muhalefet adayları, Condé'yi seçim hilesiyle suçluyordu.[6][10] Protestolar yıl boyunca devam etti ve güvenlik güçleri tarafından şiddet kullanılarak bastırıldı. Bunun sonucunda Konakri'de ikisi çocuk en az 12 sivil hayatını kaybetti.[11] Fransa, 202 seçiminden sonra Condé'yle arasına mesafe koydu. Böylece Başkan'ı desteklemeye devam eden tek güçlü ülkeler Çin, Mısır, Rusya ve Türkiye kalmıştı.[12][13][14][15] Bunlar, diğer Batı ve Orta Afrika ülkelerinin de demokratik anlamda geriye gittiği bir dönemde gerçekleşmişti: Nisan 2021'de Çad'da bir darbe, Mali'de bir senede iki darbe (biri Ağustos 2020'de, biri Mayıs 2021'de) olmuştu, Fildişi Sahili'nin başkanıysa kayda değer tartışmalar ve seçim hilesi iddiaları arasında üçüncü bir dönem başkan seçilmişti.[12]

    Başkanlık seçiminden itibaren Condé'nin yetkilerinin meşruluğunu sorgulayan muhalif siyasetçiler baskılandı.[16] Örneğin Mamady Condé, Ocak 2021'de tutuklandı. Roger Bamba, muhalefet partisi olan Gine Brileşik Demokratik Güçleri'nin (UFDG) lideri ve Mamadou Oury Barry hapiste öldü. İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre ülkedeki hapishanelerin şartları çok kötüdür.[17]

    Ekonomik[değiştir | kaynağı değiştir]

    Condé'nin rejimi boyunca Gine'nin geniş mineral kaynaklarını, özellikle boksiti çıkartmaya yönelik altyapılar geliştirildi. Devlet, yeni boksit rezervlerinden faydalanmaya ve ve bir alüminyum oksit rafinerisi geliştirmeye yönelik Çinli firmaların multi milyon dolarlık projelerini kabul etti.[18][19] Dünya boksit kaynaklarının çeyreğine yakını Gine'dedir.[20] Gine'de iş yapan yabancı firmaların Gine hükümetinin %10 hissesini elinde tuttuğu bir konsorsiyumu olan Société Minière de Boké (SMB) ile yapılan demiryolu altyapısına yatırım anlaşmalarından sonra elmas, demir cevheri ve altın cevheri üretimi arttı.[21][22]

    2019'da hükümet, mali fazlaya girebilecekleri gerekçesiyle IMF ile bir kredi olanağı sözleşmesinin uzatılmasına yönelik anlaşmaya girerek vergilerin GSYİH'daki oranını arttırdı, petrol ve elektrik ödeneklerini azalttı, kamusal altyapı yatırımlarını arttırdı, merkaz bankasından alınan borçları azalttı ve özel sektörün gelişimini destekledi.[23] Condé, Birleşmiş Milletler'in Ekim 2019'da Addis Ababa'da düzenlediği Üçüncü Uluslararası Kalkınma Finansmanı Konferansı'ndaki tavsiyelere uyarak maden gelirlerinin %15'inin Yerel Toplulukların Gelişitirlmesinin Finansmanına Yönelik Ululsal Ajans'a ayırırlacağını, ayrıca vergi tahsilinin GSYİH'nın %13'inden %15'ine çıkartılacağını ilan etti.[24] Bu program, vatandaşların çoğu için kısa vadede mali yarar sağlayamadı. İş gücünün %60'ı hâlâ tarım sektöründe çalışıyordu ve madenlerin etrafında yaşayan halkın mineral üretimi kaynaklı toprak, su ve sağlıklarına yönelik kayıp ve zararların tazmini yetersiz kaldı.[25][26][27]

    Gine'deki ekmek fiyatları yeni rekorlar kırdı. Rusya ve Kanada'daki yetersiz hasatlar dünya pazarlarında fiyat artışlarına yol açmıştı, ithal buğdaya bağımlı Gine ekonomisi de bundan ağır etkilendi.[28][29] Bunların sonucunda Ocak 2021'de hükümet, Ulusal Fırıncılar Sendikası'yla anlaşarak ekmek fiyatlarına daha fazla zam yapmaya anlaştı, ancak 250 gramlık bir somun ekmeğin fiyatının 1,500 Gine frangından 2,000 Gine frangına çıkmasının halkta yarattığı infial sebebiyle çabucak geri adım attı.[30][31][32] Artan un ve şeker masrafları sebebiyle ekmeği eski fiyatından satmayı reddettiklerinden Nzérékoré'de ekmek kıtlığı başladı.[33] Fırınlar ve kaymakamlık arasındaki 10 günlük açmaz sonucunda yetkililer ekmeği 4,000 franga satmalarına izin verdi.[34] Benzer fiyat artışları ülkenin başka yerlerinde de rapor edilmişti.[35] Bunların sonucunda toplumda huzursuzluk ortaya çıktı.[36]

    Bir kamyonun üzerinde darbeyi kutlayan Gineliler, 5 Eylül 2021

    2021'de Gine'nin ekonomisi COVID-19 pandemisi sebebiyle daha da yıprandı.[37] Darbe girişiminden bir ay önce petrolün litre fiyatının 9,000'den 11,000 Gine frangına çıkacağı ilan edilmişti.[38] Darbeden önceki haftalarda bütçeyi dengeleyebilmek adına yeni vergiler ve zamlara onay verildi.[27] Bütçe, Millet Meclisi'yle Başkanlık hizmetlerindeki fon artırımına rağmen polis ve ordu gibi güvenlik güçlerinin bazı desteklerini kısan hükümler içeriyordu.[39] Batılı bir diplomat, The Daily Telegraph'a saldırıyı kışkırtanın hükümetin ülkenin özel kuvvetlerinin üst düzey bir üyesini işten çıkartmaya çalışması olduğunu söylemişti.[40]

    Darbe[değiştir | kaynağı değiştir]

    Silah sesleri yerel saate (GMT) göre 08:00'da, Başkanlık Sarayı'nın yanında başladı.[41] Şahitlerin ifadelerine göre askerler, bir çok hükümet makamını barındıran Kaloum mahallesini kordona almış,[42] memurlar vatandaşlara evde kalmalarını söylemişti.[6] Savunma Bakanlığı, saldırının kontrol altına alındığını söylediği hâlde[43] Condé'nin binadan çıkartıldığı fotoğraflar ortaya çıkmaya başladı[41] ve kısa bir süre sonra Condé'nin Gine ordusu mensuplarınca tutuklandığının vidyoları yayımlandı.[41][44] Vidyo, üst düzey bir Avrupalı istihbarat memurunca doğrulandı.[12] Condé, iddialara göre askeri gözaltında tutuluyor.[45]

    Konakri'de Gineliler darbeyi desteklemek için sokaklara dökülüyor, 5 Ekim 2021

    Albay Mamady Doumbouya kısa süre sonra devlet televizyonu Radio Télévision Guinéenne'de bir yayına çıkarak hükümetin ve kurumlarının feshedildiğini, anayasanın yürürlükten kaldırıldığını ve Gine'nin hava ve kara sınırlarının kapatıldığını ilan etti. Daha sonra ülkenin en az bir hafta kapalı kalacağını açıkladı.[6][44][46] Yayında Milli Uzlaşı ve Gelişim Komitesi'nin (Fransızca: Comité national du rassemblement et du développement, CNRD) ülkeyi 18 aylık bir geçiş dönemine sokacağını söyledi.[42][43][47] Ayrıca hükümet yetkililerinin 6 Eylül Pazartesi işe dönmelerini ve hükümetin 6 Eylül saat 11:00'de bir toplantıda görünmesini emretti, uymazlarsa isyancı sayılacaklarını söyledi.[6] Gine'ye 2018'de dönen eski bir Fransız yabancı lejyoneri olan ve Gine silahlı kuvvetlerinin seçkin bir birimi olan Özel Kuvvetler Grubu'nun (Groupement des forces spéciales) başına geçen Doumbouya'nın darbe girişiminin azmettiricisi olduğu rapor edildi.[41][43]

    Başkan Condé devirildikten sonra büyük kalabalıklar başkentte ve kırsalda darbeyi kutladı.[12][27][37] Olayların akşamında darbe önderleri 5 Eylül 20:00'dan "bir sonraki açıklamaya kadar" ülke çapında sokağa çıkma yasağı ilan ederken ertesi sabah bölge ve ilçe başkanlarını değiştirme ve bakanların yerine genel sekreterleri yerleştirme vaatlerinde de bulundular.[16][37] Bunlar, o gün ülkenin iç kesimlerinde gerçekleşmeye zaten başlamıştı.[48][49] Sokağa çıkma yasağına rağmen o gece hükümet mahallesindeki dükkanlar yağmalandı.[50] 5 Eylül akşamında darbeciler silahlı kuvvetlerin ve Konakri'nin tamamının kontrolünü ele geçirdiklerini ilan ettiler[37] ve Guinée Matin gazetesine göre ordu 6 Eylül'de devlet idaresini tamamen kontrol altına aldı ve sivil idarenin yerine askeri idareyi yerleştirmeye başladı.[48]

    Ertesi sabah, darbeciler, hükümet bakanlarını toplayarak onlara ülkeyi terk etmemelerini, makam araçlarını orduya teslim etmelerini ve "geçişin genel gidişatını belirlemek üzere" istişarede bulunma sözü vermelerini emrederek bir "birlik hükümetinin" böyle bir geçişi yürütebileceğini ilan ettiler ve iktidardayken "cadı avı yapmayacaklarına" yemin ettilşer (ancak geçiş tarihleri verilmedi).[50][51] Hemen ardından göz altına alınarak yakındaki askeri birliğe sevk edildiler.[52] Sokağa çıkma yasağı, o sabah madencilikle geçinilen bölgelerde kaldırıldı ancak ülkenin kalanında durmaya devam etti[50] ve çoğu dükkanın hâlâ kapalı olduğu rapor edildi.[53]

    8 Eylül 2021 tarihinde askeri cunta, Condé döneminde protestolara katıldığı için tutuklanan 80 kişiyi serbest bıraktı.[54]

    Tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

    Gine'de[değiştir | kaynağı değiştir]

    Jacques Gbonimy, muhalefetteki Gine'nin İlerlemesi için Birlik'in (<i>Union for the Progress of Guinea</i>, UPG) lideri, Guinée Matin gazetesine darbenin kendisi için sürpriz olmadığını, "ordunun iktidarı ele geçirmesi için gereken tüm koşulların sağlandığını" gördüğünü ve darbe için Condé hükümetinin kötü yönetimini suçladığını belirtti. Darbeyi ne desteklediğini ne de ona karşı çıktığını söylerken, ordunun yönetimi ele geçirme yönteminden memnun kaldığını açlıkladı.[55] Yine Condé'nin rejimine muhalif Cumhuriyetçi Güçler Birliği'nden (<i>Union of Republican Forces</i>, UFR) Saikou Yaya, benzer şekilde hükümetin muhalefeti dinlemediğini ve Gine halkının darbeye dürüklendiğini iddia etti.[56]

    Gine'nin ticaret sendikaları konfederasyonu olan Gine İşçi Sendikaları Birliği (<i>Union syndicale des travailleurs de Guinée</i>, USTG), durumu "büyük ilgiyle" takip ettiklerini, darbeyi kabul ettiklerini ve ordunun sözünde durarak Gine'nin "ekonomik ve sosyal düzenini kurtarmaya" yardım etmesini istediklerini açıkladı.[57] 2019 sonbaharında Condé'nin teklif ettiği anayasa reformuna karşı protestoları düzenleyen Anayasanın Korunması için Milli Cephe (Front National pour la Défense de la Constitution, FNDC), "barışçıl ve katılımcı iktidar devrine yönelik açıklamalarını not aldıklarını", ancak "yöntemleri hakkında açıklama beklediklerini" söyledi.[58]

    Uluslararası[değiştir | kaynağı değiştir]

    •  Almanya: Federal Dışişleri Bakanlığı'nın bir sözcüsü, "iktidarı silahlı şiddet yoluyla ele geçirme çabalarını şiddetle kınadıklarını" ve ECOWAS ve Afrika Birliği'nin Condé'nin ve diğer tutukluların kayıtsız şartsız serbest bırakılması ve anayasal düzene dönülmesi yönündeki taleplerini desteklediklerini belirtti.[59]
    •  Amerika Birleşik Devletleri: Dışişleri Bakanlığı, darbeyi kınayan bir bildiri yayımlayarak "şiddet ve anayasal sınırların dışındaki kararların sadece Gine'nin barış, istikrar ve refah ümitlerini yıpratacağını" belirtti.[60]
    •  Belçika: Dış İşleri Bakanı Sophie Wilmès ordunun yönetimi ele geçirmesini kınayarak tutuklananların serbest bırakılması ve anayasal düzene dönülmesi çağrısında bulundu.[61]
    •  Birleşik Krallık: James Duddridge, Afrika Parlamenter Devlet Alt Sekreteri, Dışişleri, İngiliz Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisi aracılığıyla darbeyi kınayan bir basın bildirisi yayımladı. Condé'nin serbest bırakılmasının yanı sıra "gerilimi düşürmek için barışçıl diyalog kurulması" ve "hukukun üstünlüğü dahil demokratik prensiplere uyulması" yönünde çağrı yaptı.[62]
    •   Bulgaristan: Dış İşleri Bakanı, askeri darbeyi Twitter üzerinden kınayarak Gine başkanının serbest bırakılmasını rica etti.[63]
    •   Burundi: Başkan Evariste Ndayishimiye, darbeyi "en sert şekilde kınayarak" anayasal düzene dönülmesini istedi.[64]
    •   Çin: Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wenbin, darbeyi kınayarak başkan Condé'nin derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu ve tüm taraflara itidal çağrısında bulunarak anlaşmazlığın diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesini rica etti.[65]
    •   Fransa: Avrupa ve Dış İşleri Bakanı, darbeyi kınadı ve başkan Condé'nin derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu.[66]
    •  Gambiya:Dış İşleri Bakanı Mamadou Tangara, bir açıklamasında Afrika Birliği ve ECOWAS'ın prensiplerine uygun bir şekilde ordunun yönetimi ele geçirmesini kınadığını açıkladı, anayasal düzene dönüş ağrısı yaptı ve sivil liderlerin serbest bırakılmasına ve hukukun üstünlüğünün korunmasına yönelik çağrıda bulundu.[67]
    •  Gine-Bissau: Dış İşleri Bakanlığı'nın bir sözcüsü, 6 Eylül'de hükümetin ertesi gün resmi bir konum takınacağını söyledi ve darbeye ilişkin somut bilgiler ortaya çıkmadan fevri kararlar verilmemesi çağrısında bulundu.[68]
    •  Güney Afrika: Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı'ndan bir sözcü, darbenin gelişimini "büyük kaygıyla" izlediklerini açıkladı. Güney Afrika, Condé'nin kayıtsız şartsız serbest bırakılması, Afrika Birliği'nin istikrarın sağlanabilmesi adına Gine'deki duruma müdahale etmesi, ordunun itidali ve Gine'in yüzleştiği zorlukların çözülebilmesi için diyalog yoluna gidilmesi çağrılarında bulundu.[69]
    •  İspanya: İspanya hükûmeti ordunun iktidarı ele geçirmesini kınayarak Gine'de anayasal düzenin ve demokratik kurumların geri getirilmesi çağrısında bulundu.[70]
    •  İsveç: Dışişleri Bakanı Ann Linde, Twitter aracılığıyla Condé'nin kayıtsız şartsız serbest bırakılması ve anayasal düzene dönülmesi çağrısında bulundu.[71]
    •  Japonya: Dışişleri Bakanlığı Alpha Condé'nin esaretini kınadı, kayıtsız şartsız teslimini talep etti ve anayasal düzene dönüş çağrısı yaptı.[72]
    •  Katar: Dışişleri Bakanlığı darbeyi kınadı ve "tüm tarafların gerginliği tırmandırmaktan kaçınması, hikmetin sesinin galip gelmesi ve ülkedeki krizin aşılması adına diyalog yoluna gidilmesi" çağrısında bulundu.[73]
    •  Liberya: Başkan George Weah, Alpha Condé'nin derhal serbest bırakılması ve Gine'nin yeni askeri liderlerinin “sivil yönetimin ve demokrasinin şartlarına uymaları” çağrısında bulundu.[74]
    •  Lüksemburg: Dışişleri Bakanlığı darbeyi kınadı ve Alpha Condé'nin serbest bırakılmasını ve anayasal düzene dönülmesini istedi.[75]
    •  Meksika: Dışişleri Bakanı darbeyi şiddetle kınadı ve Condé'nin derhal serbest bırakılmasını talep etti.[76]
    •  Nijerya: Dışişleri Bakanı, Gine'nin "sözde darbesinin" ECOWAS kurallarını çiğnediğin söyleyerek ülkenin anayasal düzene dönmesini talep etti.[27][77]
    •  Rusya: Bir basın bildirgesinde Dışişleri Bakanlığı olaylardan derin kaygı duyduğunu söyledi ve "[biz] Moskova'da her türlü anayasal olmayan hükümet değişimine karşıyız" dedi. Gine'nin Alpha Condé'nin serbest bırakılmasının sağlaması, başkana dokunulmazlık tanıması, anayasal düzene dönülmesi ve ülkedeki durumun kızışmaması çağrılarında bulundu.[78]
    •  Türkiye: Dışişleri Bakanı darbeyi kınayarak başkanın serbest bırakılması ve anayasal düzene dönülmesi yönünde çağrılarda bulundu.[79]
    •  Venezuela: Başkan[a] Nicolás Maduro ve Dış İşleri Bakanlığı "darbeyi reddetti" ve Condé'nin serbest bırakılması ve hukuk düzenine dönülmesi çağrılarında bulundu.[80]

    Kuruluşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

    Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

    1. ^ Maduro'nun başkanlık durumu itilaflı, bkz. 2019 Venezuela devlet başkanlığı krizi

    Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

    Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

    1. ^ "Elite Guinea army unit says it has toppled president". Reuters. 6 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    2. ^ a b "Guinée : quatre choses à savoir sur le référendum constitutionnel reporté qui a plongé le pays dans une nouvelle impasse politique". Franceinfo. 1 Mart 2020. 30 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021.  Tarih değerini gözden geçirin: Tarih ve yıl parametreleri birlikte kullanılmamalı (yardım) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "francetvinfo" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    3. ^ "Elite Guinea army unit say they dissolved the government and the constitution of the West African country". CNBC (İngilizce). 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 7 Eylül 2021. 
    4. ^ "Guinée : Mamadi Doumbouya devient officiellement chef de l'État". Jeune Afrique (Fransızca). 1 Ekim 2021. Erişim tarihi: 1 Ekim 2021. 
    5. ^ "Guinea: Soldiers claim to have seized power and dissolved government as president 'detained'". Sky News (İngilizce). 5 Eylül 2021. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    6. ^ a b c d e "Tentative de coup d'Etat en Guinée, des putschistes affirment détenir le président Alpha Condé". Le Monde (Fransızca). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":5" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":5" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":5" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    7. ^ Bah (5 Eylül 2021). "Guinea's president is detained in apparent military takeover". The Washington Post. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    8. ^ "BREAKING: Fear Of Military Coup Hits Guinea As Heavy Gunfire Is Reported Near Presidential Palace". Sahara Reporters. 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    9. ^ "Guinea elections: Alpha Condé wins third term amid violent protests". BBC News (İngilizce). 24 Ekim 2020. 26 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    10. ^ "Guinea: At least 50 people killed with impunity during protests in less than a year". Amnesty International (İngilizce). 1 Ekim 2020. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    11. ^ "World Report 2021: Rights Trends in Guinea". Human Rights Watch (İngilizce). 18 Aralık 2020. 17 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2021. 
    12. ^ a b c d Bariyo (5 Eylül 2021). "Military Faction Stages Coup in Mineral-Rich Guinea". Wall Street Journal (İngilizce). ISSN 0099-9660. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":0" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":0" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    13. ^ "China offers backing to Guinea president after disputed election". Reuters. 9 Kasım 2020. 3 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    14. ^ "Guinean president appreciates Egypt's support to his country in different domains". Egypt Today. 31 Mart 2021. 1 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    15. ^ "Turkey congratulates Guinean leader on election victory". Anadolu Agency. 8 Kasım 2020. 8 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    16. ^ a b c "Army seizes power in Guinea, holds president". AFP (İngilizce). 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021 – France 24 vasıtasıyla.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":7" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    17. ^ "Guinée : tout savoir sur le coup d'Etat contre Alpha Condé". Le Journal de l'Afrique. 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    18. ^ The China-Guinea $20 billion bauxite deal might be a risky loan for Guinea: NRGI. Al Circle (2020-03-04). Retrieved 2021-09-06.
    19. ^ signs $3 billion deal for alumina refinery. France 24 (2018-11-26). Retrieved 2021-09-06.
    20. ^ Top five countries with highest bauxite reserves in the world. Al Circle (2016-12-07). Retrieved 2021-09-06.
    21. ^ Guinea - Country Commercial Guide. International Trade Administration (2020-08-27). Retrieved 2021-09-06.
    22. ^ SMB Opens US$1 Billion Bauxite Railway In Guinea. Aluminium Insider (2021-06-21). Retrieved 2021-09-06.
    23. ^ IMF Country Report No. 19/30 GUINEA SECOND REVIEW OF THE ARRANGEMENT UNDER THE THREE-YEAR EXTENDED CREDIT FACILITY, FINANCING ASSURANCES REVIEW, AND REQUEST FOR A WAIVER OF NONOBSERVANCE OF PERFORMANCE CRITERION— PRESS RELEASE; STAFF REPORT; AND STATEMENT BY THE EXECUTIVE DIRECTOR FOR GUINEA. International Monetary Fund. Retrieved 2021-09-06.
    24. ^ Guinea allocates 15 percent of mining revenues to community development. APA News (2019-10-02). Retrieved 2021-09-06.
    25. ^ "Guinea coup attempt: Soldiers claim to seize power from Alpha Condé". BBC News (İngilizce). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    26. ^ "What Do We Get Out of It? - The Human Rights Impact of Bauxite Mining in Guinea". Human Rights Watch (İngilizce). 4 Ekim 2018. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    27. ^ a b c d "Elite Guinea army unit says it has toppled president". Reuters (İngilizce). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":2" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":2" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":2" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    28. ^ Wheat Supplies Are Shrinking and It’s Bad News for Bread Prices. Bloomberg (2021-08-14). Retrieved 2021-09-06.
    29. ^ Guinea - Wheat imports quantity. Knoema. Retrieved 2021-09-06.
    30. ^ "Prix du pain/Voici pourquoi Alpha Condé a fait changer d'avis « Big Up »". Guinee7.com (Fransızca). 19 Ocak 2021. 26 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    31. ^ "Guinée : le prix du pain toujours en hausse malgré l'injonction du chef de l'Etat". Guinée News (Fransızca). 25 Ocak 2021. 4 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    32. ^ Guinea-Price of bread: concern to relieve the population or the fear of a "domino effect"? . Africa Guinee (2021-01-17). Retrieved 2021-09-06.
    33. ^ "Guinée/N'Zérékoré : pénurie de pain dans la ville sur fond de désaccord entre autorités et boulangers". Sunuker.net (İngilizce). 22 Mart 2021. 22 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    34. ^ "N'Zérékoré : les boulangers autorisés finalement à vendre le pain à 4000 francs". Guinée Matin (Fransızca). 3 Nisan 2021. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    35. ^ "Secteur du pain : de la hausse des prix au risque de pénurie". Ledjely.com (Fransızca). 28 Ocak 2020. 28 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    36. ^ "Guinée-Prix du pain : souci de soulager la population ou la crainte d'un " effet domino " ?". Africaguinee.com - Site officiel d'informations sur la Guinée et l'Afrique (Fransızca). 17 Ocak 2021. 1 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    37. ^ a b c d e "Coup d'État en Guinée, le président Alpha Condé capturé par les putschistes". AFP (Fransızca). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021Radio-Canada vasıtasıyla.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":8" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":8" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    38. ^ "Guinée : le coup de pompe d'Alpha Condé". Le Journal de l'Afrique. 5 Ağustos 2021. 7 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    39. ^ "Guinea in turmoil as soldiers claim they have taken over". Al Jazeera (İngilizce). 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    40. ^ "Guinea rocked by 'attempted coup' after gunfire heard at presidential palace". The Telegraph (İngilizce). 5 Eylül 2021. ISSN 0307-1235. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    41. ^ a b c d "Guinée : Alpha Condé arrêté par les putschistes – Jeune Afrique". JeuneAfrique.com (Fransızca). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":1" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    42. ^ a b c "Guinean soldiers claim to have seized power in coup attempt". The Guardian (İngilizce). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":4" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    43. ^ a b c "Guinea soldiers say they have taken over". The Canberra Times (İngilizce). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":03" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    44. ^ a b "Army colonel on Guinean TV says govt dissolved, borders shut". AP NEWS (İngilizce). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":3" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    45. ^ "Guinea president held in military detention, say army coup leaders". the Guardian (İngilizce). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 7 Eylül 2021. 
    46. ^ "Liaisons aériennes suspendues, frontières fermées : la Guinée Conakry s'isole à nouveau". Agence Ecofin (Fransızca). Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    47. ^ "Guinea: A faction of the military announces suspension of government in an apparent military coup, Sept. 5; the situation remains uncertain /update 3". GardaWorld (İngilizce). Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    48. ^ a b "Changement de pouvoir en Guinée : Lamine Keïta remplace Mohamed Gharé au gouvernorat de N'Zérékoré". Guinée Matin (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    49. ^ "Koubia : le commandant du camp militaire remplace le préfet et remercie les nouvelles autorités". Guinée Matin (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    50. ^ a b c "Guinea coup leader bars foreign travel for government officials". Reuters (İngilizce). 6 Eylül 2021. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: ":9" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
    51. ^ "En Guinée, le chef putschiste Mamady Doumbouya promet un gouvernement "d'union"". France 24 (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    52. ^ "Vidéo. Les ministres et présidents d'institutions aussi arrêtés ?". Guinee7.com (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    53. ^ "Conakry. Le centre administratif au ralenti malgré l'appel de la junte au pouvoir". Guinee7.com (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    54. ^ Guinea coup leaders free dozens of political prisoners - BBC.com. 8 Eylül 2021 tarihli. 8 Eylül 2021'de erişildi.
    55. ^ "Coup d'Etat en Guinée : « ça ne nous étonne pas » (Jacques Gbonimy)". Guinée Matin - Les Nouvelles de la Guinée profonde (Fransızca). 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    56. ^ "Saïkou Yaya (UFR) sur le coup d'Etat en Guinée : « Alpha Condé a fait la sourde oreille… »". Guinée Matin - Les Nouvelles de la Guinée profonde (Fransızca). 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    57. ^ "Chute du dictateur Alpha Condé : la réaction de l'USTG". Guinée Matin (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    58. ^ "L'incertitude règne en Guinée après le renversement du président Alpha Condé". Le Monde.fr (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    59. ^ "The Federal Foreign Office on developments in Guinea". German Federal Foreign Office (İngilizce). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    60. ^ "On the Military Seizure of Power in Guinea". United States Department of State (İngilizce). 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    61. ^ "DIRECT - Guinée : après le coup d'État, les putschistes annoncent une transition". TV5MONDE (Fransızca). 5 Eylül 2021. 5 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    62. ^ "UK condemns the military seizure of power in Guinea: Minister Duddridge statement". Foreign, Commonwealth & Development Office. 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    63. ^ "We condemn the military coup in #Guinea". Ministry of Foreign Affairs of Bulgaria (İngilizce). Erişim tarihi: 6 Eylül 2021 – Twitter vasıtasıyla. 
    64. ^ "Guinée : réactions et questions après le coup de force des militaires". Le Point (Fransızca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    65. ^ "Embassy in Guinea urges Chinese to stay alert after apparent coup". South China Morning Post (İngilizce). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    66. ^ "Guinée : la France condamne la tentative de putsch et appelle à la libération du président Alpha Condé". Franceinfo (Fransızca). 5 Eylül 2021. 6 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. .
    67. ^ "The Gambia Government Condemns Coup D'etat In The Republic Of Guinea". Gambia.com (İngilizce). 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    68. ^ "Guiné-Bissau atenta à situação em Conacri". Radio France Internationale (Portekizce). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    69. ^ "International Relations on ongoing political and security situation in the Republic of Guinea | South African Government". Government of the Republic of South Africa. 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    70. ^ "El Gobierno llama al restablecimiento del orden constitucional en Conakry". Presidency of the Government of Spain (İspanyolca). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    71. ^ "Deeply concerned by the military take-over of power in Guinea. President Alpha Condé must be released immediately and constitutional order restored" (İngilizce). 6 Eylül 2021. Erişim tarihi: 6 Eylül 2021 – Twitter vasıtasıyla. 
    72. ^ "The Situation in the Republic of Guinea (Statement by Press Secretary YOSHIDA Tomoyuki)". Ministry of Foreign Affairs of Japan (İngilizce). Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    73. ^ "Qatar condemns coup in Guinea". m.gulf-times.com. 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    74. ^ "President Weah Calls for Rule of Law, Calm in Guinea … Holds Nat'l Security Council Meeting Today". 5 Eylül 2022. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    75. ^ "Le Luxembourg condamne la récente prise de pouvoir armée en Guinée et demande la libération du Président Alpha Conde". Ministry of Foreign Affairs of Luxembourg (İngilizce). Erişim tarihi: 6 Eylül 2021 – Twitter vasıtasıyla. 
    76. ^ Murillo (5 Eylül 2021). "Gobierno de México condena golpe de Estado en Guinea" [Government of Mexico condemns coup in Guinea] (İspanyolca). MSN. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    77. ^ a b c "Nigeria, UN condemn Guinea coup, demand release of detained President Condé". Premium Times (İngilizce). 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    78. ^ "О ситуации в Гвинейской Республике". Russian Ministry of Foreign Affairs (Rusça). Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 
    79. ^ "Turkey condemns military takeover in Guinea". dailysabah.com. 5 Eylül 2021. Erişim tarihi: 5 Eylül 2021. 
    80. ^ "La República Bolivariana de Venezuela rechaza el Golpe de Estado perpetrado contra el Gobierno del Presidente Alpha Condé en la República de Guinea". Ministry of People's Power for Foreign Relations (İspanyolca). Erişim tarihi: 6 Eylül 2021. 

    Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]