2014 Ermenistan Mil Mi-24 helikopterinin düşürülmesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
2014 Ermenistan Mil Mi-24 helikopterinin düşürülmesi
Özet
Tarih 12 Kasım 2014
Olay türü Uçaksavar füzesi tarafından vuruldu
Bölge Kengerli köyü yakınlarında, Ağdam, Azerbaycan Cumhuriyeti
Hava taşıtı
Mürettebat 3
Ölü sayısı 3
Hava taşıtı modeli Mil Mi-24
İşletmeci Tartışmalı: Ermenistan Silahlı Kuvvetleri veya Artsah Savunma Ordusu

2014 Ermenistan Mil Mi-24 helikopterinin düşürülmesi, 12 Kasım 2014'te, Ermeni Mil Mi-24 saldırı helikopterinin (NATO rapor adı "Hind"), Dağlık Karabağ çatışması sırasında, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından vurularak düşürülmesi olayıdır. Uçakta yer alan üç mürettebat üyesi ölmüştür.

Olaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ermeni tarafına göre, helikopter ayrılıkçı Artsah Cumhuriyeti Savunma Ordusu'na aitti ve tartışmalı bölgede bir hafta süren ortak Ermeni-NKR Birliği 2014 askeri tatbikatlarına katıldı. Azerbaycan Savunma Bakanlığı tarafından yayınlanan bir açıklamada, helikopterin Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'ne[1] ait olduğu ve Azerbaycan'ın Ağdam bölgesindeki mevzilerine saldırmaya hazırlandığını iddia edildi. Bu iddia, helikopterin silahlı olmadığını ve Azerbaycan hava sahasına girmediğini belirten Ermeni ve NKR savunma bakanlığı görevlileri tarafından reddedildi.[2]

İngiliz analist Thomas de Waal'a göre, helikopter "iki ordu arasında yer alan tampon bölgede" vuruldu ve helikopterin "Azerbaycan mevzilerine saldırmadığını, ancak iki tarafın üzerinde anlaşmaya vardığı gayri resmî beş kilometrelik uçuşa yasak bölgeye girdiğini" ekledi."[3]

Helikopteri düşüren, Azerbaycanlı asker Ilkin Muradov'a, "Seçkin Askerlik Hizmeti" için 3. derece madalya ve değerli bir ödül verildi.[1]

Analist Thomas de Waal, helikopterin düşürülmesinin "ateşkes tarihinden 20 yıldan fazla bir süredir meydana gelen en kötü askeri olay" olarak nitelendirdi."[4] Aynı gün, Azerbaycan medyasında, helikopterin düşürülme anını gösteren görüntüler ortaya çıktı. Görüntülerde, temas hattına paralel uçan iki Mi-24'ten bir tanesi, Igla-S MANPAD olarak tanımlanan bir karadan havaya füzesi ile vurularak yere düşme anı yer almaktaydı.[5]

Ermeni tarafı, olayın ardından Azeri kuvvetlerinin helikopterin düştüğü alanına ateş açmaya devam ederek, helikopterdeki cesetleri Ermeni kuvvetlerinin birkaç gün boyunca almalarını engellediğini iddia etti. Yine Ermeni tarafına göre, 22 Kasım 2014'te Ermeni özel kuvvetlerinin birimleri, üç Ermeni pilotunun cesedini ve helikopterin parçalarını başarıyla kurtardılar. Ermeni tarafı, bu operasyon esnasında pilotların cesetlerinin kurtarılmasını önlemeye çalışan iki Azerbaycanlı askerin öldürüldüğünü iddia etti. Ermeni tarafı herhangi bir zayiat vermedi.[6] Azerbaycan Savunma Bakanlığı ise, Ermeni tarafının bu bölgede "özel harekat" gerçekleştirdiği iddialarını reddetti. Azerbaycan Savunma Bakanlığı'na göre, bu bölgeler tamamen Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin kontrolü altındaydı. Havacılık uçuşlarındaki Azeri askeri uzmanlar, Ermeni tarafının sağladığı cesetleri gösteren video materyallerinin, aslında özenle düzenlenmiş materyaller olduğunu belirttiler.[7]

Ermenistan Savunma Bakanlığı'nın resmî gazetesi "Hay Zinvour", ölen üç mürettebatın Erivan'daki Askeri Havacılık Enstitüsü'nde eğitim aldığını doğruladı.[8] Ermeni tarafına göre, öldürülen üç asker, 25 Kasım'da Erivan'ın Yerablur askeri mezarlığında düzenlenen askeri törenle gömüldü.[9][10] Bir gün önce cesetleri, Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan, Başbakan Hovik Abrahamyan, Savunma Bakanı Seyran Ohanyan ve diğer yetkililerin katıldığı bir veda töreni için, Nor Nork Bölgesi'ndeki Saint Sarkis Kilisesi'ne götürüldü.[11][12]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Azerbaijan MD: Enemy's combat helicopter shot down with "IQLA" portable anti-aircraft missile complex". Report News Agency. 3 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2016. 
  2. ^ "Armenian Helicopter Shot Down Near Karabakh 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." RFE/RL. 12 Kasım 2014.
  3. ^ de Waal, Thomas (12 Şubat 2015). "The Karabakh Truce Under Threat". Carnegie Moscow Center. 25 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019. 
  4. ^ "Azerbaijan Risks New Armenia Conflict as Chopper Downed 12 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." Bloomberg. 12 Kasım 2014.
  5. ^ (Azerice) "Azerbaijani Troops blow Armenian attack helicopter up (with English subtitles) 21 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." YouTube. Erişim tarihi: 13 Kasım 2014.
  6. ^ "Bodies of Armenian pilots removed from helicopter crash site". Reuters. 22 Kasım 2014. 20 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019. 
  7. ^ "Photos, videos presented by Armenia have nothing to do with downed helicopter". Trend. 23 Kasım 2014. 27 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2016. 
  8. ^ Ayb Solutions LLC. "Ай Зинвор". 27 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2016. 
  9. ^ "Helicopter Crew Laid to Rest at Yerablur". Asbarez. 25 Kasım 2014. 22 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019. 
  10. ^ Abrahamyan, Gohar (25 Kasım 2014). "R.I.P.: Armenian helicopter crew killed in Karabakh buried with military honors". ArmeniaNow. 27 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019. 
  11. ^ "Armenia Buries Helicopter Crew With Military Honors". RFE/RL. 25 Kasım 2014. 24 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019. 
  12. ^ "Service for killed Armenian pilots held at Yerevan church". ArmeniaNow. 25 Kasım 2014. 27 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019.