19 Mayıs, Samsun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
19 Mayıs
İlçenin Samsun ilindeki konumu
İlçenin Samsun ilindeki konumu
19 Mayıs Saat Kulesi.jpg
İlçenin simgesi olan Saat Kulesi ve arka planda Hükümet Konağı
Ülke Türkiye
İl Samsun
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam İbrahim Civelek
 • Belediye başkanı Osman Topaloğlu (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam 363 km² (140 mil²)
Rakım 10 m (30 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Toplam 26,337
 • Kır
-
 • Şehir
-
Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu 55420
İl alan kodu (0) 362
İl plaka kodu 55

19 Mayıs, Samsun ilinin bir ilçesidir. 19 Mayıs, Samsun- Sinop karayolu güzergâhında olup Samsun il merkezinin 33 km batısındadır. 38 mahallesi ve bulunan 19 Mayıs ilçesinin nüfusu 26.044'tür.

Yüzölçümü 363 km² olan 19 Mayıs arazisi Bafra Ovası'nın doğu ucunu oluşturur. Karadeniz ile Canik Dağları'nın alçak tepesi arasında yer alır. Doğuda Samsun merkezi, batıda Bafra ilçesi, kuzeyde Karadeniz yer almaktadır. Tipik Karadeniz iklimi gözlemlenir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

15. yüzyılda I. Mehmed döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. Ondokuzmayıs ilçesinin Osmanlı öncesi tarihinin Cenevizlilere dayandığı tespit edilmiştir. Beldeye ilk yerleşenler Orta Asya'dan göç eden Türkmenlerdir; daha sonra 1878 yılında Dağıstan ve Kuzey Kafkasya'dan gelen muhacirler gelmiştir.

1878 yılından sonra Dağıstan ve Kuzey Kafkasya'dan gelen göçmenler devlet tarafından iskân edilmiştir. Ayrıca Balkan savaşı 1912 sonrası Kosova'dan gelen Arnavut göçmenler de ilçede iskan edildi ve bugünkü mevcut nüfus yapısı oluştu. Engiz ismini alarak belediye tarihi başlamış ancak Engiz adının Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1961 yılında değiştirilmiş ve yeni ismi "Ballıca" olmuştur. Ballıca da 1970 yılında belediye olmuştur. 1988 yılında ilçe olarak belediye meclisi kararıyla Ondokuzmayıs ismini almıştır.

Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a adım atmasıyla Millî Mücadele hareketinin ilk eylemi burada başlamış olup bugün ilçe sınırlarının içinde bulunan Dağköy'de etkin mücadeleler verilmiş, "Fatma Çavuş" lakabıyla anılan bir kadın kahraman da ortaya çıkmıştır. Fatma Çavuş, 1963 yılında vefat etmiş olup, kabri Dağköy mahallesinde bulunmaktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1990[1] 28.947 6.212 22.735
2000[2] 25.820 8.928 16.892
2007[3] 24.740 11.417 13.323
2008[4] 24.808 11.329 13.479
2009[5] 24.959 11.539 13.420
2010[6] 24.338 11.165 13.173
2011[7] 24.249 11.141 13.108
2012[8] 24.288 11.216 13.072
2013[9] 24.454 24.454 veri yok
2014[10] 24.391 24.391 veri yok
2015[11] 24.627 24.627 veri yok
2016[11] 24.826 24.826 veri yok
2017[11] 24.982 24.982 veri yok
2018[11] 26.337 26.337 veri yok
2019[11] 25.893 25.893 veri yok
2020[11] 26.044 26.044 veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Belediye başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Başlangıç Bitiş Görev süresi Durum Siyasi parti Seçimler
Yılmaz Erel 26 Mart 1989 29 Mart 2009 700863141120000000020 yıl, 3 gün Seçim DYP 1989, 1994, 1999, 2004
Osman Topaloğlu 29 Mart 2009 görevde 700841854320000000013 yıl, 96 gün Seçim AK Parti 2009, 2014
Ondokuzmayıs girişi.jpg

Turistik değeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ondokuzmayıs ilçesi önemli turistik potansiyele sahiptir. İlçe sınırları içinde bulunan Balıklı Göller'e ve Kızılırmak Deltası'nın bir bölümü turizm açısından önemli yer tutmaktadır. Burada 305 adet kuş türü yaşamını sürdürmektedir.

Ondokuzmayis sahip olduğu 22 kilometrelik sahil şeridi, temiz kumsalı, denizi ve güneşi ile yaz turizmine önemli ölçüde cevap verebilecek nitelik taşımaktadır. İlçede yaz aylarında normal nüfusun 3-4 katına çıkmakta, çok sayıda yazlıkçı burada tatil yapmaktadır. Ayrıca çadır turizmi de gelişmektedir.

Kasabanın güneyinde yemyeşil Canik Dağları başlar. Ondokuzmayıs kasabasından bu dağlarda bulunan köylere giden minibüsler kalkar. Ondokuzmayıs ilçe merkezi ile Karadeniz'in arasında; yani Ondokuzmayıs'ın kuzeyinde çok geniş sazlıklar, bataklıklar ve göllerle kaplı olan Kızılırmak Deltası vardır. Bu sulak bölgeye ve bu bölgenin içinde bulunan Balıklı Göller'e en rahat Ondokuzmayıs kasabasından ulaşılır.

Ondokuzmayıs belediyesi tarafından yaz aylarında çeşitli şenlikler ve etkinlikler tertip edilmekte olup, yoğun ilgi görmektedir.

Yörükler beldesinde bulunan tarihî hamam bölgenin tarihini yansıtan önemli eserlerden biridir.

İlçe merkezine 5 km. uzaklıkta Ondokuzmayıs Barajı'nın inşaatı devam etmektedir. Ayrıca önemli bir yere sahip olan Dereköy balıkçı limanı da Ondokuzmayıs'ta bulunmaktadır.

Ondokuzmayıs ilçesinde Karadeniz Bölgesi'nin tek sivil havacılık okulu faaliyet göstermekte olup, 1998 yılından beri her yılın ağustos ayında havacılık panayırı yapılmaktadır. İlçede bulunan havaalanına küçük uçaklar inebilmektedir.

Ancak sahil şeridinde turistik tesislere olan ihtiyaç artmaktadır.

Belde ve Mahalleleri[değiştir | kaynağı değiştir]

2014 yılında Büyükşehir Yasası ile birlikte kapanan Dereköy ve Yörükler Beldeleri Mahalle statüsüne dönüşmüştür. İlçenin toplam 38 Mahallesi bulunmaktadır.

19 Mayıs sahil kumu ve bir kısmına sahip olduğu Kızılırmak Deltası ile meşhurdur.

Salep, çilek, mantar buğday, fındık, mısır, pirinç önemli tarım ürünleri arasındadır.

Türkiye'nin en büyük ve teknik donanımlı Ballıca Sigara Fabrikası'da ilçede bulunmaktadır.

Dereköy ve Yörükler Mahallelerinde vatandaşlar balıkçılıkla uğraşmaktadır.

Beldenin önemli sorunları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanalizasyon son sistem yapılmış olup, Ancak merkezden arıtmaya ulaşacak tesisat kurulmamıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  2. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  9. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  10. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  11. ^ a b c d e f
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "19 Mayıs Nüfusu - Samsun". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
    • "Samsun 19 Mayıs Nüfusu". nufusune.com. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]