1929 Grand Banks depremi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
1929 Grand Banks depremi
Tarih {{{tarih}}}
Büyüklük {{{büyüklük}}}
Etkilenen ülkeler/bölgeler Dominion of Newfoundland
Canada
French Republic Saint Pierre and Miquelon

1929 Grand Banks depremi ( Laurentian Slope depremi ve South Shore Felaketi olarak da bilinir) 18 Kasım 1929'da meydana geldi. Şok, 7.2 büyüklüğünde bir momente ve maksimum Rossi-Forel yoğunluğu VI'ya ( Güçlü titreme ) sahipti ve Laurentian Slope Sismik Bölgesi'nde Newfoundland'ın güney kıyısı açıklarında Atlantik Okyanusu'nda merkezlenmiştir. [1]

Deprem[değiştir | kaynağı değiştir]

Deprem, Newfoundland Grand Banks'in yaklaşık 400 kilometre (250 mi) kadar güneyinde meydana gelmiştir. New York ve Montrealde de hissedilm,ştir. Deprem, iki fay boyunca 250 kilometre (160 mi) Burin Yarımadası'nın güneyinde, büyük bir denizaltı heyelanı yer değiştirmesini tetikledi. 12 denizaltı transatlantik telgraf kablosunu kopardı ve üç dalga halinde gelen bir tsunamiye yol açtı. Newfoundland, Kanada ve Saint Pierre ve Miquelon, hem kopan 12 denizaltı kablosundan hem de tsunamiden en büyük etkiye sahipti. Bu, 1894 Saint-Alban denizaltı kaymasının 500 katı kadar büyük olup Kanada'nın o zamana kadar kaydedilen en büyük denizaltı heyelanıydı . [2]

2002 yılında Natural Resources Canada ve United States Geological Survey, Revize Modified Mercalli ölçeğini kullanarak bir yoğunluk haritası oluşturdu. [3]

Tsunami[değiştir | kaynağı değiştir]

Tsunami dalgaları 3-8 metre (9,8-26,2 ft) bir genliğe sahipti (9.8-26.2). ve Burin Yarımadası boyunca 13 metre (43 ft) yüksekliğe kadar içeri girmiştir.. [2] Yarımada'daki birçok güney kıyı topluluğunu yok etti, 27 veya 28 kişiyi öldürdü ve 1.000 veya daha fazla evsiz bıraktı. [4] Tüm iletişim araçları yıkım nedeniyle kesildi ve yardım çalışmaları, ertesi gün vuran bir kar fırtınası tarafından daha da engellendi. Tsunami 4,060 kilometre (2,523 mi) uzaktaki Lagos, Portekiz kıyasında dahi hissedildi.[2]

Prens Edward Adası[değiştir | kaynağı değiştir]

Prens Edward Adası depremi hissetti; o sırada yoğunluk Rossi-Forel ölçeğinde IV (Hafif titreme) – VI (Güçlü titreme) olarak derecelendirildi. [5] PEI'de, III (Zayıf) – V (Orta) arasında bir yoğunluk aralığındaydı. [5]

Aziz Pierre ve Miquelon[değiştir | kaynağı değiştir]

Saint Pierre ve Miquelon'un o zamanki Fransız Cumhuriyeti Denizaşırı topraklarında, [6] yaklaşık 18 kilometre (11 mi) Burin Yarımadası'nın batısında olup yaklaşık bir dakika süren depremle halk saat 16:30 sıralarında uyandı. 17:20'de tsunami, rıhtımları sular altında bırakarak Saint-Pierre adasına ulaştı. En kötü hasar, daha sonra Île-aux-Chiens ( Köpekler Adası anlamına gelir) olarak adlandırılan ve şimdi L'Île-aux-Marins ( Denizciler Adası ) olarak bilinen adada rapor edildi. Güneyden vuran tsunami, güney kıyısını koruyan güney kıyısının yüksekliğinin üzerine çıkarak adanın alt kısmını sular altında bıraktı. Bazı evlere zarar verdi ve yerini değiştirdi; adalardan herhangi bir yaralanma veya can kaybı bildirilmedi. [6] Depremin adadaki şiddeti V (Orta titreme) – VI (Kuvvetli titreme), [5] ve revize edilmiş Modifiye Mercalli Şiddet ölçeği IV (Hafif) – V (Orta) [3]

Sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

SS Meigle'ın doktorlar, hemşireler, battaniyeler ve yiyeceklerle bir SOS sinyaline yanıt vermesi üç günden fazla sürdü. Newfoundland, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'tan bağışlar 250.000 $ olarak gerçekleşti. Newfoundland hükümetinin herhangi bir departmanı tarafından hazırlanan kesin bir resmi kurban listesi yoktu. "Hayat Kaybı" başlıklı raporda, Burin West Sağlık Kurulu Başkanı Dr. Harris Munden Mosdell şunları bildirdi: "Gelgit dalgası nedeniyle can kaybı toplam yirmi yedi. Yirmi beş ölüm doğrudan depremden kaynaklandı. Daha sonra iki ölüm daha meydana geldi ve bunlar şok ve maruz kalma nedeniyle oldu." Daha sonraki araştırmalar depreme ek bir ölüm daha tespit etti. [4]

1952'de Columbia Üniversitesi'nden Amerikalı bilim adamları, heyelanın keşfine ve bir bulanıklık akımının ilk belgelenmesine yol açan sıralı olarak kopan kabloların parçalarını bir araya getirdiler. [7] Bilim adamları, büyük depremlerin oluşum oranlarını belirlemek için diğer tsunamiler tarafından biriktiğine inanılan diğer kum katmanlarını incelediler.  Taylor Körfezi'nde 1929 tsunamisi tarafından çökeltildiği düşünülen bir kum tabakası 13 santimetre (5,1 in) ) bulundu. 1929'daki gibi büyük tsunamilerin meydana gelmesi, tsunamiyi bu kadar güçlü yapan heyelan olduğundan, denizde tortu birikmesine bağlıdır. 1929'dakine benzer büyüklükte bir sualtı heyelanı oluşturmak için yeterince büyük bir tortu birikiminin oluşması biraz zaman alacaktır. 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "90 years later, a tsunami in southern Newfoundland still brings vivid memories". Cbc.ca. Erişim tarihi: 20 Aralık 2021. 
  2. ^ a b c Fine et al. 2005.
  3. ^ a b Natural Resources Canada 2018.
  4. ^ a b Ruffman & Hann 2006.
  5. ^ a b c Natural Resources Canada 2002.
  6. ^ a b Ruffman 1992.
  7. ^ Heezen & Ewing 1952.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]