15 Temmuz darbe girişimine uluslararası tepkiler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

15 Temmuz darbe girişimine uluslararası tepkiler, bu madde de 15 Temmuz darbe girişimi sonrası ülkelerin ve uluslararası örgütlerin ve kişilerin açıklamaları yer almaktadır.

Devletler[değiştir | kaynağı değiştir]

  •  Almanya
    • Şansölye Angela Merkel: "Bütün Alman hükûmeti adına, Türk askerî birliklerinin, ülkesinin seçilmiş hükûmetini ve seçilmiş cumhurbaşkanını zor kullanarak devirme girişimini en sert bir şekilde kınıyorum. Tankların sokaklarda olması ve halka karşı hava saldırısında bulunulması hukuk dışıdır."[1]
    • Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier: "Türkiye'de temel demokratik düzeni şiddet yoluyla değiştirmeyi amaçlayan her türlü girişimi en sert şekilde kınıyorum."[2]
    • Federal Hükûmet Sözcüsü Steffen Seibert: "Türkiye'deki demokratik düzene saygı gösterilmesi gerekiyor. İnsanların hayatının korunması için her şey yapılmalıdır."[3]
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Barack Obama darbe girişimi ile ilgili Dışişleri Bakanı John Kerry'den telefonla bilgi alırken.
  •  ABD
    • Başkan Barack Obama: "Demokratik yollarla seçilmiş Türk hükûmetini destekliyoruz."[4]
    • Dışişleri Bakanı John Kerry: "Türkiye'nin barış, istikrar ve devamlılık içinde kalacağını umuyorum."[5]
  •  Arjantin
    • Dışişleri Bakanı Susana Malcorra: "Türkiye'de gerçekleşen olayları endişe ile takip ediyoruz. Olayların anayasal mekanizmalar çerçevesinde insan haklarına saygılı ve barışçıl şekilde çözüme kavuşmasını umut ediyoruz."[6][7]
  •  Arnavutluk
    • Cumhurbaşkanı Bujar Nishani: "İktidarı şiddet kullanarak ele geçirmek isteyen bu tarz eylemleri kınıyorum. Türkiye'deki huzurun hemen geri gelmesini temenni ediyorum."[8]
    • Başbakan Edi Rama: "Türkiye'nin böylesine zor geçen bir geceden başarıyla çıkmış olmasından mutluyum."[9]
  •  Avusturya
    • Başbakan Christian Kern: "Şiddet asla siyasi mücadelenin parçası olamaz. Bu yüzden hukukun üstünlüğü sağlanmalı ve desteklenmelidir."[10]
    • Dışişleri ve Entegrasyon Bakanı Sebastian Kurz: "Hepimiz biliyoruz ki otoriter liderlik tarzından dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a karşı direnişler yaşandı ama bu kadar organize bir askerî darbe girişimi hiç kimse tarafından beklenmiyordu. Türkiye'de hukuk devletine ihtiyacımız var. Türkiye'deki bütün güçlerin ihtiyatlı hareket etmesi, demokrasi ve hukuk devletine özen göstermesi gerekiyor. İnsanların hayatları korunmalı, anayasaya aykırı hiçbir davranışta bulunulmamalı."[11]
  •  Avustralya
    • Başbakan Malcolm Turnbull: "Avustralya, demokratik olarak seçilen sivil Türk hükûmetini destekliyor ve herkesi Türkiye'nin demokratik kurumlarına saygı göstermeye davet ediyor."[12]
  •  Azerbaycan
    • Cumhurbaşkanı İlham Aliyev: "Türkiye'de yaşanan olaylar bir yandan Türkiye devletine, diğer yandan Türk halkına, onun iradesine ve seçimine karşı işlenen korkunç bir cinayettir. Türk milletinin ulusal çıkarlarına, ülkenin demokratik yapısına ve hukukun egemenliğine karşı yapılan darbe girişimini kınıyor ve Türk vatandaşlarının demokratik yolla seçtiği iktidarı sonuna kadar destekliyoruz."[13][14]
    • Dışişleri Bakanlığı: "Kardeş Türkiye'de yaşanan olaylar bizi ciddi şekilde rahatsız etti ve sarstı. Türkiye milleti ve devleti birlik ve beraberlik sergileyerek demokratik yolla Türkiye halkının seçtiği hükûmete karşı bir grubun yaptığı darbe girişimine çıkmıştır. Kardeş Tükiye halkı ve devletinin yanında olduğumuz kadar, kısa sürede durumun tam olarak sakinleşeceğine ve normalleşeceğine eminiz."[15]
  •  Bolivya
    • Devlet Başkanı Evo Morales: "Demokrasilerde hükûmeti insanların oyları belirler. Darbeyi kınıyoruz."[16]
  •  Belçika
    • Başbakan Charles Michel: "Darbe girişiminin sona ermesinden memnuniyet duyuyoruz. Tüm taraflar hukukun üstünlüğü ve anayasal düzene saygı göstermeli."[17]
  •  Birleşik Krallık
    • Başbakan Theresa May: "Bu başarısız darbenin ardından Türkiye'nin anayasal düzenine tam olarak uyulması çağrısı yapıyoruz ve hukukun hakimiyetini vurguluyoruz. Daha fazla şiddetten kaçınmak, hayatları korumak ve sükuneti tesis etmek için her şey yapılmalı."[18]
    • Dışişleri Bakanı Boris Johnson: "Türkiye’de yaşanan olaylardan dolayı kaygı duyuyorum. İngiltere olarak demokratik kurumlara ve seçilmiş hükûmete olan desteğimizin altını çiziyoruz."[19][20]
  •  Bosna-Hersek
    • Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Bakir Izetbegović: "Ordunun görevi devletini korumaktır, başka bir şey değil. Ordunun kontrolü eline alma hakkı yoktur. Kimin güvenilmez olduğu ortaya çıkmıştır."[9][21]
    • Bakanlar Konseyi Başkanı Denis Zvizdić: "Demokrasi hiçbir şekilde darbeyle sağlanamaz. Türkiye, tüm dünya için önemli bir stratejik konuma sahiptir. Bu bağlamda Türkiye'nin istikrarı hem bölge hem de dünya politikası için önemlidir."[22]
  •  Brezilya
    • Devlet Başkanı Dilma Rousseff: "Türkiye'de girişilen darbe rahatsız edici. Seçilmiş bir hükûmetin kuvvetle ya da hileyle devrilmesi kabul edilemez."[23]
  •  Bulgaristan
    • Cumhurbaşkanı Rosen Plevneliev: "Türkiye'deki her türlü şiddet eylemlerini kınıyor Bulgaristan olarak bu ülkenin demokratik yoldan seçilmiş kurumlarına tam destek veriyoruz."[24]
    • Başbakan Boyko Borisov: "İlk defa tanklarla ve F-16'larla devlet binalarına saldırıldığını görüyorum. Gerilimin azalmasını veya rövanşizme dönüşerek ölümlerin ve sorunların artmamasını ümit ediyorum."[25]
  •  Çek Cumhuriyeti
    • Cumhurbaşkanı Miloš Zeman: "NATO üyesi ve bölgenin anahtarı konumunda olan Türkiye'de kan dökülmesi engellenmeli ve demokratik ilkeler muhafaza edilmeli."[26]
  •  Cibuti
    • Cumhurbaşkanı Sözcüsü Necib Ali Tahir: "Cumhurbaşkanımız, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türk halkına yolladığı destek mesajında ülkesinin her türlü darbeyi reddettiğinin altını çizdi."[8]
  •  Çin
    • Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lu Kang: "Türkiye'deki durumu yakından takip ediyoruz ve umarız Türkiye en kısa sürede düzen ve istikrara geri kavuşur."[27]
  •  Endonezya
    • Devlet Başkan Yardımcısı Yusuf Kalla: "Darbeye karşı Türk hükûmetini ve demokrasisini destekliyoruz."[28]
  •  Estonya
    • Cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves: Demokratik yollarla seçilmiş bir hükûmete yönelik askerî darbe asla kabul edilemez."[29]
  •  Etiyopya
    • Hükûmet Sözcüsü Getachew Reda: "Etiyopya, Türk halkının ve demokratik seçimle iş başına gelmiş Türk hükûmetinin yanında, demokrasiye yönelik her türlü darbenin karşısında yer almaktadır."[8]
  •  Fas
    • Başbakan Abdelilah Benkirane: "Büyük Türk halkı bütün ulusal bileşenleri sayesinde darbe girişimini reddederek mükemmel bir birlik, sorumluluk ve fedakarlık ruhu örneği göstermiştir. Türk halkını, seçilmiş iradeyi, darbe karşıtı siyasi parti liderlerini ve emniyet güçlerini darbe girişimine karşı gösterdikleri çabadan dolayı kutluyoruz."[9][30][31]
  •  Filistin
    • Hamas: "Kardeş Türk halkının demokratik seçimlerine karşı yapılan bu çirkin girişimi kınıyoruz. Seçilmiş cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğindeki yüce Türk halkı başta olmak üzere siyasi partileri ve emniyet güçlerini gösterdikleri demokrasi ve özgürlük mücadelesinden ötürü kutluyoruz."[32]
  •  Finlandiya
    • Dışişleri Bakanı Timo Soini: "Finlandiya'nın duruşu nettir. Seçilmiş hükümete saygı duyuyor ve desteklenmesinden yana olduğumuzu belirtiyoruz."[33]
  •  Fransa
    • Dışişleri Bakanı Jean-Marc Ayrault: "Fransa, bu darbe girişimini en sert şekilde kınamaktadır. Türkiye'de çok hızlı bir şekilde sükûnetin tekrar sağlanmasını diliyor, ülkenin bu demokrasi sınavından başarıyla çıkmasını umut ediyoruz."[34]
  •  Gürcistan
    • Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili: "Öncelikle Türkiye'de demokratik yollarla seçilen hükûmete destek verdiğimizi ifade etmek istiyorum. Dost ve komşu Türkiye'deki gerginliğin kısa süre içinde sona ereceğinden ve hayatın normale döneceğinden eminim."[35]
    • Başbakan Giorgi Kvirikaşvili: "Askerî darbe girişimleri demokratik ülkelerde kesinlikle kabul edilemez. Dost ve stratejik ortağımız Türkiye'de demokratik yollarla seçilen bir hükûmetin göreve devam etmesi ve ülkede istikrarın olması bizim için son derece önemli."[36]
  •  Hindistan
    • Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vikas Swarup: "Hindistan olarak tüm tarafları demokrasiyi, seçilmişleri desteklemeye ve kan dökülmesini önlemeye davet ediyoruz."[37]
  •  Hollanda
    • Dışişleri Bakanı Bert Koenders: "Türkiye'nin demokratik kurumlarına karşı askerî müdahaleyi şiddetle kınıyoruz."[38]
  •  Irak
    • Cumhurbaşkanı Fuad Masum: "Türkiye’de huzur ve hukukun üstünlüğünün hakim olmasını umuyorum."[39]
    • Dışişleri Bakanı İbrahim el-Caferi: "Irak komşu ülke Türkiye'nin istikrarını desteklemekte ve demokrasi duruşunu sürdürmesine katkıda bulunmak istemektedir."[40]
    • Meclis Başkanı Selim el-Cuburi: "Meclise saldırmak ülkenin en yüksek yasama yetkisinin prestijine saldırmak demektir. Anayasal ve hukuki meşruiyete saygı duyulması gerekiyor."[24]
    • Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanlığı: "Kürdistan Bölgesi olarak halkın iradesi ve demokrasinin gözardı edildiği girişimi kınıyoruz. Çünkü şiddet demokrasiye, siyasi istikrara ve birlikte yaşama kültürüne karşıdır. Türkiye vatandaşları, seçilmiş ve meşru hükûmeti destekleyerek darbecilerin başarılı olmasını engelledi. Bu sevindiricidir."[41]
    • Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani: "Türkiye'de meşru yönetimin ve milletin zafer kazanmasından mutluluk duyuyoruz."[41]
  •  İran
    • Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani: "bölgede birileri halen darbeyle iktidarları değiştirebileceklerini, tankla, topla, uçakla, helikopterle halk tarafından seçilmiş bir yönetimi alaşağı edebileceklerini zannediyor. Darbeler, tank ve top dönemi artık son bulmuştur."[42]
    • Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif: "Türk halkının demokrasi ve seçilmiş hükûmetini cesurca savunması bölgede darbelere yer olmadığının ve teşebbüslerin de başarısızlığa mahkûm olduğunun kanıtıdır."[28]
    • Millî Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani: "Siyasi değişimin en temel ölçüsü, halkın istek ve iradesinin kendisidir. İran, Türkiye'nin meşru hükûmetini destekleyerek bu ülkedeki istikrar ve güvenliği hedef alan her türlü girişimi halkın çıkarlarına aykırı kabul edip, karşısında duruyor."[22]
  •  İrlanda
    • Dışişleri Bakanı Charlie Flanagan: "Tarafları demokratik kurumları desteklemeye çağırıyorum."[43]
  •  İspanya
    • Başbakan Mariano Rajoy: "İspanya olarak dost ve müttefik ülke Türkiye'deki demokratik, anayasal düzeni destekliyoruz."[44]
  •  İsrail
    • Başbakan Binyamin Netanyahu: "İsrail ve Türkiye yakın zamanda ilişkilerin normalleştirilmesine dair bir mutabakata vardı. Türkiye'de hafta sonu meydana gelen dramatik olaylara rağmen söz konusu sürecin devam edeceğini farz ediyoruz."[45]
  •  İtalya
    • Başbakan Matteo Renzi: "Türkiye’de yaşanan endişelendirici kontrol dışı durum, bugün yerini, istikrarın ve demokratik kurumların üstünlüğüne bırakıyor. Umuyoruz ki Türk halkı ve Türkiye’de bulunan tüm yabancı vatandaşlar için terslikler ve tehlikeler yaşanmaz. Özgürlük ve demokrasi yolu, her zaman izlenmesi ve savunulması gereken ana yoldur."[46]
    • Dışişleri Bakanı Paolo Gentiloni: "Kurumların savunması ve halkın seferberliğinin üstünlüğünden memnuniyet duyuyoruz."[47]
  •  Japonya
  •  Kanada
    • Başbakan Justin Trudeau: "Tüm Kanadalıların adına, Türkiye'de yaşanan olaylarla ilgili kaygılarımızı ifade etmek istiyorum. Tüm taraflara itidal çağrısında bulunuyoruz. Kanada, Türk demokrasisinin muhafazasını destekler ve silah zoruyla Türkiye'nin demokratik kurumlarını yıkmak için yapılan tüm girişimleri kınar."[48]
    • Dışişleri Bakanı Stéphane Dion: "Kanada, Türkiye'deki tüm taraflara ülkenin demokratik kurumlarına saygı göstermeleri, sakin olmalarıı ve sivillerin güvenliğini korumaları çağrısında bulunuyor. Türk demokrasisini şiddet kullanarak yıkmak isteyen gruplar derhal bu girişimlerini durdurmalı ve şiddet içeren eylemlerden kaçınmalıdır."[48]
  •  Katar
    • Emir Tamim bin Hamad es-Sani: "Anayasal meşruiyetin korunması, hukukun uygulanması, güvenlik ve istikrarın muhafazası için alınacak her türlü önlemde Türkiye'nin yanındayız.[49]
  •  Kazakistan
    • Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev: "Demokratik yollarla seçilen ülke liderinin başında olduğu Türk halkının tüm zorlukların üstesinden geleceğinden ve demokrasiye sahip çıkarak istikrarlı gelişimini sürdüreceğinden şüphemiz yok."[50]
  •  Kırgızistan
    • Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev: "Türkiye, Kırgızistan'ın stratejik ortağı, iki ülkenin hakları ise tarihsel ve kardeşlik bağları ile bağlıdırlar. Biz mevcut anayasal düzenin, insan hakları ve özgürlüklerin korunmasının her türlü engeline karşı koyabilen Türk halkının bilgeliğine inanıyoruz. Kırgızistan halkı, Türkiye'nin meşru makamlarına desteğini dile getiriyor ve Türkiye'de barış, hukuk ve düzeni korumaya davet ediyor."[51]
  •  Kolombiya
    • Dışişleri Bakanlığı: "Kolombiya hükûmeti Türkiye'de anayasal düzendeki herhangi bir değişikliği reddeder ve meşru yetkililer ile dayanışma içerisinde olacağını duyurur."[52]
  •  Kosova
    • Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi: "Türkiye'nin istikrarı bölge istikrarının anahtarıdır. Türkiye'deki seçilmiş hükûmeti, hukuku ve düzeni destekliyoruz."[53]
    • Başbakan İsa Mustafa: "Demokratik toplumlarda halk tarafından iktidara getirilenler devleti yönetir. Türkiye'deki durumun en kısa zamanda istikrara kavuşmasını ve artık masum insanların kurban olmamasını diliyorum."[54]
  •  Kuveyt
  •  Kuzey Kıbrıs
    • Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı: "Dün gece yaşananlarla; özgürlük, demokrasi ve insan haklarının ne kadar önemli olduğu bir kez daha çok çarpıcı bir biçimde ortaya çıkmıştır. Halkın iradesiyle şekillenmiş kurumların silah zoruyla ele geçirilmek istenmesi, bu çağda yeri olmayan eski ve köhnemiş bir zihniyetin yansımasıdır. Bu türden bir kalkışmanın herhangi bir şekilde başarıya ulaşma şansının olmadığı da açıkça görülmüştür. Halkı, siyasi partileri ve medyası ile darbe girişimi karşısında sergilediği örnek dayanışma ve kararlılık, Türkiye'nin karanlık darbeler çağını artık geride bırakmakta olduğunun en güzel işaretidir."[56]
  •  Letonya
    • Dışişleri Bakanı Edgars Rinkēvičs: "Türkiye'de demokrasi, insan hakları ve hukuk devletinin korunması konusunda çok endişeliyiz. Darbe girişiminden etkilenen vatandaşlara taziyelerimizi sunuyoruz."[57][58]
  •  Litvanya
    • Dışişleri Bakanı Linas Linkevicius: "Türkiye’de darbe girişiminde bulunanlar demokrasi temelini harabeye çeviriyor. Bizim seçilmiş hükûmeti desteklememiz gerekir."[59]
  •  Macaristan
    • Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjártó: "Bu darbe girişimi, uygulanış biçimi ve hayatını kaybedenlerin sayısına bakarak bir terör faaliyeti olarak adlandırılabilir."[22]
  •  Kuzey Makedonya
    • Cumhurbaşkanı Corge İvanov: "Makedonya Cumhuriyeti olarak NATO'nun üyesi olan ve demokrasi yoluyla seçilmiş, global tehditlere karşı önemli bir ülke konumunda bulunan büyük dost ve stratejik ortağımız Türkiye'nin seçilmiş hükûmetini destekliyoruz."[60]
  •  Malta
    • Başbakan Joseph Muscat: "Darbeyi kınıyorum ancak buna yol açan durumun ülkedeki otoriter yönetim anlayışının olduğunu da hatırlatmak istiyorum."[61]
  •  Namibya
    • Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı Bakan Yardımcısı Peya Mushelenga: "Namibya; Türk halkının değerlerine ve normlarına önem verilmesini, anayasanın ve hukukun üstünlüğü ilkelerine saygı duyulmasını, demokratik düzenden vazgeçilmemesini savunmaktadır. Afrika kıtasında da benzer darbeler ve darbe girişimleri sıkça yaşanıyor. Bu vesileyle dost ülkelere de demokratik düzenden asla ayrılmamaları yönünde çağrıda bulunuyoruz."[62]
  •  Pakistan
    • Başbakan Navaz Şerif: "Türkiye'de halkın iradesi ile oluşan demokratik sistemi ve demokratik yollardan seçilmiş liderliği destekliyoruz. Demokrasi ve hukukun üstünlüğünü yıkma girişimini kınıyoruz."[63]
  •  Polonya
    • Cumhurbaşkanı Andrzej Duda: "Orta Doğu'da barışın sağlanması için önemli bir konumda olan Türkiye'deki krizin mümkün olduğunca hızlı bir şekilde çözülmesini umut ediyorum."[64]
  •  Romanya
    • Başbakan Dacian Cioloş: "Romanya ve Avrupa Birliğinin önemli bir ortağı olan Türkiye için tek yol anayasal düzen ve hukuk devletine dönüştür."[65]
  •  Rusya
    • Devlet Başkanı Vladimir Putin: "Devlet hayatında anayasa karşıtı eylemler ve şiddet kabul edilemez. En kısa zamanda istikrarlı anayasal düzenin sağlanmasını diliyorum."[66][67]
    • Federasyon Konseyi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Konstantin Kosaçev: "Darbe girişimi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Atatürk'ün belirlediği çizgiden çıkmasına askeri elitlerin gösterdiği bir tepki. Gerçekte nelerin yaşandığını öğrenmek lazım ama bu ülkenin modern tarihini bilen herkes için bunun spontane bir duygu boşalımı ve tesadüf olmadığını çok iyi biliyor. Ancak her ne olursa olsun iktidar mücadelesi anayasal olmayan yollarla yapılmamalı, Ukrayna örneği bu yolun sonunun çıkmaz olduğunu açık bir şekilde göstermiştir."[68]
  •  Sırbistan
    • Başbakan Aleksandar Vučić: "Türkiye gibi büyük ve güçlü bir ülkenin karşı karşıya kaldığı tüm sıkıntıların üstesinden geleceğine inanıyorum."[69]
  •  Slovakya
    • Başbakan Robert Fico: "Dünya liderleri, Avrupa Birliği'nin demokratik yollarla seçilmiş Türk hükûmetini ve cumhurbaşkanını desteklemesi gerektiği konusunda hemfikir."[70]
  •  Somali
    • Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud: "İstanbul ve Ankara'daki darbe girişimini kınıyorum. Türk halkının seçtiği demokrasi yolunun darbe girişimiyle değiştirilmeye çalışılmasının kabul edilemez."[49]
    • Hükûmet, Türkiye'yi geriye götürmeye çalışan başarısız darbe girişimi kınadı.[55] Ayrıca Türkiye'nin talebi doğrultusunda ülkede faaliyet gösteren Gülen Hareketi'ne bağlı Nile Academy'nin faaliyetleri geçici olarak durdurularak mensuplarının ülkeyi terk etmesi için yedi gün süre verildi.[71]
  •  Suriye
    • Suriye Geçici Hükûmeti: "Bölge ülkelerinin desteğiyle kalkışılan darbeye karşı, Allah, dost Türk halkını ve hükûmetini korusun."[47]
    • Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu: "Demokrasi ve özgürlüğünün değerini bilen ve meyvelerini toplayan Türk halkı, askeri yönetim getirerek Türkiye'yi onlarca yıl geriye götürmeye çalışan bir grup darbecinin ümitsiz girişimine müsaade etmeyecektir. Türkiye'deki hükümet ve siyasi partiler ülkedeki demokrasinin devamına muktedir olduğunu göstermiştir. Biz, Suriye halkının temsilcisi SMDK olarak, Türk kardeşlerimizin mukavemetini tebrik ediyoruz. Türk halkının liderleri ve kadroları ile meydana getirdiği iradeyi saygıyla takdir ediyoruz."[47]
  •  Suudi Arabistan
    • Dışişleri Bakanlığı: "Suudi Arabistan, kardeş Türkiye'de gerçekleştirilmeye çalışılan darbe girişiminin püskürtülmesinden, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve seçilmiş hükûmetin yönetiminde anayasasal çerçevede işlerin rayına oturmasından memnuniyet duyuyor."[72]
  •  Türkmenistan
  •  Ukrayna
    • Devlet Başkanı Petro Poroşenko: "Demokrasinin temel prensiplerine saygı gösterilmelidir. Ukrayna demokratik olarak seçilen Türkiye'nin cumhurbaşkanını ve hükûmetini destekliyor."[74]
    • Dışişleri Bakanlığı: "Ukrayna, Türkiye Cumhuriyeti halkını ve demokratik, seçilmiş yönetim organlarını kararlı bir şekilde destekliyor."[24]
    • Dışişleri Bakanı Pavlo Klimkin: "Türkiye'nin önceliği demokratik kurumları, seçilmiş siyasetçileri ve insanların hayatını korumak olmalı."[75]
  •  Ürdün
    • Basın İşlerinden Sorumlu Bakan ve Hükûmet Sözcüsü Muhammed Hüseyin el-Mumeni: "Bölge güvenliği açısından ülke içi istikrarını önemsediğimiz Türkiye'nin bu sıkıntıyı atlatması ve kurumlarının bütünlüğünü koruması beklentisi içerisindeyiz."[76]
  •  Venezuela
    • Dışişleri Bakanlığı: "Venezuela hükûmeti, tarafları Türkiye Cumhuriyeti'nin meşru ve anayasal kurumları muhafaza çağırarak, kanunlara ve anayasaya saygı çerçevesinde siyasi farklılıkların barışçıl yollarla çözülmesini umut etmektedir."[77]
  •  Yunanistan
    • Başbakan Aleksis Çipras: "Türkiye'deki gelişmeleri yakından izleyen Yunan hükûmeti ve halkı, güçlü bir şekilde demokrasi ve anayasal düzeni destekliyor."[78]
    • Hükûmet Sözcüsü Olga Gerovasili: "Yunanistan olarak demokratik yolla seçilmiş hükûmeti destekliyoruz."[35]

Uluslararası organizasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  •  Afrika Birliği
    • Komisyon Başkanı Nkosazana Dlamini-Zuma: "Türk halkıyla dayanışma içerisinde olan ve Türk demokrasisine saygı gösteren Afrika Birliği darbe girişimi kınamakta, Türk halkının demokratik seçimle göreve getirdiği meclis ve hükûmeti desteklemektedir."[76]
  •  Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi
    • Üye ülkeler adına ortak bildiri: "Türkiye, AB için önemli bir ortak. AB, demokratik yollarla seçilmiş hükûmeti, ülkenin kurumlarını ve hukuk kaidesini tam olarak destekliyor. Türkiye'de anayasal düzene hızlı bir şekilde dönülmesi çağrısı yapıyoruz."[79]
    • Parlamento Başkanı Martin Schulz: "Türkiye'de hukuk kaidesine dönülmesini memnuniyetle karşılıyorum. Türkiye'nin istikrarı bölgenin istikrarının anahtarıdır."[80]
    • Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker: "Türkiye, AB için kilit öneme sahip bir ortaktır. AB demokratik bir şekilde seçilen hükûmeti, ülkenin kurumlarını ve hukukun üstünlüğünü destekliyor. Türkiye'de anayasal düzene süratle dönülmeli."[74]
    • Konsey Başkanı Donald Tusk: "Gerginlikler, zıtlıklar silahlarla çözülemez. Günümüz Türkiyesinde askerî darbelerin yeri yok. Demokrasi ve hukukun üstünlüğünün bir alternatifi olamaz."[81]
    • Darbe girişiminin daha ilk saatlerinde konuya dair tweet atmış olan Konsey Genel Sekreteri Thorbjørn Jagland: "Avrupa Konseyine üye hiçbir devletin demokratik yollarla seçilmiş lideri devirmeye yönelik girişimi kabul edilemez."[82]
    • Konsey Parlamenterler Meclisi Başkanı Pedro Agramunt: "Türkiye üye ülkemiz ve Türkiye'nin demokratik kurumlarını ve yöneticilerini destekliyoruz. Şimdi önemli olan, düzeni sağlamak, sükunet ile demokratik kurum ve prensipleri savunmaktır. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi ve tüm Avrupa Konseyi kurumları destek için Türkiye'nin yanındadır."[83]
    • Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temcilcisi Federica Mogherini: "Tarafları itidalli olmaya, demokratik kurumlara saygı göstermeye ve şiddete son vermeye çağırıyorum. Toplumsal gerginlikler yalnızca demokratik süreçlerle çözülmelidir.[84][85]
  • OSCE logo.svg Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
    • Dönem Başkanı Frank-Walter Steinmeier: "Kuvvet yoluyla Türkiye'nin demokratik düzenini değiştirmeye yönelik bu girişimi kınıyoruz. Tarafları Türkiye'deki anayasal ve demokratik düzene saygı duymaya, hukukun üstünlüğünü tesis etmeye çağırıyoruz."[86]
    • Genel Sekreter Lamberto Zannier: "Olayların ardından tarafları sukûnete ve hükûmet ile demokratik kurumlara destek vereye çağırıyoruz. Teşkilatımızın temel değerleri olan özgürlük, hukuk, demokrasi, saygı tabanında Türkiye'yi desteklemeye hazırız."[86]
  •  Birleşmiş Milletler
    • Genel Sekreter Sözcülüğü: "Birleşmiş Milletler genel sekreteri, askerî müdahalenin kabul edilemez olduğunu vurguluyor. Demokrasi ilkelerine uyum içerisinde, sivil kanun ve anayasal düzenin hızlı ve barışçıl şekilde sağlanması önemli olacaktır."[87]
  •   Dünya Müslüman Alimler Birliği
    • Genel Sekreter Yusuf el-Karadavi: "Darbe girişimi, İslam hukukuna göre haram ve büyük günahlardan biridir. Girişim, Türk ordusu ile yönelimlerini temsil etmez. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı desteklemek için sokaklara inen halkı takdir ediyoruz."[88]
  •  Güney Amerika Uluslar Birliği
    • Genel sekreterlik: "Tüm dünyada oluğu gibi Türkiye'de de meşru demokrasiyi tehdit eden darbe girişimini reddediyoruz."[89]
  •  NATO
    • Genel Sekreter Jens Stoltenberg: "Türk halkı ve siyasi partilerinin demokrasi ve demokratik yollarla seçilmiş hükûmete gösterdiği güçlü destekten memnuniyet duyuyorum."[90]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Angela Merkel: En sert biçimde kınıyorum". yeniakit.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  2. ^ "Almanya'dan FETÖ'cü darbe girişimine sert tepki". star.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  3. ^ Dalaman, Cem (16 Temmuz 2016). "Türkiye'de Demokratik Düzene Saygı Göstermek Gerekiyor". amerikaninsesi.com. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  4. ^ "Obama ve Kerry'den Türkiye'deki Demokratik Yolla Seçilmiş Hükümete Destek". amerikaninsesi.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  5. ^ "ABD'den Türkiye'deki darbe girişimine ilişkin ilk açıklama". sozcu.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  6. ^ "Seguimos con atención y preocupación los acontecimientos que ocurren en Turquía" (İspanyolca). twitter.com/SusanaMalcorra. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  7. ^ "La Argentina llama a la solución pacífica y constitucional de los acontecimientos en Turquía" (İspanyolca). cancilleria.gov.ar. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  8. ^ a b c Aktaş, Ayşe (16 Temmuz 2016). "FETÖ'nün darbe girişimine dünyadan tepki yağıyor". aa.com.tr. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  9. ^ a b c "Türk halkı büyük cesaret gösterdi". turkiyegazetesi.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  10. ^ Kaya, Kaddafi (16 Temmuz 2016). "Avusturya Başbakanı Kern: Şiddet asla siyasi mücadelenin parçası olamaz". zaman.com.tr. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  11. ^ "Avusturya Dışişleri Bakanı: Darbe girişiminin hiçbir haklı yönü yoktur". cihan.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  12. ^ "The attempted coup in Turkey this morning is of great concern" (İngilizce). facebook.com/malcolmturnbull. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  13. ^ "Türkiyə Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğana" (Azerice). azertag.az. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  14. ^ "İlham Aliyev'den FETÖ darbe girişimine kınama". trtavaz.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  15. ^ "Türkiyədə baş vermiş hadisələr ilə bağlı Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatı" (Azerice). mfa.gov.az. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  16. ^ "Sobre Turquía y para el mundo" (İspanyolca). twitter.com/evoespueblo. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  17. ^ "We call for end to violence and return to calm in #Turkey" (İngilizce). twitter.com/CharlesMichel. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  18. ^ "İngiltere: Başarısız darbe girişimi sonrası Türkiye'ye anayasal düzene tam olarak uyulması çağrısı yapıyoruz". t24.com.tr. 18 Temmuz 2016. 18 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2016. 
  19. ^ "Very concerned by events unfolding in #Turkey" (İngilizce). twitter.com/BorisJohnson. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  20. ^ "Just spoken to #Turkey foreign minister @MevlutCavusoglu" (İngilizce). twitter.com/BorisJohnson. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  21. ^ "Bosna'dan darbeye sert tepki". yenisafak.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  22. ^ a b c "Darbe girişimine dünyadan tepkiler". trthaber.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  23. ^ "A tentativa de golpe na Turquia é preocupante" (Portekizce). twitter.com/dilmabr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  24. ^ a b c "Darbe girişimine tepki yağdı". tgrthaber.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  25. ^ Osman, Aydın (16 Temmuz 2016). "Başbakan Borisov: İlk defa tanklarla ve F16'larla devlet binalarına saldırıldığını görüyorum". thaber.bg. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  26. ^ "Zeman chce, aby v Turecku nebylo krveprolití a zůstala zachovaná demokracie" (Çekçe). novinky.cz. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  27. ^ "Çin: Türkiye'de düzen ve istikrarın sağlanmasını umuyoruz". cihan.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  28. ^ a b c "İran: Bölgede darbelere yer olmadığının kanıtı". milliyet.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  29. ^ "A military coup d'Etat of a democratically elected government can never be accepted" (İngilizce). twitter.com/IlvesToomas. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  30. ^ Lyoussi, Abdeladim (16 Temmuz 2016). "Putsch manqué en Turquie: Benkirane félicite Erdogan" (Fransızca). sofapress.com. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  31. ^ "Faslı siyasi partilerden Türkiye'deki darbe girişimine kınama". muhabir.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  32. ^ "حماس تستنكر محاولة الانقلاب الفاشلة في تركيا" (Arapça). hamas.ps. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  33. ^ "Foreign Minister: Finland supports, respects Turkey's elected government" (İngilizce). yle.fi. 16 Temmuz 2016. 20 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2016. 
  34. ^ "Ayrault: Fransa, bu darbe girişimini en sert şekilde kınamaktadır". star.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  35. ^ a b "Darbe Girişimine Dünyadan Tepkiler". bianet.org. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  36. ^ Azizov, Sefevi (16 Temmuz 2016). "Gürcüstanın Baş naziri: Hərbi çevriliş hər hansı demokratik ölkə üçün yolverilməzdir" (Azerice). azertag.az. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  37. ^ "Indians in Turkey advised to avoid public places" (İngilizce). tribuneindia.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  38. ^ "Koenders veroordeelt mislukte staatsgreep in Turkije" (Felemenkçe). nu.nl. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  39. ^ "Bağdat'ta gündem darbe girişimi". Bağdat’ta gündem darbe girişimi. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  40. ^ "Irak Dışişleri Bakanı İbrahim El Caferi Türkiye'deki darbe girişimini kınadı". karar.com. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  41. ^ a b "Erbil'den Ankara'ya: SEVİNÇLİYİZ!". rudaw.net. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  42. ^ "Ruhani: Darbeler dönemi artık son bulmuştur". parstoday.com. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  43. ^ "CharlieFlanagan calls for restraint + respect for democratic institutions following last night's unrest in Turkey" (İngilizce). twitter.com/dfatirl. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  44. ^ "España apoya el orden constitucional democrático en Turquía" (İspanyolca). twitter.com/marianorajoy. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  45. ^ "Netanyahu darbe girişimi hakkında konuştu: Mutabakatın devam edeceğini farz ediyoruz". t24.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  46. ^ "İtalya'dan Darbe açıklaması". yenicaggazetesi.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  47. ^ a b c "FETÖ'nün darbe girişimine dünyadan tepkiler". bugun.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  48. ^ a b "Toronto da ayağa kalktı." turknews.ca. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  49. ^ a b "Dünya liderlerinden darbe girişimine tepkiler". nerinaazad.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  50. ^ "Nazarbayev'den Erdoğana destek telgrafı". kazakistan.kz. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  51. ^ "Cumhurbaşkanı Atambayev, Türkiye'nin Meşru Makamlarına Desteğini Dile Getirdi ve Barışı Korumaya Davet Etti". kabar.kg. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  52. ^ "Comunicado del Ministerio de Relaciones Exteriores de Colombia sobre la situación en Turquía" (İspanyolca). cancilleria.gov.co. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  53. ^ "Kosova Cumhurbaşkanı Taçi: Türkiye'nin istikrarı, bölge istikrarının anahtarıdır". dha.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  54. ^ "FETÖ'NÜN DARBE GİRİŞİMİNE KOSOVA'DAN TEPKİ..." facebook.com/trtavaz. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  55. ^ a b "Dünya liderleri FETÖ'ye karşı Türkiye'nin yanında". turkiyegazetesi.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  56. ^ "Türkiye'nin çağdaş, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak gelişmesi bizler bakımından da hayati öneme sahiptir". kktcb.org. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  57. ^ "Disturbing news from #Turkey" (İngilizce). twitter.com/edgarsrinkevics. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  58. ^ "deplore loss of life in #Turkey" (İngilizce). twitter.com/edgarsrinkevics. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  59. ^ "Attempted coup in #Turkey ruins foundation of sustainable democracy" (İngilizce). twitter.com/LinkeviciusL. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  60. ^ "Cumhurbaşkanı İvanov: 'Demokratik yollarla seçilen Türkiye hükümetini destekliyoruz'". timebalkan.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  61. ^ Borg, Jacob (17 Temmuz 2016). "Don't follow failed coup with authoritarian crackdown, Muscat urges Turkey" (İngilizce). timesofmalta.com. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  62. ^ "No Namibians dead or injured in Turkey coup bid". namibian.com.na. 18 Temmuz 2016. 20 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2016. 
  63. ^ "Pakistanlılar Türkiye için sokaktaydı". sonhaberler.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  64. ^ "Prezydent Andrzej Duda: Stabilizacja w Turcji ważna dla bezpieczeństwa w tej części świata" (Lehçe). wpolityce.pl. 16 Temmuz 2016. 16 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  65. ^ "Singura cale pentru Turcia este întoarcerea la ordinea constituțională și la statul de drept" (Rumence). facebook.com/dacianciolos. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  66. ^ "Putin'den Erdoğan'a 'darbe' telefonu". cumhuriyet.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  67. ^ "Rusiya və Türkiyə prezidentləri arasında telefon danışığı olub" (Azerice). azertag.az. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  68. ^ "Rusya: Darbe girişimi, Erdoğan'ın Atatürk çizgisinden uzaklaşmasına tepki". sputniknews.com. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  69. ^ "Vučić: Ne idite u Tursku, nema bezbednijeg mesta od Srbije" (Sırpça). b92.net. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  70. ^ "R. FICO: Demokraticky zvolený prezident v Turecku musí mať podporu EÚ" (Slovakça). teraz.sk. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  71. ^ "Somali'den flaş 'Gülen' kararı". hurriyet.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  72. ^ "Suudi Arabistan'dan FETÖ'cü darbe girişimine tepki". star.com.tr. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  73. ^ "TÜRKMENİSTAN'DAN TEPKİ..." facebook.com/trtavaz. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  74. ^ a b "Dünya, Seçilmiş Hükümet'in yanında yer aldı". salom.com.tr. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  75. ^ "Now key priority for Turkey is" (İngilizce). twitter.com/PavloKlimkin. 16 Temmuz 2016. 16 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  76. ^ a b "FETÖ'nün Darbe Girişimine Dünyadan Tepki Yağıyor". turkishny.com. 17 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  77. ^ "Venezuela rechaza intento de golpe de Estado en Turquía" (İspanyolca). mre.gov.ve. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  78. ^ Top, Furkan Naci (16 Temmuz 2016). "Yunanistan Başbakanı Çipras: Yunan hükümeti demokrasi ve anayasal düzeni destekliyor". aa.com.tr. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  79. ^ "Statement by the President of the European Commission, the President of the European Council, and the EU High Representative on behalf of the EU Member States present at the ASEM Summit on the situation in Turkey" (İngilizce). europa.eu. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  80. ^ "I welcome the return of the Rule of law in #Turkey this morning" (İngilizce). twitter.com/EP_President. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  81. ^ "Tensions, challenges cannot be solved with guns" (İngilizce). twitter.com/eucopresident. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  82. ^ Dinç, Mehmet (16 Temmuz 2016). "Avrupa Konseyinden darbe açıklaması". zamanfransa.com. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  83. ^ "PACE President on attempted coup in Turkey" (İngilizce). assembly.coe.int. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  84. ^ "In constant contact with EU Delegation in Ankara & Brussels from Mongolia" (İngilizce). twitter.com/FedericaMog. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  85. ^ "We call for an end to use of violence" (İngilizce). twitter.com/FedericaMog. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  86. ^ a b "OSCE Chairperson-in-Office and Secretary General express deep concern and call for respect of democratic institutions in Turkey" (İngilizce). osce.org. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  87. ^ "Ban is closely following 'with concern' developments in Turkey" (İngilizce). un.org. 15 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  88. ^ "IUMS DENOUNCES THE TRYING FOR BRUTAL MILITARY COUP IN TURKEY, AND SALUTES THE SUPPORT OF THE TURKISH PEOPLE FOR THEIR LEADERSHIP AND THEIR ELECTED GOVERNMENT" (İngilizce). iumsonline.org. 15 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  89. ^ "La Secretaría General rechaza el intento de golpe de estado en #Turquía" (İspanyolca). twitter.com/unasur. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016. 
  90. ^ "NATO Secretary General statement on events in Turkey" (İngilizce). nato.int. 16 Temmuz 2016. 17 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2016.