Şavurma

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Karışık şavurma tabağı (Irak)
Türkiye'de döner

Şavurma, Levant'a, Arap mutfağına[1][2] ve Levant mutfağına özgü bir kebap türü. Koyun, keçi, tavuk, hindi ya da sığır etinin lavaş içine sarılmasıyla hazırlanır. Bazı çeşitlerinde kesilen etler şişe takılarak bir gün kadar ızgarada pişirilir. Etin bir çeşit marinasyon işlemine tabi tutulması da gerekir. Sıcak ya da ısıtılmış pide, lavaş ya da dürüm içine sarılarak, tabule veya fettuş gibi salata çeşitleriyle birlikte tüketilir. Şavurmanın farklı özelliğini sağlayan ise şavurmaya özgü sostur. Bu sos da tahin, humus, turşu, şalgam, amba (mango turşusu) ve bol sarımsak ile hazırlanır. Şavurma Orta Doğu, Kafkaslar ve Avrupa'da tüketilen bir yiyecek türüdür.[kaynak belirtilmeli]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kelimenin kökeni Türkçedeki çevirme kelimesinden gelmektedir. Tıpkı döner kebap gibi bunun da çıkış yerinin Anadolu olduğu bu linguistik özelliği ile söylenebilir[3]; "döner kebaptan" farkını yaratan ise içerisine konulan sostan kaynaklanmaktadır. Türkler tüm dünyaya yaptıkları döneri "kebab" olarak tanıtırlar, oysa Araplar ise döner "şawarma" diye tanıtırlar, ve kebabın kökeni kendilerine ait olduğunu savunurlar. İngilizce "shawarma" derler, Fransızca ise "chawarma". Oysa lengüistik (dilbilimcilik) açıdan "şawarma" kelimesi Türkçeden alınmıştır.
  • Proto-Türkçe "çevür" kelimesi modern Türkçede "çevir/çevirmek" kelimesini verir, Azerice ise "çevirmək" denir. Türkçedeki "çevirme" kelimesinin tüm fonemlerini yazsak "tchevirme" = "tshevirme" olur.
  • Arapçada "e" sesi yoktur, bunun yerine "a" veya "i" denir.[kaynak belirtilmeli]
    • Örnek: Arapçada sesli fonemlerden sadece bunlar vardır: a/â, u/û, i/î. Türkçede var olan "e", "ı", "ö", "o", "ü" sesleri Arapçada yoktur.
  • Arapçada "ç" (tch=tsh) sesi yoktur, bunun yerine "ş" (ch=sh) dernir.
    • Örnek: Çeçen (tshe-tshen=tche-tchen) Arapça "şişan" الشيشان (shi-shan) denir, Çad ülkesi ise "thu-şad" تشاد "thu-shad" denir. O yüzden "çevirme" Arapça "şavirma" olur.
  • Arapçada "v" sesi de yoktur, bunu yerine "w" veya "f" kullanırlar.[kaynak belirtilmeli]
    • örnek: Varşova Arapça "warsuw" وارسو denir; ve Venezuala Arapça "fnuzuila" فنزويلا.
  • Tüm bu nedenlerle öz Türkçe olan "çevirme" kelimesi Araplar tarafından döner kebab'a "şawarma" denilmektedir.[kaynak belirtilmeli]

Hazırlanışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Farklı Mutfaklarda Yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]