Şadıllı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Şadıllı[1] Aşireti Türkiye'nin Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Akdeniz bölgelerinde, İran ve Azerbaycan'da mensupları bulunan bir Türk[2] [3]veya Kürt[4][5][1]aşiretidir.

Göçler[değiştir | kaynağı değiştir]

Şadililerin Anadolu'ya olan göçleri, farklı tarihi olaylar sonucu olmuştur. Bunlardan ilki, Selçuklu birliklerinde yer alanlardır. İkinci bir göç, Moğol istilaları sonucunda (1230′lu yıllarda ve sonrasında) olmuştur. Üçüncü bir göç, Şadıllı aşiretinin Alevi mensupları, Safevi devletinin kuruluşunda önemli bir rol oynamıştır. Böylece İran'a göç edenler olmuştur. Safevi şahları, muhafız alaylarına bu aşiretlerden asker alımı yapmıştır. Şah İsmail, Şah Tahmasp ve Şah Abbas zamanında İran içlerine ve Horasan bölgesine göçler olmuştur.

Bilinen son göç, 1829 yılında Kafkasya'nın bütünüyle Rus işgaline girmesinde ve sonrasında yapılan reformlar neticesinde yerlerinde edilenlerin zamanla Osmanlı Ülkesi'ne sığınmaları ile olmuştur. Günümüzde Erzincan, Tunceli, Erzurum, Sivas, Gümüşhane, Bingöl, Elazığ ve Maraş kentlerinde yerleşik olan Şadililer, yoğunluklu olarak bu son göç dalgası ile Anadolu'ya göç etmiş olanlardır. Daha önceki yüzyıllarda gelenler, Batı Anadolu'nun farklı kentleri dahilinde iskan etmektedirler; ancak bunlardan çok azı, tarihleri ile kendilerini özdeşleştirmektedirler.

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Şadıllılar Sünni, Alevi ve Caferi mezhebine mensupturlar. Sünni mezhebinden olanların çoğunluğu Şafii'dir. Belirli bir kısmı ise Hanefi'dir. Örneğin, Karakoçan ilçesi'nde yaşayan Şadıllılar'ın bir kısmı Hanefi mezhebindendir. Dersim, Bingöl, Adana(Tufanbeyli), Maraş(Göksun ve Afşin), Sivas ve Erzincan illerindeki Şadıllıların tamamı ve Erzurum ve Elazığ'da bulunan Şadıllıların bir kısmı ise Alevidirler. İran ve Azerbaycan'da yaşayan Şadılların büyük bir kısmı Caferidir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İoannis Skilicis, Tarihin Özeti (Σύνοψις Ἱστοριῶν) (Abul-Aswar ile Bizans İmparatorluğu arasındaki ilişkilere dair)
  • Ahmad bin Lütfullah (Münnecimbaşı), Cema al-Duwal (daha önceki tarihi kaynaklara dayalı, 17. yy.da Arapça yazılı bir kitap)
  • Osmanlı Tahrir Defteri

Bibliografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • V. Minorsky: Studies in Caucasian History (London 1953)(oldukça ayrıntılı)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • ^ a b Kennedy, Hugh (2015). "The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century". Routledge. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından "The%20Kurdish%20dynasties%20which%20emerged%20in%20the%20second%20half"&f=false Arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2020. 
  • ^ https://books.google.com.tr/books?id=a3xSDwAAQBAJ&pg=PA66&lpg=PA66&dq=%C5%9Fad%C4%B1ll%C4%B1+t%C3%BCrk&source=bl&ots=KlTyy_IXCI&sig=ACfU3U238FPqZDjCroP7oBN1_s5jTkZnjA&hl=tr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%C5%9Fad%C4%B1ll%C4%B1%20t%C3%BCrk&f=false
  • ^ http://docs.neu.edu.tr/library/nadir_eserler_el_yazmalari/Dini/Bektasi%20Kaynaklari/cemal_sener_Aleviler%27in%20Etnik%20Kimli%C4%9Fi.pdf
  • ^ Meho, Lokman I.; Maglaughli, Kelly L. (2001). "Kurdish Culture and Society: An Annotated Bibliography". Greenwood Publishing Group. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2020. 
  • ^ Shaddadids, C.E. Bosworth, The Encyclopedia of Islam, Vol.IX, Ed. C.E.Bosworth, E. van Donzel, W.P.Heinrichs and G.Lecomte, (Brill, 1997), 169.