İzvança Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İzvança Muharebesi
1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı
Tarih 25 Eylül - 14 Ekim 1676
Bölge Zuravno, (Dinyester ile Krekhiv köyü arasında) Ukrayna
Sonuç İzvança Antlaşması
Taraflar
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodow.svg Lehistan-Litvanya Birliği Osmanli-nisani.svg Osmanlı İmparatorluğu
Gerae-tamga.png Kırım Hanlığı
Komutanlar
POL COA Janina.svg III. Jan Sobieski I. Selim Giray
Şeytan İbrahim Paşa
Güçler
20.000 40.000-50.000

İzvança muharebesi veya Lehçe adıyla Zuravno muharebesi; 1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı sırasında, 25 Eylül-14 Eylül 1676 tarihleri arasında, Lehistan Kralı III. Jan Sobieski yönetimindeki birlikler ile Lehistan Serdarı Şeytan İbrahim Paşa komutasındaki yüz bin kişilik Osmanlı ordusu arasında, Polonya'nın Lviv Oblastı'ndaki Zuravno kasabasında gerçeklemiştir.

1672 Bucaş Antlaşmasını iptal etmek isteyen III. Jan Sobieski 1676'da Leh ordularını yeniden düzenlemeye girişti. Sobieski merkezî bir devlet vergi sistemi kurmak yerine asaletin desteğine güvenmiş, orduyu güçlendirme gayretleri vergi toplamakta karşılaştığı zorluklardan dolayı engellenmiştir.[1] Jan Sobieski 1672 Bucaş Antlaşmasının şartlarını kabul etmeyip tekrar savaşa girdi.

Jan Sobieski komutasındaki yeni Leh orduları, savaşın başlarında Moldova ve işgal altindaki Ukrayna topraklarında Osmalı kuvvetlerini geri püskürtmeyi başarırlar, ancak sonra savaşın gidişatı değişir. Osmanlı ordusunun başına geçen Şeytan İbrahim Paşa, Leh ordusunu Zuravno'dan kuşatır. Sonunda her iki taraf da uzlaşmayı kabul eder ve İzvança Antlaşması imzalanır. [2]

Çarpışma[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağustos 1676'da, Türk ve Tatar birliklerinden oluşan 40-50 bin kişilik ordu Pokucie'ye girdi. Jan Sobieski 20 bin askeriyle onları karşıladı. Dinyester ve Świca nehirleri arasındaki Zuravno kırlarında çarpışmalar sürdü. 24 Eylülde Lehler Tatarlar ile Wojniłow and Dołha'da çarpıştılar, sonra Zuravno'ya çekildiler.

Leh ordusu Dinyester kıyısındaki Zuranno'da kamp kurdu. 24-26 Eylül'de Kırım Hanı I. Selim Giray Han önderliğindeki Tatarlar ve 28-29 Eylül tarihlerinde Şeytan İbrahim Paşa komutasındaki Türklerle çarpıştılar. 29 Ekimde Leh kralı birliklerini hendeklerinin içine yerleştirdi, Osmanlılar Lehleri mevzilerinden çıkaramadılar.

Kuşatma[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkler kuşatmaya hazırlanıp, 5 Ekim'den itibaren Leh kamplarını ağır top ateşine tuttular. Erzak istihkamı durduğu için Lehler zor durumda kaldılar. 13 Ekimde Lehler geri çekildiler. Kuşatma sırasında Lehler yakındaki bir kaleden havan topları edinip Osmanlı birliklerine bunlarla saldırdılar. Osmanlılar, Lehlere destek kuvvetlerinin geldiğini zannettiler.

Şehirdeki şiddetli savunma ve Osmanlı birliklerindeki kayıplar üzerine 14 Ekimde ateşkes anlaşması yapıldı ve 17 Ekimde barış antlaşması (İzvança Antlaşması) yapıldı.

Antlaşma[değiştir | kaynağı değiştir]

Antlaşmada Bucaş Antlaşması'nda kabul edilmiş sınırlar biraz değişti. Podolya yine Osmanlının olurken Ukrayna'nın üçte biri ise Lehistan'a bırakıldı. Ancak, Lehistan'ın Osmanlı Devletine pişkeş vergi ödemesi kaldırıldı ve iki Ukrayna kalesi Polonya'ya verildi. Antlaşmadan birkaç gün sonra Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmed Paşa öldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]