İsveç Hava Kuvvetleri

İsveç Hava Kuvvetleri
Svenska flygvapnet
İsveç Hava Kuvvetleri; Svenska flygvapnet
	İsveç Hava Kuvvetleri arması
Etkin	1 Temmuz 1926 (99 yıl önce)
Ülke	İsveç
Sınıfı	İsveç Silahlı Kuvvetleri
Tipi	Hava kuvvetleri
Büyüklük	238 uçak ve helikopter
Karargâh	Stockholm, İsveç
Savaşları	Kış Savaşı; Kongo Krizi; Afganistan Savaşı; 2011 Libya askerî müdahalesi
Komutanlar
Komutan	Tümgeneral Mats Helgesson
Nişanlar
Madalyon

İsveç Hava Kuvvetleri (İsveççe: Svenska flygvapnet), İsveç Silahlı Kuvvetleri'nin hava kuvvetleridir. 1 Temmuz 1926 tarihinde kara ve deniz hava birliklerinin birleşmesiyle kurulmuştur.

Tarihi

Kuruluş

İsveç Hava Kuvvetleri, 1 Temmuz 1926'da Kara Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri'nin hava birimleri birleştirilerek kuruldu. 1930'larda uluslararası gerilimin tırmanması nedeniyle Hava Kuvvetleri yeniden düzenlendi ve dört filodan yedi filoya çıkarıldı.

II. Dünya Savaşı

1939'da II. Dünya Savaşı başladığında, İsveç Hava Kuvvetleri yeni bir genişleme sürecine girdi. Bu süreç, savaşın sonuna kadar tamamlanamadı. İsveç savaşa katılmadı, ancak olası bir işgali önlemek ve büyük güçlerin askerî baskılarına karşı koymak için güçlü bir hava kuvvetine ihtiyaç duyuldu. 1945'e gelindiğinde, İsveç Hava Kuvvetleri 15 avcı bölüğü dâhil olmak üzere 800'den fazla savaşa hazır uçağa sahipti.

İkinci Dünya Savaşı sırasında İsveç Hava Kuvvetleri için en büyük sorunlardan biri yakıt eksikliğiydi. İsveç, savaş halindeki ülkelerle çevriliydi ve ithal petrole güvenemiyordu. Bunun yerine, ihtiyaç duyulan benzini üretmek için yerli petrol şisti ısıtıldı. Savaş yıllarında açıklanmayan ancak daha sonra yayınlanan istatistiklere göre, 1939-1945 yılları arasında yaklaşık 250 uçak mürettebatı kazalarda hayatını kaybetti.

Soğuk Savaş sırasında genişleme

1945'ten sonra İsveç Hava Kuvvetleri hızlı bir modernizasyon sürecine girdi. Artık ikinci sınıf uçaklarla donatılması siyasi açıdan kabul edilemezdi. Bu nedenle Hava Kuvvetleri Komutanlığı, yurtdışından temin edilebilecek en gelişmiş uçakları satın aldı. Bu uçaklar arasında P-51D Mustang, De Havilland Mosquito NF.19 gece avcı uçağı ve De Havilland Vampire bulunuyordu. Ayrıca en yüksek performansa sahip yerli modellerin geliştirilmesine destek verildi. Bu çalışmaların sonucu olarak Saab 29 Tunnan jet avcı uçağı, 1950 civarında hizmete girdi. 1950'lerin sonunda İsveç Hava Kuvvetleri, savaş durumunda filoların birçok savaş zamanı hava üssüne dağıtılmasını öngören Bas 60 hava üssü sistemini uygulamaya koydu. Bu sistemin amacı, düşmanın İsveç hava gücünü yerde imha etmesini zorlaştırmaktı. Yedek pist olarak karayollarının belirli bölümleri de kullanılmaya başlandı. Bas 60 konsepti, 1970'ler ve 1980'lerde Bas 90 sistemiyle daha da geliştirildi.^[2]^[3]

Soğuk Savaş sırasında İsveç Hava Kuvvetleri ve yerli uçak üretimi için büyük miktarda para harcandı; bu fonlar arasında İsveç nükleer silah programı için ayrılan bütçe de vardı. 1957'de İsveç, yaklaşık 1.000 modern uçakla dünyanın en güçlü dördüncü hava kuvvetine sahipti.^[4]^[5] 1950'lerde Saab 29 Tunnan, Saab 32 Lansen ve Saab 35 Draken gibi savaş uçakları hizmete girdi.

Envanter

Görsel	Hava aracı	Menşei	Tür	Varyant	Sayı	Notlar
Savaş uçakları
	Saab JAS 39 Gripen	İsveç	Çok maksatlı	JAS 39A/B	24	60 adet JAS 39E sipariş edildi. 24 adet JAS 39A/B depoda tutulmaktadır. 120 adet JAS 39C/D/E ünitesinin faaliyete geçmesi planlanmaktadır.
				JAS 39C	71
				JAS 39D	23
				JAS 39E	3
Havadan erken ihbar ve kontrol uçakları
	Saab GlobalEye	İsveç	Havadan erken ihbar ve kontrol			3 adet sipariş edildi.
	Saab 340	İsveç	Havadan erken ihbar ve kontrol	S 100D	2	Erieye radarı ile donatıldılar. GlobalEye ile değiştirilmesi planlanmaktadır. Ukrayna'ya taahhüt edildi.
Keşif uçakları
	Gulfstream IV	ABD	Elektronik istihbarat	S 102B	2
Havada yakıt ikmal uçakları
	Lockheed Martin KC-130	ABD	Havada yakıt ikmali	KC-130H	1	Embraer C-390 ile değiştirilmesi planlanmaktadır.
Nakliye uçakları
	Saab 340	İsveç	Destek nakliye	TP 100	2	Bir tanesi keşif için kullanılmaktadır.
	Embraer C-390 Millennium	Brezilya	Taktik hava nakliyesi			4 adet sipariş edildi.
	Lockheed C-130 Hercules	ABD	Taktik hava nakliyesi	C-130H	5	Embraer C-390 ile değiştirilmesi planlanmaktadır.
	Boeing C-17 Globemaster III	ABD	Stratejik hava nakliyesi	C-17	3	Ağır Hava Nakliye Kanadı tarafından işletilmektedir.
	Gulfstream IV	ABD	VIP	TP 102 C	1	Bombardier Global 6500 ile değiştirilmesi planlanmaktadır.
	Gulfstream G550	ABD	VIP	TP 102 D	1	Bombardier Global 6500 ile değiştirilmesi planlanmaktadır.
Helikopterler
	Sikorsky UH-60 Black Hawk	ABD	Genel maksat	HKP 16	15	12 adet sipariş edildi.
	NHIndustries NH90	Avrupa Birliği	Genel maksat	HKP 14E	9
	NHIndustries NH90	Avrupa Birliği	Genel maksat	HKP 14F	9
	AgustaWestland AW109	İtalya	Eğitim	HK 15A	12
	AgustaWestland AW109	İtalya	Eğitim	HK 15B	8
Eğitim uçakları
	Grob G 120TP	Almanya	Temel eğitim		10	3 adet sipariş edildi. 2025'e kadar teslim edilmesi beklenmektedir.
İnsansız hava araçları
	AAI RQ-7 Shadow	ABD	Gözetim		8

Kaynakça

^ "I luftstrid över Lappland" (İsveççe). Svenskt Militärhistoriskt Bibliotek. 14 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2018.
^ Rystedt, Jörgen (1 Ekim 2005). "Flygbassystem 60" (PDF). Försvarets Historiska Telesamlingar (İsveççe). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
^ Rystedt, Jörgen (25 Nisan 2009). "Flygbassystem 90" (PDF). Försvarets Historiska Telesamlingar (İsveççe). 31 Ekim 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
^ "The Growth of the Air Force". Flygvapenmuseum. 1 Mayıs 2010. 14 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2011.
^ "Flygvapnet 80 år". Statens försvarshistoriska museer (İsveççe). 18 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta İsveç Hava Kuvvetleri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Flygvapnet 14 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İsveççe)
Swedish Air Force Historical Flight, SwAFHF 21 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
History of the Swedish Air Force (İsveççe)
Information on Swedish military aviation24 Mayıs 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
Sunneberg – Information on Swedish aircraft (İsveççe)

[1] "I luftstrid över Lappland" (İsveççe). Svenskt Militärhistoriskt Bibliotek. 14 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2018.

[2] Rystedt, Jörgen (1 Ekim 2005). "Flygbassystem 60" (PDF). Försvarets Historiska Telesamlingar (İsveççe). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.

[3] Rystedt, Jörgen (25 Nisan 2009). "Flygbassystem 90" (PDF). Försvarets Historiska Telesamlingar (İsveççe). 31 Ekim 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.

[4] "The Growth of the Air Force". Flygvapenmuseum. 1 Mayıs 2010. 14 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2011.

[5] "Flygvapnet 80 år". Statens försvarshistoriska museer (İsveççe). 18 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]