İsrail Yahudi Ajansı
_-_Ethiopian_immigrants_coming_off_a_Boeing_jet.jpg)
İsrail Yahudi Ajansı (İbranice: הסוכנות היהודית לארץ ישראל, HaSochnut HaYehudit L'Eretz Yisra'el), Dünyanın en büyük kâr amacı gütmeyen Yahudi kuruluşudur. 1929 yılında Dünya Siyonist Teşkilatı'nın bir kolu olarak kurulmuştur.[1] Görevi, "tüm dünyadaki Yahudi cemaatlerinin, mirası ve topraklarıyla bağlantı kurmalarını sağlamak ve gelişen bir Yahudi geleceği ile güçlü bir İsrail'i inşa etmek için onları güçlendirmektir".[2]
Yahudilerin diasporadan ayrılarak atayurtlarına yeniden göç etmeleri anlamına gelen "Aliyah'dan" başlıca sorumlu olan kurum olarak bilinir.[3] 1948 yılından bu yana İsrail Yahudi Ajansı 3 milyon göçmenin İsrail'e getirilmesinden sorumluluk almıştır. Yahudi Ajansı bu göçmenlerin İsrail'e yerleşmelerinin ilk aşamasında ülke genelinde kurulmuş olan "göçmen entegrasyon merkezilerinde" (Merkaz Klita) geçici konaklama sağlamaktadır.[1]
Yahudi Ajansı, İsrail Devletinin kuruluşunda ve kurulmasında merkezi bir rol oynamıştır. İsrail'in ilk başbakanı David Ben Gurion, 1935'ten itibaren Yahudi Ajansı İcra Komitesi Başkanıydı. Kendisi bu makamın yetkilerini kullanarak 14 Mayıs 1948'de İsrail Devleti'nin bağımsızlığını ilan etmişti.[4] Yahudi Ajansı, devletin kurulmasından önceki ve sonraki yıllarında İngiliz Mandası'nda yaklaşık 1.000 kasaba ve köyün kurulmasını denetledi. İsrail ve dünya çapında Yahudi cemaatleri arasındaki ana bağlantıyı oluşturdu.[5][6]
Yasal olarak, Yahudi Ajansı yarı kamusal bir kuruluştur. Ancak İsrail hükûmetinden temel faaliyetlerini finanse eden doğrudan bir ödenek almaz.[7] Yahudi Ajansı'nın finansmanı, Kuzey Amerika Yahudi Federasyonları (JFNA), Keren HaYesod, önde gelen Yahudi toplulukları ve federasyonları ile İsrail'den ve dünyanın çeşitli bölgelerinden vakıflar ve bağışçılar tarafından sağlanmaktadır.[8] 2008 yılında Yahudi Ajansı, İsrail'e ve dünya genelindeki Yahudi toplumuna yaptığı tarihsel katkılardan dolayı "İsrail Ödülü'ne" layık görülmüştür.[9]
Günümüz programları
[değiştir | kaynağı değiştir]Yahudi Ajansı, 2016 yılından itibaren Yahudileri İsrail'e ve birbirlerine bağlayan düzinelerce programa sponsorluk yapmaktadır. Ajans programları dört farklı kategoriye ayırmaktadır: İsrail Deneyimleri, Topluluğunuzdaki İsrail (Yahudi diasporasında Yahudi ve Siyonist eğitim), Yahudi Sosyal Eylemi (savunmasız İsraillilere yardım) ve Aliyah.[10]
Yönetim
[değiştir | kaynağı değiştir]Yahudi Ajansı Yürütme Kurulu, müşavirler kurulunun denetimine tabi olarak Yahudi Ajansı'nın faaliyetlerinin yürütülmesinden sorumludur.[79] Kurul, 26 üyeden oluşur; bunların 24'ü müşavirler kurulu tarafından seçilir. Yürütme kurulu şu şekilde oluşturulur: 12 üye Dünya Siyonist Örgütü (WZO) tarafından, 12 üye ise Kuzey Amerika Yahudi Federasyonları/United Israel Appeal (JFNA/UIA) ve Keren Hayesod tarafından ortaklaşa belirlenir. Buna ek olarak, Keren HaYesod'un Dünya Başkanı ile JFNA Yürütme Kurulu Başkanı, görevleri gereği yürütme kurulunun üyeleridir. Doron Almog mevcut başkandır.[80] İzak (Yitzhak) Herzog'un İsrail'in 11. cumhurbaşkanı olması üzerine görevinden ayrılmasının ardından görevi Yaakov HaGoel geçiçi olarak üstlenmiş, günümüzde ise kendisi başkan vekili olarak görev yapmaktadır.[81]
Yıllar boyunca yürütme kurulu, İsrail toplumunun birçok önde gelen üyesini bünyesinde barındırmıştır. Kurulda görev yapmış tanınmış İsrailliler arasında şu isimler bulunmaktadır: M. D. Eder – 1922; Frederick Kisch – 1922–31; Haim Arlosoroff – 1931–33; Moşe Şaret – 1933–48;[82] Arthur Ruppin – 1933–35; David Ben Gurion (Yürütme Kurulu Başkanı) – 1935–48.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 "Jewish Agency - Aliyah of Rescue". Jewish Agency. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2014.
- ↑ "Jewish Agency Annual Report 2014". Jewish Agency. 11 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2014.
- ↑ "Jewish Agency - Aliyah". Jewish Agency. 18 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2014.
- ↑ "David Ben Gurion (1886-1973)". The Jewish Agency for Israel. 26 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2016.
- ↑ "Jewish Agency: About Us". 6 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2013.
- ↑ "SochnotYehodit". 14 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2017.
- ↑ "Ugandan Jews to Israel, part-funded by government that rejects them". South African Jewish Report (İngilizce). 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026.
- ↑ "Cookie Consent - The Jewish Agency for Israel DAM". content.jewishagency.org. 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026.
- ↑ "Prize Organizations". Jerusalem Post. 5 Mayıs 2008. 2 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2013.
- ↑ "The Jewish Agency for Israel". The Jewish Agency for Israel. The Jewish Agency for Israel. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2016.
