İskân politikası

Vikipedi, özgür ansiklopedi

İskân politikası, bir diğer kelime anlamıyla yerleştirme, konumlandırma politikası. Osmanlı Devleti'nin Rumeli'de alınan toprakları Türkleştirmek ve İslamlaştırmak amacıyla uyguladığı stratejidir.[1][2] Politikayı ilk olarak uygulayan padişahın Orhan Bey olduğu bilinmektedir.[2] Osmanlı Devleti, bu politikayı uzun yıllar boyunca devam ettirmiştir. Devletin gerilemesi ve toprak kayıplarının artmasıyla beraber, zamanla; politikanın uygulanmasında çeşitli sorunlar meydana gelmiştir.[3][daha iyi kaynak gerekli]

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Fethedilen yerlere cami, çeşme, yol, köprü, medrese, hastane gibi yapılar inşa edilerek bölgeye Türk-İslam kimliği kazandırılmıştır.
  • Fethedilen bölgelere Anadolu'dan göç ettirilen Türkler yerleştirilmiştir.
  • Osmanlı Devleti, fethedilen yerdeki yerel halka hoşgörülü davranmış, inançlarına saygı göstermiş ve onların Osmanlı'ya bağlılıklarını sağlamıştır.
  • Fethedilen yerlerin siyasal, askerî ve sosyal yönden güvenliğini sağlamak.
  • Yapılacak olan fetihlerin devam etmesini sağlamak.
  • Daha düzenli ve yerleşik bir düzen oluşturmak.[4]
  • Rumeli’ye göç edenlerin, Anadolu’ya tekrar geri dönmemelerini sağlamak.

Sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Balkanlarda Türk nüfusu artmış, Türk kültürü yayılmıştır.[5][daha iyi kaynak gerekli]
  • Anadolu'da anlaşmazlık içinde olan ailelerden bir kısmı göçmen olarak Rumeli'ye yerleştirilmiştir; bu sayede iç çatışmalar engellenmiştir.
  • Dervişler ve şeyhler, orada bulunan yerel halka tekke ve zaviyeler aracığıyla İslamiyet'i yaymıştır.
  • Şehirlere, birtakım mimari eserler bırakılmıştır. Devlet, bu eserler sayesinde fethedilen bölgelerde kalıcılığı sağlamıştır.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. İskân politikası, ilk olarak Hayrabolu adlı şehirde uygulanmıştır.
  2. İskân politikasını ilk olarak uygulayan padişah Orhan Bey'dir.
  3. İskân politikasını düzenli olarak uygulayan padişah I. Murad'dır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "İskan politikası nedir osmanlı devletinin iskan politikası amaçları". www.hurriyet.com.tr. 12 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020. 
  2. ^ a b Ortaöğretim Tarih 10 Ders Kitabı. Millî Eğitim Bakanlığı. 2019. s. 61. 
  3. ^ Uluçay, Kerim Önder. "İskan politikası". www.derstarih.com. 9 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2020. 
  4. ^ Gürer, Ahmet Şamil. "Osmanlı Devleti'nin İskân politikası ve tanzimat ilkelerinin konar-göçer ahali üzerindeki tatbiki". sobild.ankara.edu.tr. 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020. 
  5. ^ "Osmanlı devletinin iskan politikası nedir". www.sabah.com.tr. 9 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020.