İlerleyici supranükleer felç
| İlerleyici supranükleer felç | |
|---|---|
| Diğer adlar | Steele–Richardson–Olszewski sendromu; parkinsonizmli frontotemporal demans[1] nuchal - dystonia dementia[2] |
 | |
| PSP'de orta beyin (kırmızı) ile pons bölgesi (mavi) oranı tipik olarak 0,12'ye düşer.[3] | |
| Olağan başlangıcı | 45–76 yaş[1] |
| Uzmanlık | Nöroloji |
| Belirtiler | Denge bozukluğu, hareketlerde yavaşlama, gözleri hareket ettirmede zorluk, demans, yutma güçlüğü, depresyon[4][5] |
| Komplikasyon | Zatürre, düşmeler[5] |
| Nedenleri | Bilinmiyor[6] |
| Tanı | Semptomlara bağlı olarak tıbbi görüntüleme[4] |
| Ayırıcı tanı | Parkinson, frontotemporal demans, Alzheimer, kortikobazal dejenerasyon[1][4] |
| Tedavi | Destekleyici bakım[1][4] |
| İlaç | Levodopa, amantadine[4] |
| Prognoz | Teşhis sonrasında ortalama 7 yıl[4] |
| Sıklık | 100,000'de 6[4] |
İlerleyici supranükleer felç (PSP) (İngilizce: Progressive supranuclear palsy), zamanla kötüleşen beynin dejeneratif bir hastalığıdır.[4][7] Denge kaybı, hareketin yavaşlaması, gözleri hareket ettirmede zorluk, yutma güçlüğü, depresyon ve bilişsel bozukluk gibi belirtiler gösterir.[4][5] Komplikasyonlar arasında zatürre ve düşmeler yer almaktadır.[5]
Neyin sebep olduğu bilinmeyen hastalığın kısmen genetik olduğu düşünülmektedir.[1][6] Genellikle aile geçmişinin hastalık ile bir ilşkisi yoktur.[1] Atipik parkinson sendromunun alt türü olan[6] hastalığa neden olan şey, beyinde tau proteininin birikmesidir.[4] Tanı semptomlara bakılarak konulur ve tıbbi görüntüleme ile desteklenmektedir.[4] Benzer şekilde ortaya çıkabilecek diğer sorunlar arasında Parkinson, frontotemporal demans ve Alzheimer yer almaktadır.[4]
2021 itibarıyla spesifik bir tedavi bulunmamaktadır ve semptomları gidermek için müdahale yapılır. Levodopa ve amantadin gibi ilaçlar bazı kişilerde semptomları geçici olarak iyileştirebilmektedir.[4] Yürüteç, özel ayakkabılar veya özel gözlük kullanımıyla semptomlar giderilebilir.[1] Tanı sonrasındaki yaşam beklentisi yaklaşık 7 yıldır.[4]
PSP her 100.000 kişiden yaklaşık altı kişide görülmektedir.[4] Belirtilerin başlangıcı genellikle 45-75 yaş arası kişilerde görülür. Erkekler ve kadınlar benzer oranlarda etkilenmektedir.[1] Herhangi bir ırk, yer veya meslekle herhangi bir ilişki bulunamamıştır.[4] Durum ilk olarak 1964 yılında Steele, Richardson ve Olszewski tarafından tanımlanmıştır.[6]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f g h "Progressive Supranuclear Palsy". NORD (National Organization for Rare Disorders). 17 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021.
- ^ "Progressive supranuclear palsy: MedlinePlus Medical Encyclopedia". medlineplus.gov (İngilizce). 25 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024.
- ^ Gaillard, Frank. "Midbrain to pons area ratio as described by Oba et al | Radiology Case | Radiopaedia.org". Radiopaedia. 29 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2021.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p "Progressive supranuclear palsy". Seminars in Neurology. 34 (2): 151-9. April 2014. doi:10.1055/s-0034-1381736. PMID 24963674.
- ^ a b c d "Progressive Supranuclear Palsy Information Page | National Institute of Neurological Disorders and Stroke". www.ninds.nih.gov. 9 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021.
- ^ a b c d Agarwal, S; Gilbert, R (January 2021). "Progressive Supranuclear Palsy". StatPearls. PMID 30252354.
- ^ "ICD-11 - Mortality and Morbidity Statistics". icd.who.int. 1 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2020.