İçeriğe atla

Ülkelere göre papalar listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ülkelere göre papaların listesi sayfasından yönlendirildi)
Kutsal Makam arması

Bu sayfa, ülkelere göre papalar listesidir. Asya, Avrupa, Afrika, Güney Amerika ve Kuzey Amerika kıtalarından 265 papa[a] görev yapmıştır. Günümüzde Okyanusya kıtasından da kardinaller papalık konklavında oy kullanırlar ancak bugüne kadar Okyanusya'dan seçilen papa olmamıştır. Papalık makamı yaklaşık iki bin yıldır var olduğundan, papaların köken ülkelerinin çoğu artık mevcut değildir ve bu nedenle üç döneme ayrılırlar: Roma İmparatorluğu dönemi, Orta Çağ'dan modern döneme ve 1929 Laterano Antlaşması ile Vatikan'ın kuruluşundan bu yana. Ülkeler her bölümde kronolojik sırayla listelenmiştir.

İstatistiksel genel bakış

[değiştir | kaynağı değiştir]

2025 itibarıyla 265[a] erkek papa olmuştur ve en az bir papa (kronolojik sırayla) Asya'dan (9), Avrupa'dan (251), Afrika'dan (3) veya Amerika'dan (2) gelmiştir. Papa XI. Pius'tan bu yana her papa, Vatikan Şehri'nin vatandaşı olmuştur (1929 Laterano Antlaşması'nda kurulmuştur).[b]

Ülkelere göre papalar tablosu

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ülke Papa Son papalık yılı
Afrika eyaleti (Roma İmparatorluğu) 3 496
Hırvatistan (Lombardiya Krallığı)
Dalmaçya
2 642
Yahudiye eyaleti (Roma İmparatorluğu)
Bizans Filistini
3 649
Küçük Asya (Anadolu) 2 705
Roma Yunanistanı ve Bizans Yunanistanı 5 687
Roma/Bizans Suriyesi ve Biladü'ş-Şam 7 741
Roma İmparatorluğu'nun Avusturya kısmı 1 999
Birleşik Krallık 1 1159
Lusitania (Roma İmparatorluğu) ve Portekiz 2 1277
Fransa Krallığı (Orta çağ)
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Fransa kısmı
17 1378
İspanya (Aragon Tacı'ındaki Valensiya Krallığı) 2 1503
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Hollanda kısmı 1 1523
İtalya Yarımadası (aşağıya bakınız) 217 1978
Vatikan Şehri 9 görevde[d]
Polonya 1 2005
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Almanya kısmı

Günümüz Almanya'sı

4 2013
Arjantin 1 2025
Amerika Birleşik Devletleri & Peru 1 görevde[e]
Toplam 265

Roma İmparatorluğu döneminden papalar

[değiştir | kaynağı değiştir]
İlk papa Aziz Petrus'tur.

Batı ve Doğu Roma İmparatorlukları'ndaki papaların bu alt bölümleri kronolojik sırayla listelenmiştir.

Bu papalar, Roma ve Bizans egemenliğindeki Suriye eyaletinden veya Emevi Halifeliği'nin Bilad el-Şam eyaletindendir ve günümüz Suriye topraklarına denk gelmektedir. Papa Petrus (y. 30-67), günümüz Golan Tepeleri'ndeki Beytsayda'nın yerlisiydi ve ilk papa oldu. Papa I. Sergius (687-701), Sicilya'da Suriyeli bir ailede doğdu ve Bizans İtalyası'nda da listelenmiştir. Papa Konstantin (708-715), günümüz Lübnan'ındaki Emevi Halifeliği'nin Bilad el-Şam eyaletindeki Sur'dandı. Papa III. Gregorius (731-741), Papa Franciscus'a (2013-2025) kadar Avrupa dışından gelen son papaydı.[2]

Roma İmparatorluğu İtalyası

[değiştir | kaynağı değiştir]

Papa Linus (64/67(?)–76/79(?)) Petrus'un yerine ikinci papa olarak tahta çıktı ve ilk Avrupalı ​​papa oldu.

Bizans İtalyası

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bizans Sicilyası

[değiştir | kaynağı değiştir]

Papa I. Sergius (687–701) Suriyeli bir ailede Sicilya'da doğmuştur ve o da Suriye altında listelenmiştir.

Bu papalar etnik olarak Yunanlı kabul ediliyordu, ancak bazıları İtalya'dan geliyordu.

Roma Yahudiyesi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Papa Petrus (y. 30-67), Yahudiye Eyaleti'nin kurulmasından önce Roma Suriyesi'ndeki Beytsayda'da, o zamanki Golan Tepeleri'nde doğdu. Papa Evaristus (y. 99-107), o zamanki Batı Şeria'daki Beytlehem'de doğdu. Papa I. Theodorus (642-649) Kudüs'te doğdu.

Roma dönemi Afrika eyaletinden Papa Miltiades.

Bu papalar, Tunus, Libya ve Cezayir'in kıyı kesimlerine denk gelen Roma'nın Afrika eyaletindendir. Papa I. Victor (189-199), ilk Afrikalı papaydı ve Berberi kökenliydi..[3]

Roma Dalmaçyası

[değiştir | kaynağı değiştir]

Dalmaçya, o dönemde Roma ve Bizans İmparatorlukları'nın bir parçasıydı. Günümüzde ise Hırvatistan Cumhuriyeti'nin bir parçasıdır.

Roma Lusitanyası

[değiştir | kaynağı değiştir]

Lusitania, günümüzdeki Portekiz'e ve İspanya'nın güneybatı kısmına karşılık gelmektedir.

Bizans dönemi Anadolu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Anadolu veya Küçük Asya, o dönemde Roma ve Bizans İmparatorlukları'nın bir parçasıydı. Buradan gelen tüm papalar Bizans döneminde, günümüzde Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde kalan bölgelerde doğmuştur.

Orta Çağ'dan modern döneme papalar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüzdeki egemenlik kavramı, 1648 Vestfalya Barışı'ndan sonra ortaya çıkmıştır[4] ve topluca Vestfalya sistemi olarak bilinir. Ancak bazı tarihçiler buna karşı çıkmış ve bu görüşlerin, o dönemde egemenlik konusundaki endişeler nedeniyle 19. ve 20. yüzyıllarda ortaya çıktığını öne sürmüşlerdir.[5] Bu Vestfalya devletleri aşağıda kronolojik sırayla listelenmiştir.

İtalya, Orta Çağ'ın başlangıcından İtalya Krallığı'nın ilanına kadar çok sayıda şehir devletine ve diğer siyasi oluşumlara bölünmüştü. Bunlar arasında Papalık Devletleri, çoğu papanın doğum yeriydi. Daha fazla papanın doğduğu diğer İtalyan devletleri arasında Venedik Cumhuriyeti, Napoli Krallığı, Cenova Cumhuriyeti, Milano Dükalığı ve Floransa Cumhuriyeti ile halefi Toskana Büyük Dükalığı yer alıyordu.

Ostrogot Krallığı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Papalık devletleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

İtalya, Kutsal Roma İmparatorluğu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tek papalı eski İtalyan devletleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Cenova Cumhuriyeti

[değiştir | kaynağı değiştir]

Napoli Krallığı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Venedik Cumhuriyeti

[değiştir | kaynağı değiştir]
Venedikli Papa XIII. Clemens

Siena Cumhuriyeti

[değiştir | kaynağı değiştir]

Floransa Cumhuriyeti, Floransa Dükalığı, Toskana Dükalığı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Milano Dükalığı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Lombardiya- Venedik Krallığı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortaçağ Karintiya Dükalığı, Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir parçasıydı. Günümüzde ise büyük ölçüde çağdaş Avusturya'nın bir parçasıdır. Salian Papa V. Gregorius bazen "ilk Alman Papa" veya "tek Avusturyalı Papa" olarak anılır.[6][7] Ancak, Orta Çağ'ın başlarında Alman veya Avusturyalı ulusal kimlikler henüz mevcut değildi.

Fransa, İtalyan olmayan en yaygın papalık menşe ülkesidir. Günümüz Fransa'sında, hepsi Orta Çağ'ın ikinci yarısında doğan on yedi papa vardır. Avignon Papalığı'nın belirtilen yedi papasının hepsi Fransa'dandı. Avignon Papalığı'nın sona ermesinden bu yana hiçbir Fransız papa seçilmemiştir.

Fransa Krallığı (Ortaçağ)

[değiştir | kaynağı değiştir]
Fransız Papa V. Clemens

Kutsal Roma İmparatorluğu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Papa II. Nicolaus ve Papa V. Innocentius Fransa'ya bağlanmadan önce Savoy'da yaşıyorlardı.

Napolyon dönemi Fransa

[değiştir | kaynağı değiştir]

Papa XIII. Leo, Napolyon dönemi Fransız işgali altındaki Roma'da doğmuştur ve İtalya sınırları içinde yer almaktadır.

Çeşitli sebeplerden ötürü tarihsel açıdan "Alman" olarak anılan dokuz papa vardır; bunlar arasında Ostrogot II. Bonifacius, Avusturyalı V. Gregorius ve Hollandalı VI. Hadrianus bulunur.[8] Ancak, bunlardan yalnızca üçü günümüz Almanya'sında doğmuştur; II. Victor'un kesin doğum yeri bilinmemektedir.

Günümüz Birleşik Krallık'ın bir parçası olan İngiltere.

Valensiya Krallığı o dönemde Aragon Tacı'nın mülküydü; günümüzde ise çağdaş İspanya'nın bir parçasıdır.

Papa VI. Hadrianus, Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Burgonya Hollandası'ndandı ve 1978'de Papa II. Jean Paul'ün seçilmesine kadar İtalyan olmayan son seçilmiş papaydı.

Vatikan Şehri'nin kuruluşundan bu yana papalar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Papa XIV. Leo, Kuzey Amerika kıtasından ve Amerika Birleşik Devletleri'nden seçilen ilk papadır.

Kral III. Vittorio Emanuele ve Benito Mussolini yönetimindeki İtalya Krallığı ile Papa XI. Pius yönetimindeki Vatikan arasında 1929'da imzalanan Laterano Anlaşması, İtalya'nın birleşmesiyle ortaya çıkan uzun süredir devam eden Roma sorununu çözdü. İtalya, VatikanKutsal makam'ın egemenliği altında bağımsız bir devlet olarak tanımayı kabul etti. İtalya ayrıca Katolik Kilisesi'ne Papalık Devletleri'nin kaybı için maddi tazminat vermeyi de kabul etti.[9][10] 1929 Laterano Antlaşması'nda Vatikan'ın yasal olarak kurulmasından bu yana dokuz papa değişti: Papa XI. Pius, Papa XII. Pius, Papa XXIII. Ioannes, Papa VI. Paulus, Papa I. Ioannes Paulus, Papa II. Ioannes Paulus, Papa XVI. Benedictus, Papa Franciscus ve mevcut Papa XIV. Leo. Hepsi Vatikan'ın vatandaşlığına geçmiş olup aşağıda kronolojik sırayla listelenmiştir.

Papa XI. Pius'un 1929 Laterano Anlaşması'ndan bu yana, tüm İtalyan papalık halefleri İtalya Krallığı vatandaşı olarak doğmuştur; İtalya'nın 1946'da cumhuriyet olmasından bu yana doğan hiçbir İtalyan papa seçilmemiştir.

Papa II. Ioannes Paulus, 16. yüzyıl dönemi papası VI. Adrianus'tan bu yana İkinci Polonya Cumhuriyeti'nde doğmuş ve İtalyan olmayan ilk papadır.

Papa XVI. Benedictus, Weimar Cumhuriyeti Almanya'sında doğmuş ve 16. yüzyıl dönemi papası VI. Hadrianus'tan bu yana İtalyan olmayan ikinci papadır.

Papa Franciscus, Amerika, Latin Amerika, Güney Amerika ve Güney yarımküreden gelen ilk papa ve Suriye'li Papa III. Gregorius'tan (731-741) bu yana Avrupa dışında doğan veya büyüyen ilk papadır.[2]

Amerika Birleşik Devletleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Papa XIV. Leo, Kuzey Amerika'nın ilk papasıdır. Amerika Birleşik Devletleri'nde doğdu ve 2015 yılında Peru vatandaşı oldu.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b Papa IX. Benedictus (1032–1044; 1045; 1047–1048) üç kez papa seçildiğinden bu yana 267 papalık oldu.[1]
  2. ^ Papa XI. Pius, Papa XII. Pius, Papa XXIII. Ioannes, Papa VI. Paulus, Papa I. Ioannes Paulus, Papa II. Ioannes Paulus, Papa XVI. Benedictus, Papa Franciscus ve Papa XIV. Leo Vatikan vatandaşıdırlar.
  3. ^ a b İlk papa Aziz Petrus, günümüz Golan Tepeleri'nde bulunan Beytsayda'dandı.
  4. ^ Hiç bir Papa Vatikan'da doğmamıştır, hepsi Vatikan'ın vatandaşlığına geçmiştir.
  5. ^ a b Mevcut Papa XIV. Leo, Amerika Birleşik Devletleri'nde doğdu ve 2015 yılında Peru, 2023 yılında ise Vatikan vatandaşlığı aldı.
  6. ^ a b Papa XIII. Leo, Napolyon'un Fransız işgali altındaki Roma'da doğdu.
  1. ^ a b Coulombe, Charles A. (2003). Vicars of Christ: A History of the Popes. Citadel Press. s. 198. ISBN 978-0-8065-2370-5. 
  2. ^ a b Fisher, Max (13 March 2013). "Sorry, Jorge Mario Bergoglio is not the first non-European pope". The Washington Post. 15 June 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 June 2015. 
  3. ^ Avis, Paul (2018). The Oxford Handbook of Ecclesiology. Oxford University Press. ss. 627–628. ISBN 9780191081378. 
  4. ^ Patton, Steven (2019). "The Peace of Westphalia and it Affects on International Relations, Diplomacy and Foreign Policy" (İngilizce). The Histories. 4 February 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2021-01-19. 
  5. ^ Osiander, Andreas (2001). "Sovereignty, International Relations, and the Westphalian Myth". International Organization. 55 (2): 251–287. doi:10.1162/00208180151140577. JSTOR 3078632. 21 August 2021 tarihinde kaynağındanÜcretli abonelik gerekli arşivlendi21 August 2021. 
  6. ^ Gerhard Jelinek: Mutiger, klüger, verrückter: Frauen, die Geschichte machten, Amalthea Signum Verlag, 2020. (Almanca)
  7. ^ Stephan Vajda: Die Babenberger: Aufstieg einer Dynastie, Orac, 1986, s. 26. (Almanca)
  8. ^ Ingo von Münch: Die deutsche Staatsangehörigkeit. Vergangenheit – Gegenwart – Zukunft. De Gruyter Recht, Berlin 2007, ISBN 978-3-89949-433-4, s. 116. (Almanca)
  9. ^ "Vatican City turns 91 - Vatican News". www.vaticannews.va (İngilizce). 2020-02-11. Erişim tarihi: 2025-10-24. 
  10. ^ Sources of Western society. Internet Archive. Boston : Bedford/St Martin's. 2010. ISBN 978-0-312-59250-9. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. "Crónica de los Papas": of P.G. Maxwell Stuart,
  2. "Vatican facts": of Nino Lo Bello,
  3. "Saints and Sinners": of historian Eamon Duffy
  4. Liber Pontificalis