Özlem Türeci

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Özlem Türeci
Ozlem Tureci v1.jpg
Doğum 1967
Lastrup, Almanya
Milliyet Alman
Etnik köken Türk
Eğitim Saarland Üniversitesi
Meslek Doktor
Tanınma nedeni Kanser araştırmaları ve bir COVID-19 aşısı adayı olan BNT162'nin geliştirilmesi konusunda çalışmaları
Evlilik
Uğur Şahin (e. 2002)
Çocuk(lar) 1

Özlem Türeci (1967, Lastrup, Almanya), Alman biyomedikal bilimci ve iş insanı.

Kanser araştırmaları konusunda deneyimli bir araştırmacı olan Türeci, BioNTech adlı biyoteknoloji firmasının kurucularındandır ve baş tıbbi sorumlusudur. Kanser İmmünoterapi Derneği (CIMT) Başkanı olarak görev yapmakta ve Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi'nde dersler vermektedir. Almanya'nın Mainz şehrindeki Bireyselleştirilmiş Bağışıklık Müdahalesi Takımı'nın (Ci3) da kurucularındandır. Kurucularından olduğu Ganymed Pharmaceuticals adlı şirket, günümüzde Japon firması Astellas'ın alt şirketi olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul göçmeni bir ailenin çocuğu olarak 1967 yılında Almanya'nın Lastrup kentinde doğdu. Rize, Fındıklı kökenli olan babası[1][daha iyi kaynak gerekli] bir Katolik hastanesinde cerrah olarak çalışmaktaydı.[2] Babasının çalıştığı hastanede hasta bakıcı rahibelere hayranlık duyan Türeci, çok kültürlü bir ortamda büyüdü. Bir röportajında kendisini "Prusya Türkü" olarak tanımlamıştır.[2]

Türeci, lisans eğitimini Saarland Üniversitesi'nde tamamladı. 2001 yılında Mainz kentine taşındı. Mainz üniversitesi Hastanesi'nde modifiye edilmiş genetik kodlarla bağışıklık sistemini kansere karşı mücadele ettirmeyi hedefleyen çalışmalar yaptı. Çalışmalarını, Uğur Şahin ile birlikte 2001 yılında kurdukları ve Türkçe "ganimet" kelimesinden esinlenerek "Ganymed" adını verdikleri[2] firmada sürdürdü. Kendisi gibi Türkiye göçmeni olan meslektaşı Uğur Şahin ile 2002'de evlendi.[3] Çift, bağışıklık sisteminin, kanserli hücreleri vücuda giren bir virüs gibi algılaması ve onları ortadan kaldırması için birlikte çalışmayı sürdürdü.[4]

Kansere karşı hassas antikor tedavilerine öncülük eden Ganymed 2016'da Japon ilaç şirketi Astellas'a satıldı. Şirketi 1.3 milyar euroya satışları o tarihe kadar Almanya'da tıp sektöründeki en yüksek meblağlı satış oldu.[5] Bu satış Özlem Türeci-Uğur Şahin çiftini Almanya'daki en zenginler arasına soktu.[6]

Türeci 2008 yılında eşi Uğur Şahin ve Avusturyalı immünolog, onkolog Christoph Huber ile birlikte BioNTech adlı firmayı kurdu. 2018 yılında şirketin baş tıbbi sorumlusu oldu. 2020 yılı itibarıyla 1300 çalışanı olanı şirket, başlangıçta immünoterapi kanser tedavileri üzerine çalışmalar yaptı. 2020'de COVID-19 pandemisi'nin ortaya çıkmasıyla şirket bir koronavirüs aşısı bulmaya yöneldi. Özlem Türeci, SARS-CoV-2'ye karşı geliştirilmek istenen aşı çalışmalarında öncü bir rol oynadı. Aşının geliştirilmesi konusunda BioNTech ile iş birliği yapan ABD ilaç şirketi Pfizer 9 Kasım 2020'de yaptığı açıklamada, üretilen COVID-19 aşısı (BNT162)'nın %90 başarı elde ettiğini duyurmuştur.[7]

O yıl kayda değer bir etki yaratan kişileri "Yılın Kişisi" olarak seçen Londra merkezli ekonomi gazetesi Financial Times tarafından Özlem Türeci eşi Uğur Şahin ile birlikte koronavirüs aşısını bir yıldan kısa sürede geliştirmelerden ötürü 2020'de Yılın Kişisi seçildi. [8]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1995 Alman Hematoloji ve Onkoloji Derneği - Vincenz Czerny Ödülü[9]
  • 1997 Calogero Pagliarello Araştırma Ödülü[9]
  • 2005 Alman İmmünoloji Derneği - Georges Köhler Ödülü[10]
  • 2020 Axel Springer SE Onur Ödülü[11]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Özgür Özdemir (13 Kasım 2020). "Bu gurur ve mutluluk dünyaya bedel". sabah.com.tr. 13 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2020. 
  2. ^ a b c Oltermann, Philip (10 Kasım 2020). "Uğur Şahin and Özlem Türeci: German 'dream team' behind vaccine". The Guardian. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2020. 
  3. ^ "Leadership". BioNTech. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020. 
  4. ^ "Covid-19 aşısının arkasındaki iki isim: Türkiye kökenli Uğur Şahin ve Özlem Türeci". Euronews 12 Kasım 2020. 10 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2020. 
  5. ^ "Uğur Şahin ve Özlem Türeci: Koronavirüs aşısını bulan BioNTech'in Türk-Alman kurucuları". BBC Türkçe. 10 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020. 
  6. ^ "Spotlight: The Turkish-German 'dream team' couple behind Pfizer's COVID-19 vaccine". Daily Sabah (İngilizce). 9 Kasım 2020. 
  7. ^ "PFIZER AND BIONTECH ANNOUNCE VACCINE CANDIDATE AGAINST COVID-19 ACHIEVED SUCCESS IN FIRST INTERIM ANALYSIS FROM PHASE 3 STUDY". bfizer. 9 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020. 
  8. ^ "FT People of the Year: BioNTech's Ugur Sahin and Ozlem Tureci". Financial Times web sitesi, 16 Aralı k2020. 16 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2020. 
  9. ^ a b Öztürk, Kurtuluş (6 Eylül 2018). "Tıp Bilimine Yön Veren 100 Türk". Turkishtime. 7 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2020. 
  10. ^ "GEORGES-KÖHLER PRIZE". Dgfi. 16 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2020. 
  11. ^ "Covid-19 aşısını geliştiren Şahin ve Türeci, 2021 Axel Springer Ödülü'nün sahibi oldu". Euronews. 24 Aralık 2020. Erişim tarihi: 24 Aralık 2020.