İçeriğe atla

Ölçülme ölçeği: Revizyonlar arasındaki fark

k
[[Sosyal bilimler]], [[psikoloji]], işletme bilimleri alanlarında pratikte birçok istatistiksel veri ''sırasal ölçekli'' olarak elde edilir . Örneğin tercih, tatmin olma, davranış, yargı gibi subjekif skorlar; [[muhafazakarlık]], [[önyargılılık]], [[sosyal sınıf]] v.b değişkenler ''sırasal ölçekli'' veriler ortaya çıkartırlar. Pozitif bilim alanında da sırasal ölçekli veriler bulunur: [[mineral sertliği için Mohs ölçeği]], deprem şiddeti için [[Richter ölçeği]] vb.
 
''Sırasal ölçekli'' veriler için [[betimsel istastik]]lerden [[merkezsel konum ölçüsü]] olarak [[medyan]] ve (''isimsel ölçekli'' veriler gibi) [[mod]] kullanılması uygun olur. Ancak toplama ve bölme işlemleri uygun olmadığı için [[ortalama]] tanımlanamaz. [[Dörttebirlik]], [[ondabirlik]], [[yüzdebirlik]], maksimum, minimum vb tanımlanabilir. İstatistiksel yayılım için özel [[kategorik veriler için yayılım]] ölçüleri hesaplanıp kullanılabilir. Buna karşılık çıkartma anlamsız olduğu için [[açıklığı]], [[dörtebirlik açıklığı]] kulanılamaz. Alışılagelen yayılım ölçümleri olan [[varyans]], [[standart sapma]], [[mutlak sapmalar]] da anlamsızdır. [[ÇıkartımsalÇıkarımsal istatistik]]ler için [[parametrik sınama]] ve kestirim uygulamaları anlamsızdır. Ancak [[orantısal çokluklar dağılımı]] ve [[orantılar]] için [[hiptotez sınamaları]] ve kestirimler pratikte uygulanmaktadır. Ayrıca birçok [[parametrik olmayan istatistik]]ler sırasal ölçekli değişkenlere tatbik edilebilir.
 
Teorik olarak ''sırasal ölçekli'' değişken verilerinin istatistiksel işlemlar uygun olup olmayacağı teoriye çok bağlı birçok ististikçi tarafından uygun olmadığı kabul edilmekle beraber, (özellikle davranış bilimleri ile ilgili olan) belli bir grup istatistikçi bunu kabul etmemekte ve birçok istatistikçinin anlamsız bulduğu istatistik yöntemleri ''sırasal ölçekli'' değişkenler ve veriler için uygulamaktadırlar. Birçok uygulamalı bilim ve pratik kullanımda da sırasal ölçekli veri olan değişkenler ile niceliksel (aralıksal veya oransal ölçekli) değişkenler arasında fark gözetilmemektedir. Örneğin, üniversitelerde öğrencilerin ders değerlendirilme anketlerinden ortaya çıkan tercih ve tatmin gösteren ''sırasal ölçekli'' verilerin ortalamaları ve standart sapmaları üniversite ve devlet eğitim idarecileri tarafından sanki birer niceliksel veri sonuçları imiş gibi üniversite, bölüm, bilim dalı ve ders değerlendirilmeleri için kullanılmaktadır.
34.095

düzenleme