İçeriğe atla

I. Mamia Gurieli: Revizyonlar arasındaki fark

k
düzeltme
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
k (düzeltme)
'''I. Mamia Gurieli''' ([[Gürcüce]]: მამია I გურიელი; ö. 1534) 1512'den öldüğü tarihe kadar [[Guria Prensliği|Guria]]'nın prensliğini yapmış [[Gurieli hanedanı]] üyesidir. Babası [[I. Giorgi Gurieli|I. Giorgi'nin]] ölümüyle tahta geçen Mamia, Doğu Gürcistan'daki [[Kartli Krallığı|Kartli]] ve [[Kaheti Krallığı|Kaheti]] krallıklarının çatışmalarında yer almıştır; silah zoruyla, Kartlili X. Davit'i damadı Kahetili Levan ile barıştırmıştır. 1533'te [[Megrelya Prensliği|Megrelya]] prensi olan [[III. Mamia Dadiani|adaşıyla]] beraber [[Çerkesler|Çerkes]] korsanlarının ana üssüne karşı düzenlediği sefer fiyaskoyla sonuçlanmıştır. Rehin alınan Mamia Gurieli, fidye karşılığında serbest bırakılmıştır.
 
== Tahta çıkışı ve ilk yılları ==
Mamia, [[I. Giorgi Gurieli|I. Giorgi]]'nin oğludur. I. Giorgi, [[Gürcistan Krallığı]]'nın 1491'de dağılmasıyla Batı Gürcistan'da kurulan Guria'nın ilk prensi (''[[Mtavari|''mtavari]]'']]) olmuştur. Mamia, Giorgi'nin ölümünden sonra İmereti Kralı III. Bagrat'ın kutsamasıyla tahta çıkmıştır.<ref name="Vakh">{{Kitap kaynağı|url=http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3067/1/Istoria_Carstva_Gruzinskogo.pdf|dil=ru|sayfa=133|yer=Tiflis|yayıncı=Metsniereba|çeviribaşlık=History of the Kingdom of Georgia|yıl=1976|erişimtarihi=11 Eylül 2020|arşivurl=https://web.archive.org/web/20140222033222/http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3067/1/Istoria_Carstva_Gruzinskogo.pdf|arşivtarihi=22 Şubat 2014|ölüurl=hayır}}</ref> Modern tarih yazımında, Gurieli hanedanına mensup üçüncü Mamia olması nedeniyle, III. Mamia bilinmektedir. [[I. Kahaber]]'in oğlu I. Mamia, Gurieli dükü [[Mamia Gurieli]] ise II. Mamia olarak geçmektedir.<ref name="DRRI">{{Kitap kaynağı|tarih=1993|dil=ru|sayfa=36|yayıncı=Vesti|çeviribaşlık=Noble families of the Russian Empire. Vol. 4: Princes of the Kingdom of Georgia}}</ref>
 
1520'de Gürcistan'ın doğusunda [[Kaheti Krallığı]]'nın kralı Levan, Mamia'nın kızıyla evlenmek ve Kartli Kralı X. Mamia'nın saldırılarına karşı yardım etmesi için Mamia ile yakınlaşmıştır. Kaheti kralının isteğini kabul eden Mamia, Kartli Kralına karşı savaşmak için [[Samtshe Atabeyliği|Samtshe]] [[Atabeg|Atabeyliğinin]] sınırlarındaki [[Mesheti Sıradağları]]'ndan geçerek Mohisi'ye gelmiş ve burada [[Kartli Krallığı|Kartli]] Kralı X. Davit'i mağlup etmiştir. Yenilgi sonrası başkent [[Tiflis|Tiflis'e]] geri dönen Davit, barış anlaşması için Mamia ve Kahetili Levan'la Muhrani'ye gelmiştir. Barış anlaşmasının ardından Mamia, kızı Tinatin'in Levan ile evlenmesine izin vermiştir.<ref name="Vakh">{{Kitap kaynağı|url=http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3067/1/Istoria_Carstva_Gruzinskogo.pdf|dil=ru|sayfa=133|yer=Tiflis|yayıncı=Metsniereba|çeviribaşlık=History of the Kingdom of Georgia|yıl=1976}}</ref> <ref name="ray">{{Kitap kaynağı|başlık=Edge of Empires: A History of Georgia|sayfalar=166-167|yer=Londra|yayıncı=Reaktion Books|yıl=2012|isbn=1780230303|url=http://books.google.com/books?id=5CvsuQAACAAJ&dq=isbn:1780230303&hl=&cd=1&source=gbs_api|dil=İngilizce|yazar1=Donald Rayfield}}</ref>
 
== Zygia seferi ==
1533'te Mamia Gurieli, Guria ve Megrelya'nın Karadeniz sahil şeridini işgal eden [[Çerkesler|Çerkes]] kabilesi [[Zygii|Zygiilere]]lere karşı [[Megrelya Prensliği|Megrelya Prensi]] [[III. Mamia Dadiani]]'nin düzenlediği sefere destek vermiştir. 30 Ocak 1533'te Megrel ve Gurialı birliklerden oluşan donanma Zygia'ya karşı yola çıkmıştır. Zygiilerle yapılan ilk savaşı müttefikler kazanmıştır, ancak ertesi gün savaştan yorulan birçok Megrel soylu, [[Abhazlar|Abhaz]] Tsandia İnal-İpa'nın kışkırtmasıyla savaştan kaçmıştır. <ref name="anch">{{Kitap kaynağı|tarih=1959|dil=Ru|sayfa=258|yer=Sukhumi|yayıncı=Abkhazian State Publishing|çeviribaşlık=From the history of medieval Abkhazia}}</ref> Megrel soyluların savaştan kaçmasıyla beraber müttefikler bozguna uğramıştır. Mamia Gurieli esir alınırken, Gurieli'nin oğlu Giorgi ve Megrelya Prensi Mamia Dadiani öldürülmüştür. Savaştan sonra İmereti ve Abhazya Katolikosu I. Malaçias Abaşidze, Zygia'ya giderek hayatta kalanları ve cesetleri geri almak için fidye ödemiştir. <ref name="Vakh">{{Kitap kaynağı|url=http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3067/1/Istoria_Carstva_Gruzinskogo.pdf|dil=ru|sayfa=133|yer=Tiflis|yayıncı=Metsniereba|çeviribaşlık=History of the Kingdom of Georgia|yıl=1976}}</ref><ref name="ray">{{Kitap kaynağı|başlık=Edge of Empires: A History of Georgia|sayfalar=166-167|yer=Londra|yayıncı=Reaktion Books|yıl=2012|isbn=1780230303|url=http://books.google.com/books?id=5CvsuQAACAAJ&dq=isbn:1780230303&hl=&cd=1&source=gbs_api|dil=İngilizce|yazar1=Donald Rayfield}}</ref><ref name="ParCh">{{Kitap kaynağı|url=http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3255/1/ParijskaiaXronika.pdf|başlık=Парижская хроника (Грузинская хроника XVIII века)|tarih=1991|dil=Rusça|sayfalar=14, 58|yer=Tiflis|yayıncı=Metsniereba (Online version by the Parliamentary Library of Georgia)|çeviribaşlık=The Parisian Chronicle (A Georgian chronicle of the 18th century)|isbn=5-520-01114-1|erişimtarihi=11 Eylül 2020|arşivurl=https://web.archive.org/web/20150724165318/http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3255/1/ParijskaiaXronika.pdf|arşivtarihi=24 Temmuz 2015|ölüurl=evet}}</ref> <ref name="titus1">{{Kitap kaynağı|url=http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/mgeo/kcx2/kcx2497.htm|erişimtarihi=24 Temmuz 2015|tarih=2007|dil=ka|yayıncı=TITUS version by Jost Gippert|özgünyıl=1959|başlık=Arşivlenmiş kopya|arşivurl=https://web.archive.org/web/20150724114624/http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/mgeo/kcx2/kcx2497.htm|arşivtarihi=24 Temmuz 2015|ölüurl=evet}}</ref> <ref name="ray">{{Kitap kaynağı|başlık=Edge of Empires: A History of Georgia|sayfalar=166-167|yer=Londra|yayıncı=Reaktion Books|yıl=2012|isbn=1780230303|url=http://books.google.com/books?id=5CvsuQAACAAJ&dq=isbn:1780230303&hl=&cd=1&source=gbs_api|dil=İngilizce|yazar1=Donald Rayfield}}</ref> 1534'te ölen Mamia'nın yerine oğlu [[Rostom Gurieli|Rostom]] geçmiştir.
 
== Ailesi ==
Mamia Gurieli, kökeni bilinmeyen Prenses Ketevan (Keteon) ile evlenmiştir. Prenses Ketevan, 15. yüzyıla tarihlenen iki kilise belgesinde geçmektedir. Maria Gurieli ile olan aşklarının [[Agape|saf sevgi]] olduğu yazmaktadır. Mamia'nın iki oğlu ve en az bir kızı olduğu bilinmektedir: <ref>{{Kitap kaynağı|kısım=ნარკვევები გურიის სამთავროს ისტორიიდან (XV-XVIII სს.)|tarih=2009|dil=ka|sayfalar=31-32|yer=Batumi|yayıncı=Shota Rustaveli State University|çeviribölüm=Studies in the history of the Principality of Guria (15th–18th centuries)|çeviribaşlık=Works in three volumes, Vol. 2|isbn=978-9941-409-60-8}}</ref>
 
* Prens [[Rostom Gurieli|Rostom]] (ö. 1566), 1534-1556 yılları arasındaki Guria Prensi;
* Prens Giorgi (ö. 1533), Zygia seferi sırasında öldürüldü;
* Prenses Tinatin (ö. 1591), Kaheti Kralı Levan'ın ilk eşi.
* Prenses N. (ö. 1585), ismi bilinmiyor, muhtemelen İmereti Kralı II. Giorgi'nin ilk karısı. <ref name="DRRI">{{Kitap kaynağı|tarih=1993|dil=ru|sayfa=36|yayıncı=Vesti|çeviribaşlık=Noble families of the Russian Empire. Vol. 4: Princes of the Kingdom of Georgia}}</ref>
 
== Kaynakça ==
69.657

düzenleme