İçeriğe atla

"Galata Kulesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

(kaynak dz)
 
==== Vakıflar Genel Müdürlüğü dönemi ve 2020'deki restorasyon ====
[[Vakıflar Genel Müdürlüğü]] 17 Nisan 2019 tarihli yazısıyla, [[Vakıflar Yasası]]'nın 30. maddesine dayanarak kulenin mülkiyetinin, Kule-i Zemin Vakfı adına kendilerine devredilmesi yönünde bir başvuruda bulundu.<ref name="Güvemli">{{web kaynağı |url=https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/galata-kulesine-ihtiyati-tedbir-konuldu-5646575/ |başlık=Galata Kulesi’ne ihtiyati tedbir konuldu |ilk=Özlem |son=Güvemli |çalışma=Sözcü |tarih=26 Şubat 2020 |erişimtarihi=31 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200227163851/https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/galata-kulesine-ihtiyati-tedbir-konuldu-5646575/ |arşivtarihi=27 Şubat 2020 |ölüurl=hayır}}</ref><ref name="Boğazlıyan">{{web kaynağı |url=https://www.haberturk.com/ibb-den-alinip-vakiflar-a-devredilen-galata-kulesi-nin-arka-plani-2595195 |başlık=İBB'den alınıp Vakıflar'a devredilen Galata Kulesi'nin arka planı |ilk=Esra |son=Boğazlıyan |yayımcı=[[Haberturk.com]] |tarih=25 Şubat 2020 |erişimtarihi=31 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201206115043/https://www.haberturk.com/ibb-den-alinip-vakiflar-a-devredilen-galata-kulesi-nin-arka-plani-2595195 |arşivtarihi=6 Aralık 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Başvuru sonrasında kulenin mülkiyeti 13 Mayıs 2019 itibarıyla, Kule-i Zemin Vakfı adına Vakıflar Genel Müdürlüğüne geçti ve Belediye, kulede kiracı statüsünde kaldı.<ref name="Boğazlıyan"/> 27 Aralık 2019'da İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hukuktarafından Müşavirliği,bu birdevre kültürkarşı varlığıbaşlatılan olanyasal kulenin,girişim vakıfsonuçsuz yoluylakalırken meydana31 gelmediğiAralık ve2019 vakfınitibarıyla birBELTUR kültüradına varlığıdüzenlenmiş olmamasındankira ötürüsözleşmesi ilgilisona kanunun 30. maddesindeki şartların karşılanmaması nedeniyle tapunun tekrar Belediyeye verilmesi için Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine dava açtıerdi.<ref name="Boğazlıyan"/><ref name="Güvemli"/> 31 Aralık 2019 itibarıyla BELTUR adına düzenlenmiş kira sözleşmesi sona erdi.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/galata-kulesinde-bakan-belturu-sucladi-1739259 |başlık=Galata Kulesi'nde Bakan Beltur'u suçladı |çalışma=Cumhuriyet |tarih=17 Mayıs 2020 |ilk=Selda |son=Güneysu |erişimtarihi=6 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090854/https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/galata-kulesinde-bakan-belturu-sucladi-1739259 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
Kültür ve Turizm Bakanı [[Mehmet Nuri Ersoy]] ise 18 Ocak 2020'de yaptığı duyuruyla, Galata Kulesi'ni de içeren "Beyoğlu Kültür Yolu" adlı turizm, kültür ve sanat projesi kapsamında kulenin etrafında kamulaştırma çalışmalarının yapılacağını ve kule çevresinde bir [[meydan]] oluşturulacağını bildirmekteydi.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/kultur-ve-turizm-bakani-ersoy-beyoglu-kultur-yolu-planini-acikladi/1706776 |başlık=Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy Beyoğlu Kültür Yolu Planı'nı açıkladı |ad1=Musa |soyadı1=Alcan |ad2=Hilal |soyadı2=Uştuk |ad3=Fatih |soyadı3=Türkyılmaz |yayımcı=[[Anadolu Ajansı]] |tarih=18 Ocak 2020 |yer=İstanbul |erişimtarihi=31 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200119155216/https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/kultur-ve-turizm-bakani-ersoy-beyoglu-kultur-yolu-planini-acikladi/1706776 |arşivtarihi=19 Ocak 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Davaya bakan İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 7 Şubat 2020 tarihli kararında, taşınamaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasına hükmedildi. Mahkeme tarafından belirlenen ₺100 bin teminat bedelini yatırsa da yüksek bulduğunu belirttiği bu bedele de itiraz etti.<ref name="Güvemli"/> 6 Nisan 2020'de, Vakıflar Genel Müdürlüğünün talebi doğrultusunda Beyoğlu Kaymakamlığı tarafından Belediyenin kuleden tahliyesine dair süreç başlatıldı. Bu durumun iptali için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan davaya bakan İstanbul 7. İdare Mahkemesi, 10 Nisan 2020'de yürütmeyi durdurma kararı verdi.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/galata-kulesini-ibbden-alma-girisimine-mahkeme-dur-dedi-5755484/ |başlık=Galata Kulesi'ni İBB'den alma girişimine mahkeme "dur" dedi |çalışma=Sözcü |ilk=Özlem |son=Güvemli |tarih=17 Nisan 2020 |erişimtarihi=1 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200429144235/https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/galata-kulesini-ibbden-alma-girisimine-mahkeme-dur-dedi-5755484/ |arşivtarihi=29 Nisan 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Vakıflar Genel Müdürü Burhan Ersoy, 15 Mayıs 2020'deki basın toplantısında, Galata Kulesi'nin Osmanlı dönemine ait ve Kule-i Zemin Vakfı üzerine olan tapu kaydını göstererek 1943 yılında bir kanuna dayanılarak, kulenin mülkiyetinin kime ait olduğunun belli olmaması üzerine kulenin mülkiyetinin o dönem İstanbul Belediyesi üzerine kaydedildiğini, 5737 sayılı kanunun 30. maddesine dayanılarak kulenin mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğü adına kaydedilmesi gerektiğini belirtti.<ref name="Karaaslan">{{web kaynağı |url=https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/vakiflar-genel-muduru-ersoydan-galata-kulesinin-mulkiyet-hakkina-iliskin-degerlendirme/1842048 |başlık=Vakıflar Genel Müdürü Ersoy'dan Galata Kulesi'nin mülkiyet hakkına ilişkin değerlendirme |yayımcı=Anadolu Ajansı |tarih=15 Mayıs 2020 |ilk=Yeşim Sert |son=Karaaslan |erişimtarihi=1 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200613115854/https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/vakiflar-genel-muduru-ersoydan-galata-kulesinin-mulkiyet-hakkina-iliskin-degerlendirme/1842048 |arşivtarihi=13 Haziran 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> İstanbul 7. İdare Mahkemesi'ndeki davanın Vakıflar Genel Müdürlüğü lehinde sonuçlanmasının ardından, 16 Mayıs itibarıyla kulenin mülkiyeti Kule-i Zemin Vakfı adına İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğüne geçti.<ref name="Karaaslan"/><ref>{{web kaynağı |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/galata-kulesinde-neler-oluyor-ibb-suc-duyurusunda-bulunacak-1757904 |başlık=Galata Kulesi'nde neler oluyor? İBB suç duyurusunda bulunacak |çalışma=Cumhuriyet |tarih=12 Ağustos 2020 |erişimtarihi=1 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200919114531/https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/galata-kulesinde-neler-oluyor-ibb-suc-duyurusunda-bulunacak-1757904 |arşivtarihi=19 Eylül 2020 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
Restorasyon çalışmaları için yapılan ihaleyi kazanan ES Yapı, 30 Haziran 2020 itibarıyla kuledeki çalışmalara başladı.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.vgm.gov.tr/haberler/galata-kulesi-bir-vakif-eserdir-tum-insanligin-mirasidir |başlık=Galata Kulesi bir vakıf eseridir, tüm insanlığın mirasıdır. |yayımcı=[[Vakıflar Genel Müdürlüğü]] |tarih=15 Ağustos 2020 |erişimtarihi=1 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201124095925/https://www.vgm.gov.tr/haberler/galata-kulesi-bir-vakif-eserdir-tum-insanligin-mirasidir |arşivtarihi=24 Kasım 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> 1960'lardaki çalışmalar ve sonrasında iç kısma eklenen tüm unsurlar ve dekorasyonlar kaldırılırken hem iç hem de dış cephede restorasyon ve yenileme çalışmaları gerçekleştirildi.<ref name="Habertürk">{{web kaynağı |url=https://www.haberturk.com/galata-kulesi-restorasyonu-tamamladi-2826573 |başlık=Ersoy: Bin ton betonu söktük, bin kamyonet yükü attık |yayımcı=Haberturk.com |tarih=7 Ekim 2020 |ilk=Yavuz |son=Barlas |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201030224932/https://www.haberturk.com/galata-kulesi-restorasyonu-tamamladi-2826573 |arşivtarihi=30 Ekim 2020 |ölüurl=hayır}}</ref><ref>{{web kaynağı |url=https://aydinlik.com.tr/haber/hafifleyen-arinan-galata-artik-sadece-muze-220163 |başlık=Hafifleyen, arınan Galata artık sadece müze |çalışma=[[Aydınlık (gazete)|Aydınlık]] |tarih=7 Ekim 2020 |erişimtarihi=5 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201107001454/https://aydinlik.com.tr/haber/hafifleyen-arinan-galata-artik-sadece-muze-220163 |arşivtarihi=7 Kasım 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Bir sergi merkezi ve müze olarak düzenlenen kule, [[İstanbul'un Kurtuluşu]]'nun yıldönümü olan 6 Ekim 2020'de tekrar hizmete girdi.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/istanbulun-simgelerinden-galata-kulesi-ziyarete-acildi/1997972 |başlık=İstanbul'un simgelerinden Galata Kulesi ziyarete açıldı |yayımcı=Anadolu Ajansı |ilk=Aişe Hümeyra |son=Bulovalı |tarih=6 Ekim 2020 |erişimtarihi=2 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090859/https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/istanbulun-simgelerinden-galata-kulesi-ziyarete-acildi/1997972 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
[[Dosya:Galata Kulesi-Interior of an elevator.jpg|küçükresim|sol|200px|2020'deki restorasyonla birlikte yenilenen asansörlerin kabin içi görünümü (duvarlar ve tavandaki ekranlarda, [[video duvar]] tekniği kapsamında oynatılan video yer alır)]]
Çalışmalar kapsamında, kulenin dışında yer alan meydana, bir [[T2 (İETT)|Taksim-Tünel nostaljik tramvayı]] tasarımına sahip bilet gişesi konuldu.<ref name="Duvar">{{web kaynağı |url=https://www.gazeteduvar.com.tr/galata-kulesinin-bugununu-tasarlamak-makale-1503564 |başlık=Galata Kulesi'nin bugününü tasarlamak |ilk=Hakkı |son=Yırtıcı |çalışma=[[Gazete Duvar]] |tarih=5 Kasım 2020 |erişimtarihi=2 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201104230729/https://www.gazeteduvar.com.tr/galata-kulesinin-bugununu-tasarlamak-makale-1503564 |arşivtarihi=4 Kasım 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Zemin katı, bilet kontrol ve güvenlik noktası ile altıncı kata kadar ulaşan asansörün girişinden oluşacak şekilde düzenlendi.<ref name="Duvar"/><ref name="AA">{{web kaynağı |url=https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/galata-kulesi-yeniden-ziyaretcilerini-agirlamaya-basladi/1998928 |başlık=Galata Kulesi yeniden ziyaretçilerini ağırlamaya başladı |yayımcı=Anadolu Ajansı |ilk=Ahmet Esad |son=Şani |tarih=7 Ekim 2020 |erişimtarihi=2 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090901/https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/galata-kulesi-yeniden-ziyaretcilerini-agirlamaya-basladi/1998928 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> Birinci kat, müze mağazası hâline getirildi.<ref name="Duvar"/> İkinci kat, [[Hezârfen Ahmed Çelebi]]'nin Galata Kulesi'nden süzülüşünün bir animasyonunun gösterildiği bir ekranla birlikte simülasyon alanı olarak düzenlenmiş olup bunu ve kulenin gözlemevi olarak kullanıldığı dönemini konu alan bir sergi alanını da içermeye başladı.<ref name="Duvar"/><ref name="AA"/> Üçüncü kat [[Türk Kurtuluş Savaşı|Kurtuluş Savaşı]]'na ait fotoğrafların, dördüncü kat Galata Kulesi ile surlarına ait bilgi ve eserlerin, beşinci kat Galata Kulesi ve İstanbul ile ilgili eserlerin sergilendiği kalıcı sergi alanları olarak yenilendi.<ref name="Duvar"/> Geçiş alanı olarak kullanılan altıncı katın ardından ulaşılan ve geçici sergi alanı olan yedinci kata, İstanbul'un bir bölümünü gösteren bir maket ile pencere önlerine konumlanan seyir dürbünleri konuldu.<ref name="Duvar"/> SeyirSekizinci terasıkat olarakise düzenlenenseyir sekizinciterası kata ise birkaç [[bank]]olarak yerleştirildidüzenlendi.<ref name="Duvar"/>
 
Çalışmalar kapsamında, kulenin dışında yer alan meydana, bir [[T2 (İETT)|Taksim-Tünel nostaljik tramvayı]] tasarımına sahip bilet gişesi konuldu.<ref name="Duvar">{{web kaynağı |url=https://www.gazeteduvar.com.tr/galata-kulesinin-bugununu-tasarlamak-makale-1503564 |başlık=Galata Kulesi'nin bugününü tasarlamak |ilk=Hakkı |son=Yırtıcı |çalışma=[[Gazete Duvar]] |tarih=5 Kasım 2020 |erişimtarihi=2 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201104230729/https://www.gazeteduvar.com.tr/galata-kulesinin-bugununu-tasarlamak-makale-1503564 |arşivtarihi=4 Kasım 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Zemin katı, bilet kontrol ve güvenlik noktası ile altıncı kata kadar ulaşan asansörün girişinden oluşacak şekilde düzenlendi.<ref name="Duvar"/><ref name="AA">{{web kaynağı |url=https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/galata-kulesi-yeniden-ziyaretcilerini-agirlamaya-basladi/1998928 |başlık=Galata Kulesi yeniden ziyaretçilerini ağırlamaya başladı |yayımcı=Anadolu Ajansı |ilk=Ahmet Esad |son=Şani |tarih=7 Ekim 2020 |erişimtarihi=2 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090901/https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/galata-kulesi-yeniden-ziyaretcilerini-agirlamaya-basladi/1998928 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> Birinci kat, müze mağazası hâline getirildi.<ref name="Duvar"/> İkinci kat, [[Hezârfen Ahmed Çelebi]]'nin Galata Kulesi'nden süzülüşünün bir animasyonunun gösterildiği bir ekranla birlikte simülasyon alanı olarak düzenlenmiş olup bunu ve kulenin gözlemevi olarak kullanıldığı dönemini konu alan bir sergi alanını da içermeye başladı.<ref name="Duvar"/><ref name="AA"/> Üçüncü kat [[Türk Kurtuluş Savaşı|Kurtuluş Savaşı]]'na ait fotoğrafların, dördüncü kat Galata Kulesi ile surlarına ait bilgi ve eserlerin, beşinci kat Galata Kulesi ve İstanbul ile ilgili eserlerin sergilendiği kalıcı sergi alanları olarak yenilendi.<ref name="Duvar"/> Geçiş alanı olarak kullanılan altıncı katın ardından ulaşılan ve geçici sergi alanı olan yedinci kata, İstanbul'un bir bölümünü gösteren bir maket ile pencere önlerine konumlanan seyir dürbünleri konuldu.<ref name="Duvar"/> Seyir terası olarak düzenlenen sekizinci kata ise birkaç [[bank]] yerleştirildi.<ref name="Duvar"/>
 
Restorasyon esnasında, 1960'lardaki çalışmalar ve sonrasında iç kısma eklenen tüm unsurlar ve dekorasyonlar kaldırıldı.<ref name="Habertürk"/> Duvarlardaki, 1960'lardaki restorasyon kapsamında doldurulmuş beton malzemeler sökülerek duvarların güçlendirilmesinde [[Horasan harcı]] kullanıldı. Bakan Ersoy, çalışmalar kapsamında "bin ton betonu söküp tam bin kamyonet dolusu ağırlığı da çıkardıkları"nı ifade etti.<ref name="Habertürk">{{web kaynağı |url=https://www.haberturk.com/galata-kulesi-restorasyonu-tamamladi-2826573 |başlık=Ersoy: Bin ton betonu söktük, bin kamyonet yükü attık |yayımcı=Haberturk.com |tarih=7 Ekim 2020 |ilk=Yavuz |son=Barlas |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201030224932/https://www.haberturk.com/galata-kulesi-restorasyonu-tamamladi-2826573 |arşivtarihi=30 Ekim 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Sekizinci katın tavanına, çatıya asılı [[avize]] kaldırıldı ve beton tavan, alçı kullanılarak düzeltildi. Konik çatının iç kısmındaki çeperini çevreleyecek bir biçimde, İstanbul'un Osmanlı kontrolüne girmesi sonrasındaki hâlini gösteren bir gravürü konuldu.<ref name="Habertürk"/> Katların zeminleri ahşap [[parke]]lerle kaplanırken sekizinci katın zemininin ortasına mermer bir desen yerleştirildi.<ref name="Habertürk"/> İlk dört katı birbirine bağlayan taş merdivenler, [[epoksi]] kaplı ahşapla kaplandı.<ref name="bilgilendirme">{{E-posta kaynağı |url=https://prnt.sc/y6oafw |başlık=Vakıflar Genel Müdürlüğünden yapılan bilgilendirme |muhatapsoyadı=Kazık |muhatapadı=Ali Efe |kurum=[[Vakıflar Genel Müdürlüğü]] |tarih=2 Şubat 2021}}</ref> Son üç katta yer alan merdivenler ise çelik aksamlar kullanılarak yenilendi.<ref name="Habertürk"/> Yangın önlemleri kapsamında binanın elektrik ve aydınlatma sistemleri yeniden yapılırken önceki sistemlere ait bileşenler sökülerek İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki İstanbul Enerji'ye iade edilmişti.<ref name="Habertürk"/><ref>{{web kaynağı |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/galata-kulesinde-neler-oluyor-ibb-suc-duyurusunda-bulunacak-1757904 |başlık=Galata Kulesi'nde neler oluyor? İBB suç duyurusunda bulunacak |çalışma=Cumhuriyet |tarih=12 Ağustos 2020 |erişimtarihi=1 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200919114531/https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/galata-kulesinde-neler-oluyor-ibb-suc-duyurusunda-bulunacak-1757904 |arşivtarihi=19 Eylül 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Kulenin asansörleri, MAST Asansör tarafından yenilendi ve kabinlerde [[video duvar]] tekniği uygulanarak duvarlar ile tavanlarına, kuleden çekilen videolar gösterilmesine olanak sağlayan ekranlar konuldu.<ref name="asansör">{{web kaynağı |url=http://www.haberasansoru.com.tr/istanbulun-gozdesi-galata-kulesine-yerli-asansor/ |başlık=İstanbul'un gözdesi Galata Kulesi'ne yerli asansör |çalışma=Haber Asansörü |ilk=Yeliz |son=Karakütük |tarih=4 Ocak 2021 |erişimtarihi=3 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210106080037/http://www.haberasansoru.com.tr/istanbulun-gozdesi-galata-kulesine-yerli-asansor/ |arşivtarihi=6 Ocak 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> Asansörün zemin katındaki girişinin üzerinde yer alan kabartma kaldırıldı.<ref name="kabartma">{{web kaynağı |url=https://www.birgun.net/haber/galata-kulesi-ndeki-alci-rolyefe-ne-oldu-313267 |başlık=Galata Kulesi'ndeki alçı rölyefe ne oldu? |ilk=Uğur |son=Şahin |çalışma=[[BirGün]] |tarih=25 Ağustos 2020 |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201029042955/https://www.birgun.net/haber/galata-kulesi-ndeki-alci-rolyefe-ne-oldu-313267 |arşivtarihi=29 Ekim 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Pencereler yenilendi, sergi ve müze katlarına sergileme üniteleri eklendi.<ref name="Habertürk"/> Seyir terasındaki taşlar onarıldı ve korkuluklar yenilendi, girişteki mermer kitâbenin [[:wikt:konservasyon|konservasyonu]] yapıldı.<ref name="Habertürk"/><ref>{{web kaynağı |url=https://aydinlik.com.tr/haber/hafifleyen-arinan-galata-artik-sadece-muze-220163 |başlık=Hafifleyen, arınan Galata artık sadece müze |çalışma=[[Aydınlık (gazete)|Aydınlık]] |tarih=7 Ekim 2020 |erişimtarihi=5 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201107001454/https://aydinlik.com.tr/haber/hafifleyen-arinan-galata-artik-sadece-muze-220163 |arşivtarihi=7 Kasım 2020 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
== Konumu ve mimarisi ==