İçeriğe atla

Muhammed Tapar: Revizyonlar arasındaki fark

Bağlantı eklendi
(ısım duzeltmesı)
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği iOS uygulaması değişikliği
(Bağlantı eklendi)
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği iOS uygulaması değişikliği
1104'te Sultan Berkyaruk veremden hasta idi ve devamlı Selçuklu tahtına iddiaları olanlarla savaşmaktan bıkmıştı. Büyük Selçuklu Devleti'nin batısında Irak, İran ve Doğu Anadolu'da bulunan kendinin hüküm ettiği arazilerin yönetimini Muhammed Tapar ile paylaşmak için anlaşma yaptı. 1104'te Berkyaruk öldü ve bundan sonra Muhammed Tapar batıda Büyük Selçuklu Devleti'nin tek hükümdarı oldu. [[Horasan]] ve [[Maveraünnehir]]'de ise Selçuklu Devleti Sultanı [[Ahmed Sencer]]'di.
 
1106'da Muhammed Tapar, [[Nizarîlik|Nizarî]] İsmailî kalesi olan Sahdiz'i eline geçirdi. Nizarî İsmailîlere karşı bir askeri sefer açmayı planladı. Bu sefere [[Hazar Denizi]] güneyinde [[Taberistan|Tabaristan]]'da hüküm süren [[Bavendiler]] hükümdarı IV. Şahriyar'ı ordusu ile katılmaya davet etti. IV. Şehriyar Muhammed Tapar'ın kendisine yazdığı mektubun küçümseyici üslubundan ve kendisi de Şii olduğu için Nizarî İsmaililere saldırıda bulunmak istememesinden dolayı Muhammed Tapar'ın asker isteğini kabul etmedi.
 
Bundan çok geçmeden Muhammed Tapar Emir Çavlı komutasında bir Selçuklu ordusunu [[Bavendiler]]'in önemli merkezi olan [[Sari, İran|Sari]]'yi zaptetme hedefi ile Tabaristan'a gönderdi. Fakat IV. Şehriyar ve oğlu III. Karin komutasında olan [[Bavendiler]] ordusu, üzerine gelen Selçuklu ordusunu hiç beklenmedik bir şekilde mağlup etti.
1106/1107'de ünlü Selçuklu veziri olan [[Nizam-ül Mülk]]'un oğlu [[Ahmed bin Nizam-ül Mülk]] yaşamakta olduğu [[Hamedan]]'in yöneticisine (reisi)'ne karşı bir şikayette bulunmak için Sultan Muhammed Tapar'ın sarayına gitmişti. Tam bu sırada Selçuklu Veziri olan Saadelmülk Ebumuhsin Abi dinî dalalet ile suçlanmış ve idam edilmişti. Ahmed'in babası Nizam-ül Mülk'in üstün devlet idareciliğinden dolayı oğlu olan Ahmed'in de bu yetenekleri haiz olduğu kabul edilerek Muhammed Tapar tarafından hemen Selçuklu Devleti Veziri olarak atanmıştır. Babasına verilmiş şeref unvanları olan "Kevamedin", "Sadülislam" ve "Nizam-ül Mülk" unvanları oğlu Ahmed'e de verilmiştir. Vezir olarak Ahmed bin Nizam-ül Mülk 1107/1109'da Muhammed Tapar'ın Irak'ta Mazeedi hükümdarı Sayfeldavla Sadaka bin Mansur'a karşı askeri seferinde bulunmuştur ve onun muharebede mağlup edilip öldürülmesine neden olmuştur. 1109'da Vezir Ahmed bin Nizam-ül Mülk ve askeri komutan Çavlı Sakavu Sultan Muhammed Tapar tarafından Haşhaşilerin kurdukları merkez olan [[Alamut]] kalesini ve diğer güçlü kaleleri olan Ostavand kalesini fethetmek görevi ile bir askeri sefere gönderilmişlerdir. Fakat bu kaleleri almamışlar ve başarısız olarak geri dönmüşlerdir. 1010 başlarından Ahmet bin Nizam-ül Mülk Bağdat'ta bir camiide iken bir [[Haşhaşiler]] fedaisinin suikast saldırısına hedef olmuştur. Ama bu suikast başarısız kalıp Ahmed bin Nizamülmülk hayatını kurtarmıştır. Ahmed bin Nizam-ül Mülk dört yıl Sultan Muhammed Tapar'ın döneminde Vezir olarak görev yapmıştır. 1110 yılında azledilmiş ve yerine Hatirelmülk Ebu Mansur Maybudi Vezir olarak atanmıştır. Tarihçi Ali İbnülesir'e göre Ahmed bin Nizam-ül Mülk bundan sonra Bağdat'a çekilmiştir. Anuşirvan bin Halid adlı tarihçiye göre Muhammed Tapar eski vezirini 10 yıl zindanda hapsetmiştir.<ref>Bosworth, C. E. (1984) "Ahmed B. Nezam-al-Molk". ''Encyclopaedia İranica, Cilt İ, Fas. 6 Say 642–643 [http://www.iranicaonline.org/articles/ahmad-b-nezam] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20141117062029/http://www.iranicaonline.org/articles/ahmad-b-nezam |tarih=17 Kasım 2014 }} {{İng}}</ref>
 
Muhammed Tapar 1118'de [[Bağdat]]'ta öldü. Yerine Büyük Selçuklu Devleti'nin batı yörelerini yönetim için oğlu [[II. Mahmud (Selçuklu)|II. Mahmud]] geçti. Ancak [[Ahmed Sencer]] [[Horasan]] ve [[Maveraünnehir]]'de [[Selçuklu]] dünyasının en kuvvetli hükümdarı olarak hüküm sürmeye devam etti.
 
== Kaynakça ==
104

düzenleme