İçeriğe atla

Şogi: Revizyonlar arasındaki fark

düzenleme özeti yok
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
kDeğişiklik özeti yok
Değişiklik özeti yok
 
Oyunun bilinen en eski öncülü olan ve 6. yüzyılda [[Hindistan]]’da ortaya çıkan [[Çaturanga|caturaṅga]], büyük olasılıkla [[Nara dönemi|Nara]] döneminden sonra [[Çin]] veya [[Kore]] üzerinden, muhtemelen [[Xiang qi|xianqi]] aracılığıyla Japonya’ya aktarılmıştı. Bugünkü hâlini 16. yüzyılın başlarında alan shōginin alınan taşların yeniden oyuna sokulmasına izin vermeyen doğrudan bir atası, [[Heian dönemi|Heian]] (平安) döneminin sonlarından kalma 1210 yılında kaleme alınan Nichūreki belgesinde kayıtlara geçmiştir.
 
Japonya'daki shōgi parçası üretiminin %95'i Yamagata ilindek' Tendō şehrinde yapılır.
 
== Temel kavramlar ==
9 yatay (dan 段, ‘basamak’) ve 9 dikey (筋 suji, ‘sıra’) yoldan oluşan 81 kareli ve fiziksel özellikleri [[go]] tahtasına oldukça benzeyen bir tahtada ('''shōgiban''' 将棋盤), karşılıklı iki oyuncu tarafından oynanır. ‘Kareler’, dikdörtgendir. Birinci oyuncuya '''Sente''' 先手, ikinci oyuncuya '''Gote''' 後手 denir, ancak Batı dillerinde bunlar sırasıyla siyah ve beyaz olarak anılır, oyuna [[go]] oyununda olduğu gibi Sente, yani siyah başlar. Tahta hemen her zaman dikdörtgen biçimli olup satrançtan farklı olarak renk kodlarıyla ayrıştırılmamıştır, yani damasızdır. Çizgi kesişimlerindeki birer çift nokta (四天王 shitennō, ‘Göğün dört [[Budizm|Deva]]’sı’), oyuncuların terfi alanlarını gösterir.
 
Her oyuncunun, boyutları hafif değişken, 20’şer adet yassı, kamamsı beşgen taşı (駒 '''koma''') bulunur. Şahlar (başkumandan ve yeşim kumandan) dışındaki taşlar işaret veya renk kodu taşımazlar. Her taşın kime ait olduğu, taşın baktığı yönden anlaşılır. Oyuncular sırayla hamle yapar. Hedef, rakip oyuncunun şahını mat ederek almaktır. Baş ya da yeşim kumandan tehdit edildiğinde ('şah çekildiğinde'), bu kuruluma '''ōte''' 王手 denilir, fakat satrançtaki gibi sözel olarak rakibe bildirilmez. Rakip durumun farkına varmamışsa baş ya da yeşim kumandan alınıp rakip mat edilebilir. Bundan başka rakibin ōte karşısında oynacak hamlesi kalmamışsa da şah mat ('''ōtezume''' 王手詰め) durumu oluşur.
 
Her hamlede, sırası gelen oyuncu ya bir taşını hareket ettirmek, ya da daha önce rakibinden aldığı taşı kendi taşıymış gibi oyuna yeniden sokmak ('''uchi''' 打ち) zorundadır. Her taşın hareket kuralları ayrıdır. Bir taş, rakip taşın olduğu kareye geldiğinde onu alır.