İçeriğe atla

Doktor (tıp): Revizyonlar arasındaki fark

genel dz.
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği
(genel dz.)
{{Yerellikten kurtar}}
[[Dosya:The Doctor - Joseph Tomanek, after Luke Fildes.jpg|250px|thumb|sağ|Luke Fildes'in "Doktor" isimli tablosu]]
'''Doktor''', '''hekim''' veya '''tabip''', [[tıp]] alanında çalışan [[profesyonel]]dir. Doktor kelimesi, [[Türkçe]]ye [[Avrupa]] kökenli dillerden ([[İngilizce]] veya [[Fransızca]] etkisi ile) girmiştir. Kelime aslı itibarıyla Latince kökenlidir ve aynı şekilde okunan ''docēre'' kelimesinden gelmektedir ve anlamı ''öğretmek''tir. Tıp alanında uzmanlık veya doktora çalışmalarını tamamlamış hekimlere (tabiplere) verilen unvandır. Kısaca ''Dr.'' olarak isimlerin önünde de kullanılabilir.
Avrupa ve amerikan ekolünde kullanılan doktor unvanını günümüzde de [[Ph.D.]] (kelimesi kelimesine : ancak okunuşu Doctor of Philosophy yani felsefe'nin doktoru) olarak kısaltılmaktadır ve bu unvan ilk kez 19. yüzyılda, Berlindeki [[Berlin Humboldt Üniversitesi|Friedrich-Wilhelms-Universität]] tarafından verilmiştir. Doktor kelimesinin felsefe üzerine kurgulanmasının sebebi, ilk dönem üniversitelerinin genel yapılanması 3 ana alan üzerinden kurgulanmış eotkemtolmasıdır. Buna göre üniversitedeki bir kişi, hukuk, [[din|din (teoloji)]] veya ilaç alanlarında çalışabilirdi ve bu üç alan da o zamanlar felsefe'nin çalışma alanları olarak kabul ediliyordu. Günümüzde ise unvanın taşıdığı anlamlardan birisi de yapılan işin (çalışma alanının) felsefesine hakim olmaktır.
 
== Öğrenim ==
== Türkiye'de tıp doktoru unvanı ==
[[Amerika Birleşik Devletleri]], [[Kanada]] ve diğer bazı ülkelerde, M.D. [[tıp fakültesi]]nden [[mezun]] olduktan sonra verilen profesyonel bir [[lisansüstü]] derecesini belirtir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, bu genel olarak ortaya çıktı, çünkü 18. yüzyılda tıp mesleğinin çoğu, M.D. derece isimlendirmesini kullanan İskoçya'da eğitildi. Bununla birlikte, İngiltere'de, Bachelor of Surgery, Surgelor of Surgery kullanıldı ve 19. yüzyılda İskoçya'da da standart hale geldi. Bu nedenle, Birleşik Krallık, İrlanda ve diğer ülkelerde, MSD, tıp alanında profesyonel bir dereceye sahip olanlarla sınırlı bir araştırma [[doktora]], yüksek doktora, [[onur derecesi]] veya uygulamalı klinik derecedir; Bu ülkelerde, Kuzey Amerika’ya eşdeğer profesyonel meslek mensupları ve bazılarında [[M.B.B.S.]] derecesi kullanılır.<ref>https://study.com/articles/Doctor_of_Medicine_Steps_to_Become_a_Medical_Doctor.html</ref>
Türkiye'de '''tıp doktoru''' unvanı, altı yıllık tıp fakültesi eğitiminin preklinik ve klinik dönemlerini bitirerek başarıyla mezun olanlara verilmektedir.<ref>http://www.sbn.gov.tr/icerik.aspx?id=412</ref> Tıp doktoru unvanı bir yüksek lisans derecesidir. Türkiye'de verilen tıp doktoru unvanının bir benzeri Fransız tıp eğitimi sisteminde bulunmaktadır. Aynı şekilde Fransa'da da altı yıllık eğitim sonunda "docteur en médecine" unvanı verilmektedir.
 
Türkiye'de '''tıp doktoru''' unvanı, altı yıllık tıp fakültesi eğitiminin preklinik ve klinik dönemlerini bitirerek başarıyla mezun olanlara verilmektedir.<ref>http://www.sbn.gov.tr/icerik.aspx?id=412</ref> Tıp doktoru unvanı bir yüksek lisans derecesidir. Türkiye'de verilen tıp doktoru unvanının bir benzeri Fransız tıp eğitimi sisteminde bulunmaktadır. Aynı şekilde Fransa'da da altı yıllık eğitim sonunda "docteur en médecine" unvanı verilmektedir.
== Unvan hakkında sık yapılan hatalar ==
Doktor kelimesi, Türkçeye avrupa ve amerika kaynaklarından ve eğitim sisteminden girdiği için, terimin Türkiye'deki kullanımlarında da bazı hatalar ve sorunlar olmaktadır.
Türkiye'de sık yapılan bir hata, uzmanlık/doktora eğitimini tamamlamamış tabiplere de doktor olarak hitap edilmesidir. Sadece lisans seviyesinde tıp eğitimi almış tabiplere ''pratisyen tabip'' unvanı verilmekte olup doktor unvanını kullanmaları akademik teamüller gereği doğru değildir.{{kaynak belirt}} Bu hassasiyet sağlık kurumları, hastaneler ve sağlık bakanlığı tarafından da gözetilmekte olup hiçbir kanun, yönetmelik, genelge, tebliğ veya tüzükte doktora veya uzmanlık unvanı bulunmayan tabip için doktor ifadesi kullanılmamıştır.{{kaynak belirt}}
 
Ayrıca MD kısaltması da Türkçeye hatalı olarak ''Tıp Doktoru'' şeklinde çevrilmiştir. İngilizce ''medical doctor'' açılımı gibi tercüme edilmeye çalışan terim de hatalıdır. Bu terim İngilizce MD kısaltmasının Türkçeye yanlış tercümesinden kaynaklanmakta olup MD kısaltması aslında ''Doctorate of Medicine'' teriminin kısaltmasıdır ve orta çağ avrupasındaki ilk üniversite çalışmalarını teşkil eden 3 alandan (hukuk, din ve ilaç alanlarından) ilaç alanındaki çalışmalara ihtisaslaşmış (uzmanlaşmış) kişilere verilen ve günümüzde de yine aynı şekilde devam eden unvandır. Bu unvan, yine doktora çalışmasını tamamlamış kişilere verilmektedir. Türkçeye ''Tıp Doktoru'' olarak çevrilmeye çalışılan ifade aslında İngilizce ''Physician'' olarak geçmekte olup uzmanlığı / doktora derecesi bulunmayan ve sağlık sektöründe çalışan, genel amaçlı muayene, teşhis ve tedavi ile uğraşan kişileri ifade eder. Türkçede bunun yerine 'pratisyen hekim' veya sadece 'tabip' veya 'hekim' ifadesi kullanılmaktadır.
 
== Unvanın kullanımı ==
Sağlık sektöründeki unvanların nasıl kullanılacağı ile ilgili olarak [[Dünya Sağlık Örgütü]] tarafından 2010 yılında Cenova'da alınan karar gereği, bu şekilde uzmanlığı / doktora mezuniyeti bulunmayan kişilere tam olarak ''genel pratisyen'' (general practitioner) unvanının kullanılması tavsiye edilmiştir.<ref>World Health Organization: ''Classifying health workers''. Geneva, 2010. [http://www.who.int/hrh/statistics/Health_workers_classification.pdf]</ref>
 
== Türkiye'de Tıp fakültesi meslek unvanları ==
* [[Stajyer]]: Tıp fakültesi dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerine denir.
* [[İntern]]: Tıp fakültesi son sınıf öğrencilerine denir. İntern kelimesi 'stajyer' anlamında olmasına rağmen, farklı bir ifade gibi kullanılmaktadır.
* [[Pratisyen hekim]]: Birinci basamak doktorlarıdır. Pratisyen hekim olmak için tıp fakültesi mezunu olmak gerekir. "Dr." kısaltması ile anılır.
* [[Aile hekimi]]: Tıp fakültesi mezunu olup, aile sağlığı merkezinde çalışan pratisyen hekimdir.
* [[Uzman aile hekimi]]: Tıp fakültesi mezunu olup, [[TUS]]'ta başarılı olduktan sonra alınan 3 yıllık uzmanlık eğitimi ile olunur.
* [[Uzman doktor]]: Tıp fakültesi mezunu olup, [[TUS]]'ta başarılı olması kaydıyla, seçtiği bölüme göre 4-6 yıllık [[doktora]] eğitimini tamamladıktan sonra uzman doktor olunur. "Uzm. Dr." kısaltması ile anılır.
* [[Operatör doktor]]([[Cerrah]]): Cerrahi tıp bilimleri uzmanına denir. Tıp fakültesi mezunu olup, [[TUS]]'ta başarılı olması kaydıyla, ilgili bölüme göre eğitimini tamamladıktan (uzmanlığın üzerine) sonra cerrah olunur. "Op. Dr." kısaltması ile anılır.
* [[Psikiyatr]]:Tıp fakültesi mezunu olup, TUS sınavında başarılı olmak kaydıyla, "Psikiyatri" bölümü seçilerek 4yıl eğitim sonunda psikiyatr olunur. "Psikiyatr Dr." kısaltması ile anılır.
* Profesör operatör doktor: "Prof. Op. Dr." kısaltması ile anılır.
 
== Kaynakça ==
59.982

düzenleme