"Karaz kültürü" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0
k (Ulam güncellendi)
(Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0)
İlk olarak Erzurum yakınlarındaki [[Karaz Höyük]] çanak çömlek buluntularıyla tanımlanmış olan bu kültür, kültürlerin, ilk tespit edildikleri yer adıyla anılması şeklindeki geleneğe bağlı olarak Karaz Kültürü olarak tanımlanmaktadır.<ref name="19,1"/><ref>Veli Ünsal, ''Karaz Kültürünün Kuzey Sınırı'' Sh.: 130</ref> Türk arkeologlarına göre<ref name="1,4">Veli Ünsal, [http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt1/sayi3/sayi3_pdf/unsal_veli.pdf ''M.Ö. III. Binde Kuzeydoğu Anadolu'''] Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 3, Sh.: 402</ref> Kültür'ün en eski yerleşmeleri Doğu Anadolu'da, Erzurum ve çevresidir.<ref name="1,1">Veli Ünsal, ''M.Ö. III. Binde Kuzeydoğu Anadolu''' Sh.: 399</ref> Bu bölgede [[Karaz Höyük]], [[Pulur Höyük]], [[Güzelova Höyük]] ve [[Sos Höyük]] ve [[Büyüktepe Höyük]], ilk Karaz yerleşmeleridir.
 
Türk arkeoloji yazınında baskın biçimde Karaz Kültürü olarak tanımlanan bu kültür farklı adlandırmalara da konu olur.<ref>[http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR,43806/erzurum-arkeoloji-muzesi.html Erzurum Arkeoloji Müzesi]</ref> Bu adlandırmalar, '''Erken Transkafkasya Kültürü''', '''Yanık Kültürü''', '''Hirbet Kerak Kültürü'''<ref>M. Tamer Tarhan, [http://www.iudergi.com/tr/index.php/anadolu/article/viewFile/1452/1319 ''Urartu Devleti'nin "Kuruluş" Evresi'']{{Ölü bağlantı|date=Nisan 2020 }} Sh.: 78</ref> ve '''Doğu Anadolu'nun Bakır Çağı'''',<ref name="1,1"/> '''Bet Yerah''', '''Trans Kafkasya'nın Eneolitik Kültürü'''<ref>Piotrovskii, B.B. (1962<span lang="EN-US">).“The Aeneolithic Culture of Trans-Caucasian in the Third Millennium B.C.”, ''VI. International Congress of Prehistoric and Protohistoric Sciences'',Moscow</span>, s. 7.; Krupnov, F.I. (1964). “<span lang="EN-US">The Most Archaic Culture of the Caucasus and the Caucasian Community”, ''Soviet Anthropology and Archaeology III''</span>'','' 31-42.; Lang, D.M. (1970). ''<span lang="EN-US">Armenia: Cradle of Civilization, London.</span>''<span lang="EN-US"> </span>s.70<o:p></o:p>
</ref> Özellikle kazılarda ortaya çıkarılan bazı buluntular da durumu tartışmalı hale getirmektedir. Örneğin [[Arslantepe Höyüğü]] VIA tabakasındaki büyük kent yerleşimini yıkarak yerleşen ve VIB tabakasını kuran halkın Doğu Anadolu -Transkafkasya kökenli bir halk olduğu ileri sürülmektedir. Yeniden bir köy görünümüne dönen yerleşimin bu tabakası ''koyu yüzlü açkılı mal'' buluntuları vermektedir. Kentte ortaya çıkan bu çanak çömlek geleneğinin kenti yıkıp yerleşen toplulukla bölgeye geldiği ileri sürülmektedir. Diğer yandan [[Tepecik / Makaraz Höyük]] Kalkolitik Çağ'ın sonuna tarihlenen tabakasında hem Karaz malı, hem [[Uruk Dönemi|Uruk]] malı, hem de İç Anadolu çanak çömleği buluntuları vermesi, Karaz Kültürü'nün bu bölgede doğduğu yönünde bir argüman olarak görülmektedir.<ref>Savaş Harmankaya, [http://www.tayproject.org/downloads/ITC_SH.pdf ''Türkiye İlk Tunç Çağı Araştırmaları Üzerine Bir Değerlendirme''] – Sh.: 21</ref> Bütün bunlara karşın, bu kültürün kendine özgü ve son derece belirgin çanak çömlek türünün ele geçtiği en eski kazı Karaz Höyük kazılarıdır. Bu noktadan hareketle Türk bilim çevreleri, Karaz Kültürü adlandırmasında karar kılmıştır.<ref name="19,1">Mehmet Kürşat Suküt, ''Prehistorik Dönemden Roma'nın Sonuna Kadar Aydıntepe'' – Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı, Yüksek lisans tezi Sh.: 19</ref><ref name="bş">Betül Şenbak, [http://www.belgeler.com/blg/pk5/siran-ve-cevresi-hoyuk-ve-kaya-mezarlari-hoyuks-and-rock-graves-of-the-siran-and-arround ''Şiran ve Çevresi Höyük ve Kaya Mezarları''] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20120206131347/http://www.belgeler.com/blg/pk5/siran-ve-cevresi-hoyuk-ve-kaya-mezarlari-hoyuks-and-rock-graves-of-the-siran-and-arround |date=6 Şubat 2012 }} Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı – Yüksek lisans tezi – Sh.: 16</ref><ref name="vü,1">Veli Ünsal, [http://www.tarihportali.org/uygarligin-dogusu-ve-ilk-uygarliklar-arastirmalar/6620-karaz-kulturu-ve-kuzeydogu-anadolu.html Karaz Kültürü ve Kuzeydoğu Anadolu]</ref> Diğer yandan diğer adlandırmalar bu kültürün tüm niteliklerini ortaya koymaktan uzaktır. Fakat Erzurum çevresinde yapılan kazılarda ulaşılan buluntular bu kültürün en kuvvetli örneklerini vermektedir.<ref>Mehmet Kürşat Suküt, Sh.: 18</ref>
 
== Dış bağlantılar ==
 
* [https://web.archive.org/web/20120929050128/http://www.anadoluuygarliklari.com/anadolu-da-ilk-yerlesimler/141-Karazkaraz] Birkaç Karaz çanak çömleği fotoğrafı
* [https://web.archive.org/web/20050430172454/http://www.geocities.com/komblema/observe.htm The Chronology of the Caucasus During the Early Metal Age: Observations from Central Transcaucasus] - Giorgi L. Kavtaradze
* [https://web.archive.org/web/20021205071003/http://www.geocities.com/komblege/ansch1.htm The Beginnings of Metallurgy] - includes extensive discussion of Kura-Araxes metalworking
417.400

değişiklik

Gezinti menüsü