"Mera" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
madde genişletme+kaynak eklendi
k
(madde genişletme+kaynak eklendi)
{{Kaynaksız}}
[[Dosya:Vaches-001.jpeg|250px|thumb|İnekler merada otlarken]]
'''Mera''', '''otlak''' veya '''yaylak''', meyilli, engebeli ve taban suyunun derinde olduğu yem bitkilerinin bulunduğu alanlara ve hayvancılık amacı ile kullanılan alanlara verilen addır. Çayırlara göre daha kısa boylu, seyrek otların bulunduğu meralar kaba yem alanlarıdır<ref name="bingol.edu.tr">{{web kaynağı |başlık=ÇAYIR-MERA AMENAJMANI |url=http://www.bingol.edu.tr/documents/%C3%87AYIR-MERA%20AMENAJMANI.pdf |yayıncı=bingol.edu.tr |erişimtarihi=29 Şubat 2020}}</ref>.
 
Bu [[toprak]]lar hayvancılık amacıyla kullanılmaktadır. Hayvanların yemlenmesindebeslenmesinde kullanılan bu alanların [[erozyon]] üzerinde etkileri bulunmaktadır.
 
Engebe sebebiyle yağış sularının bir kısmı sızarak veya yüzey akışı ile kaybolmaktadır. Buraların toprakları sığ, [[kum]]lu veya çakıllı, su tutma kapasitesi düşük ve yağışlı dönem haricinde kurudur. Genellikle su, bitkiler için yeterli değildir, bitki örtüleri seyrek ve kısa boyludur, dolayısıyla açık vejetasyona sahiptirler.
 
== Mera bozulması ==
Otlatma açısından değerli bitkilerin azalması, yerini değersiz bitkilerin işgal etmesine ''vejetasyon bozulması'' veya ''mera bozulması'' denilir. Bozulmanın başlıca sebepleri şunlardır<ref name="Prof.Dr.HayrettinEKİZ">{{web kaynağı |soyadı1=EKİZ |ad1=Prof.Dr.Hayrettin |başlık=ÇAYIR VE MERA YÖNETİMİ |url=https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/33757/mod_resource/content/0/%C3%87AYIR%20VE%20MERA%20Y%C3%96NET%C4%B0M%C4%B0%20DERS%20MATERYAL%C4%B0%204.%20KONU.pdf |yayıncı=acikders.ankara.edu.tr |erişimtarihi=28 Şubat 2020 |tarih=2017}}</ref>:
 
'''1.Erken otlatma, 2.Aşırı otlatma, 3.Kontrolsüz otlatma, 4.Kuraklık, 5.Yabancı ot işgali, 6.Yakma
'''
*''Erken otlatma'', otlatma erişkinliğine gelmeyen bitkilerin otlatılmasıdır. Bu durumda bitkiler yedek besinlerini harcadıklarından, yıl içinde cılız kalırlar.
*''Aşırı otlatma'', meranın bir dönemde ürettiği otun %60'dan fazlasının otlatılması durumudur. Büyümeleri için yeterli yaprak üretemeyen bitkiler zayıf kalır. Uç sıcaklık değerlerine ve kuraklığa karşı dayanıksız duruma düşer.
*''Kontrolsüz otlatma'', meradan yararlanma hakkı olan köylünün meraya ıslah, bakım ve koruma yapma zorunluluğu olmaması sonucu ortaya çıkar.
*''Kuraklık'', aşırı ve erken otlatılıp zaten zayıflamış olan meraya son darbe olur.
*''Yabancı ot işgali'', hayvanların yemediği otlardır. Yenilmediği için her yıl tohum verip, üreyerek yayılırlar. Mera çeşitli nedenler ile zayıf düştüğünde istilanın boyutu büyür, mera kullanılamaz hale gelir.
*''Yakma'', merayı işgal eden yabancı ve zararlı bitkilere ve hastalıklara karşı uygulanan iyi bir ıslah yöntemidir. Türkiye'de uygulaması yoktur. Türkiye meraları, orman yangını veya anız yangını sıçraması ile istemeden yakılabilmektedir.
 
== Mera ıslahı ==
Meranın bitki kalitesinin düşmesi yararlanan hayvanların beslenmelerine olumsuz etki yapmaktadır. Bu nedenler meraların orijinal yapılarının korunması oldukça önemlidir. Meraların bozulmasının bir sebebi uzun süre tek tip hayvan otlatılmasıdır. Aynı tür hayvanlar sürekli belli bitkileri tercih etmesi, bir kısmını da yememesi meranın yapısını bozmaktadır. Fazla tüketilen bitkilerin varlığı gerilerken, tercih edilmeyen zararlı veya istilacı bitkiler merayı işgal etmektedir. Bozulan meraların ıslahında kullanılan başlıca yöntemler; ''havalandırma'', ''gübreleme'', ''herbisit uygulama'', ''yakma'', ''drenaj'', ''sulama'' ve ''otlatma sisteminin düzenlenmesi''dir<ref name="feratuzun">{{web kaynağı |soyadı1=Uzun |ad1=Ferat |soyadı2=Garipoğlu |ad2=Ali Vaiz |soyadı3=Dönmez |ad3=Hasan Beytullah |başlık=Mera Yabancı Otlarının Kontrolünde Keçilerin Kullanımı |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/89522 |yayıncı=Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi |erişimtarihi=29 Şubat 2020 |tarih=2015}}</ref>.
 
Keçilerin ormanlara zarar verdiği düşüncesiyle sayılarının azaltılması da meralardaki bazı zararlı bitkilerin yayılmasına neden olmuştur. Köygöçüren, sarı peygamber çiçeği, yabani gül, katırtırnağı, kuzukulağı, yabani böğürtlen keçilerin tercih ettiği türler iken, keçilerin azalması ile meraları işgal etmeye başlamıştır. Keçilerin sığırlar ile birlikte sürekli olarak merada bulundurulması yabancı/zararlı/istilacı türlerin baskılanması için faydalıdır<ref name="feratuzun"/>.
 
== Mera türleri ==
''' Oluşum şekline göre meralar<ref name="bingol.edu.tr"/>:'''
*Doğal meralar: İklim, toprak ve beşeri şartlardan dolayı orman oluşamayan alanlardır. Doğal şartlara bağlı olarak oluşmuşlardır.
*Yapay meralar: İnsan müdahalesi ile oluşan meralardır. Toprak işlenir, bölge şartlarına uygun mera bitkileri tohumlarının karışımı ekilir. Gerektiğinde sulama ve gübreleme yapılır. Hayvan otlatarak veya otu biçilerek yararlanılır.
'''Bulunduğu yere göre meralar'''
*Taban mera: Yeraltı suyu yüksek, düzlük alanlardır. Otlar sık ama kısa boyludur.
*Dağ merası: Dağ yamacı veya tepelerde oluşan meralardır. Eğimli arazilerdeki kısa boylu seyrek bitkiler bulunur. Koyun ve keçi otlatmaya uygundur.
*Alpin meralar: Yüksek dağların üzerinde oluşmuştur. [[Vejetasyon süresi]] ve otlatma süresi kısıtlıdır. Koyun otlatmaya uygun bu mera türüne [[yayla]]lar örnektir.
'''Yararlanan hayvan cinsine göre meralar'''
*Koyun meraları: Yağışların az, hafif engebeli, az meyilli bu araziler koyun otlatmada kullanılır. Türkiye'nin İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu meraları örnektir.
*Sığır meraları: Koyun meralarına göre daha sık ve uzun otlar bulunan meralardır, genellikle sığırlar otlatılır. Yılın bir bölümü nemli olan alanlarda, örneğin Doğu Anadolu'da bu meralar yaygındır.
 
== Kaynakça ==
{{kaynakça}}
{{Otorite kontrolü}}
 
4.297

değişiklik

Gezinti menüsü