"Asi Nehri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Arşiv bağlantısı eklendi
(madde genişletme.)
(Arşiv bağlantısı eklendi)
Asi Nehri'nin toplam uzunluğu 386&nbsp;km olup, nehrin büyük bölümü Suriye toprakları içinde bulunmaktadır. Türkiye topraklarındaki uzunluğu 88&nbsp;km'dir. Havzasının ülkelere dağılımı şöyledir: %7 Lübnan, %67 Suriye, %26 Türkiye. Suriye-Türkiye sınırının 52 km'si Asi Nehri tarafından oluşturulur<ref name=korkmaz/>. Asi Nehri'nin 1950 yılında taşıdığı su miktarı 3.399,3 milyon m³'tür. Bu suyun %50'si Suriye, %41'i Türkiye, %9'u Lübnan'dan kaynaklanır<ref name=korkmaz/>
 
Asi Nehri Lübnan'dan Suriye'ye, Oradan da Türkiye topraklarına aktığı için ''sınır aşan akarsu'', Türkiye-Suriye sınırını oluşturduğu için ''sınır oluşturan akarsu''dur<ref name=korkmaz>{{webWeb kaynağı | soyadı1 = KORKMAZ | ad1 = Yrd. Doç. Dr. Hüseyin | soyadı2 = KARATAŞ | ad2 = Atilla | başlık = ASİ NEHRİ’NDE SU YÖNETİMİ VE ORTAYA ÇIKAN SORUNLAR | url = http://sbed.mku.edu.tr/article/view/1038000212/1038000172 | yayıncı = MKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi | erişimtarihi = 21 Mart 2017 | tarih = 2009 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20170322014927/http://sbed.mku.edu.tr/article/view/1038000212/1038000172 | arşivtarihi = 22 Mart 2017}}</ref>.
 
== Havzası ==
[[Humus, Suriye|Humus]] şehri yakınlarında geniş bir göl ve bataklık meydana getirir. [[Amik Ovası]]'nın sularını boşaltan Karasu (Küçük Asi), Harbiye Çağlayanının suları ile beslenir. [[Karasu Çayı (Asi)|Karasu]]'y alan Asi Irmağı, dar bir boğazdan geçerek Antakya'dan geçer. Burada ünlü Harbiye Çağlayanlarını meydana getiren ve gür kaynaklarla beslenen Defne Suyu'nu alır. Daha sonra genişliği 30-40 metreyi bulur Samandağ'ın güneyinde Akdeniz'e dökülür. Asi nehri hemen bütün yatağı boyunca yer yer ova ve tekne şekilli geniş vadiler, zaman zaman da dar ve derin [[Boğaz vadi|boğazlar]] oluşturur, denize döküldüğü yerde geniş bir [[delta]] meydana getirmiştir.
 
Asi Nehri havzasında genel olarak Akdeniz iklimi görülür. Genelde yazlar kurak, kışlar yağışlıdır. Nehir de bu düzene uyar, kışın suları artar, yazın ise azalır. Yağış miktarı Lübnan'da 950-1270 mm, Suriye'de 760-1015 mm, Türkiye kısmında ise 505-1095 mm arasındadır. Akarsu Lübnan'da doğup Türkiye'de denize dökülmesine rağmen en fazla Suriye yararlanmaktadır<ref name=atasoy>{{webWeb kaynağı | soyadı1 = ATASOY | ad1 = Ahmet | soyadı2 = GEÇEN, | ad2 = Reşat | soyadı3 = KORKMAZ | ad3 = Hüseyin | başlık = Siyasi Coğrafya Açısından Türkiye (Hatay) – Suriye Sınırı | url = http://www.mku.edu.tr/files/1_dosya_1355572531.pdf | yayıncı = www.mku.edu.tr | erişimtarihi = 21 Mart 2017 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20130903014744/http://www.mku.edu.tr:80/files/1_dosya_1355572531.pdf | arşivtarihi = 3 Eylül 2013}}</ref>.
 
== Ters akması ==
 
== Sorunlar ==
Kış mevsimi ile ilkbaharda [[taşkın]]lar nedeniyle pek çok su baskını yaşanmıştır. Taşkınların sebebi çoğunlukla yağışlı dönemde Suriye'nin habersiz veya geç haber vererek barajlardan su bırakmasıdır<ref>{{webWeb kaynağı | başlık = Hatay Havaalanı'nı su bastı | url = http://www.sabah.com.tr/yasam/2012/01/30/hatay-havaalanini-su-basti | yayıncı = sabah.com.tr | erişimtarihi = 21 Mart 2017 | tarih = 30.1.2012 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20170322015444/http://www.sabah.com.tr/yasam/2012/01/30/hatay-havaalanini-su-basti | arşivtarihi = 22 Mart 2017}}</ref>.
 
Hatayı kendi toprağı olarak kabul eden Suriye yönetimi Asi Nehri'ni de sınır aşan su olarak görmemektedir. Böylece suyun büyük bölümünden yararlanmaktadır. 1950'li yıllarda Asi'de 3 milyar 399 milyon m³ akım gerçekleşirken, günümüzde %30 azalma ile 2 milyar 400 milyon m³ akım gerçekleşmektedir. 1939 yılında Türkiye'ye bırakılan su 1 milyar 670 milyon m³ iken %67 azalma ile 529 milyon m³'e düşmüştür. 1950 yılında Türkiye'ye girişte yapılan ölçümde yıllık ortalama akım 50,5 m³/sn iken, 2005'te 16,8 m³/sn'ye düşmüştür. 1975 yılında Asi'nin suları tarımsal sulamaya uygun iken günümüzde ağır metaller ve amonyak kirliliği görülmektedir<ref name=korkmaz/>.
521.619

değişiklik

Gezinti menüsü