"Braille alfabesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
düzeltme AWB ile
k (85.109.178.32 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, Vikiçizer tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
(düzeltme AWB ile)
[[Dosya:Braill cell.gif|thumb|sağ|Braille hücreleri]]
'''Braille alfabesi''' veya '''Körler alfabesi'''; [[1821]] yılında [[Louis Braille]] tarafından geliştirilmiş görme engelli insanların okuyup yazması için kullanılan bir alfabe yöntemidir. İki kolon taşıyan [[dikdörtgen]] düzen üzerine dizilmiş altı kabartılmış noktadan oluşur. Her iki kolonda üçer nokta bulunur. Noktalardan her biri altmışdört farklı kombinasyondan birini oluşturması için farklı şekillerde dizilir.
 
Bu harfleri isimlendirmek için noktaların bulunduğu her bir pozisyon, yerlerine göre söylenir;
 
* ''yukarıdan aşağıya, sol yanda 1'den 3'e kadar'' (temsilî [[L]] harfi)
* ''sağ ve sol yandan birinci'' (temsilî [[C]] harfi)
 
Braille sistemi aslında Charles Barbier'nin Napolyon'un talebi doğrultusunda, askerlerin gece karanlığında ışık olmaksızın anlaşmalarını sağlamak için geliştirildiği sisteme dayanır. Barbier'nin sistemi çok karışık ve öğrenilmesi zordu zira askeriye tarafından da reddedilmişti. 1821 yılında Charles Barbier, Paris Millî Enstitüsü'nün körler bölümünü ziyaret etti ve Louis Braille ile tanıştı. Braille, Barbier'nin en büyük eksiğinin, alfabesinin sahip olduğu temsilî harflerin insanın parmağını hareket ettirmedikçe anlaşılamaması olduğunu söyledi. Bu buluşta bir sembolden diğerine hızlıca geçilemiyordu. Kendisinin değişikliği, kör alfabesinde devrim yapan 6'lı nokta sistemiydi.
== Latin alfabesinde olmayan harfler ==
 
Dillere göre Braille yazım sistemine yapılmış birçok harf eklentisi vardır.
 
[[Türkçe]]'deki [[Ş]], [[Ç]], [[Ğ]], [[Ö]], [[Ü]], [[İ]], [[ı]] ;
 
[[Fransızca]]'daki [[Ô]], [[É]] vb.;
 
Esperanto'daki [[Ĉ]], [[Ĝ]], [[Ĥ]], [[Ĵ]], [[Ŝ]];
 
Lehçe'deki [[Ę]], [[Ą]], [[Ń]], [[Ś]], [[Ć]], [[Ź]], [[Ż]]
 
gibi harfleri belirtmek için ilgili olduğu harfte küçük değişiklikler yapılır. Örneğin Ŭ harfini göstermek için [[U]] sembolünde bulunan birinci nokta ikiye geçer. Bu eklenik harfler her dilde değişiklik gösterebilir.
 
== Braille'den önce ==
Yaklaşık 600 yıl önce de Suriyeli seçkin bir Arap profesör olan [[Zain-Din el Hamidi]] notlarını tutmak ve kitaplarını yazmak için kendi geliştirdiği bir sistemi kullandı. Doğduktan kısa bir süre sonra görme yetisini kaybeden profesör buna rağmen hukuk ve yabancı diller konusunda kendisini, kendi hazırladığı alfabeye çevirttiği kitapları okuyarak oldukça geliştirdi.
 
== Galeri ==
* [http://librariesaustralia.nla.gov.au Libraries Australia] - catalog of braille in 800+ Australian libraries
* [http://www.mathsisfun.com/braille-translation.html Online Braille Translation]
* [http://www.brailler.com/braillehx.htm How Braille Began] -- a—a detailed history of braille's origins and the people who supported and opposed the system.
* [http://www.nbp.org/ic/nbp/braille/index.html?id=PZoXeJDm A braille alphabet card]
* [http://www.sightedtouch.com/ Braille Greeting Cards]
1.179.042

değişiklik

Gezinti menüsü