"Diyanet İşleri Başkanlığı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
k
Küçük düzeltmeler yapıldı.
k (178.233.154.236 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, Vikiçizer tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
k (Küçük düzeltmeler yapıldı.)
|websitesi = [http://www.diyanet.gov.tr/ diyanet.gov.tr]
}}
'''Diyanet İşleri Başkanlığı''', 3 Mart 1924 tarihinde<ref>{{web kaynağı|başlık=Kuruluş ve Tarihi Gelişim|url=http://www.diyanet.gov.tr/tr/kategori/kurulus-ve-tarihce/28|yayıncı=Diyanet İşleri Başkanlığı|erişimtarihi=30 Mart 2015}}</ref> ''[[Şeriye ve Evkaf VekaletiVekâleti]]'' 'nin yerine kurulan, [[İslamİslâm dini]]nin [[Akide (din)|inanç]]ları, [[ibadet]] ve [[ahlâk]] esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmekle görevli kurumdur. [[Mustafa Kemal Atatürk]]'ün emriyle 429 sayılı kanunla [[Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı]]na bağlı bir [[teşkilat]] olarak kurulmuştur.
 
[[Dosya:Ahmedhamdiaksekicami.jpg|right|222px|thumb|Diyanet İşleri Başkanlığı Binasının bitişiğinde bulunan ''Diyanet İşleri Başkanlığı Ahmed Hamdi Akseki Camii'', Ankara]]
Türk devrimi, Osmanlı ulemasını, [[ilmiye]]yi tasfiye ettikten sonra, eski kurumları birer birer kaldırdı. Din işlerinin düzenlenmesi için Diyanet İşleri Başkanlığı kuruldu.
 
Bilimsel açıdan devletin egemenliğinde bir devlet memurluğu olan Diyanet İşleri Başkanı bir bürokrattır, Diyanet'in fetvaları laik sistemde bağlayıcı değildir, rehber niteliğindedir. Bunun sebebi Türk devriminin ana unsurunun [[laiklik]] oluşudur. Her ne kadar Batı'da din ve devlet teşkilatları birbirinden ayrı ise, ve devlet bütçesinden din görevlilerine maaş ödenmemekteyse de, Türkiye'de Batı'daki gibi bir ruhban sınıfı, kilise, rahiplik bulunmadığından bu anlamda bir sorun oluşturmamakta{{fact}}, ancak kurumun [[SünniSünnî]]-[[HanefiHanefî]] yapısı dolayısıyla zaman zaman hem diğer din ve mezheplerce, hem tam laiklik taraftarlarınca eleştirilmektedir.
 
[[İslamİslâm]]'da [[ruhbanlık]] yoktu, ancak siyasi ve sosyolojik olarak [[ulema]]nın yapılanışında bir ruhbanlık eğilimi vardı ve bu güçle saltanatla yan yana idi. Cumhuriyet rejiminde ise devrimin genel felsefesi dinidinî vicdana indirgemek olduğu için Diyanet kurumu, devlet bürokrasisi içinde olmasına rağmen iktidarın dışında bir yapıdadır. Mesela Din işleri Yüksek Kurulu kararları ictihadi kararlar değildir.
Başörtüsünün zaruri dinidinî emir olduğunu söylese bile fetvanın siyasi ve hukuki bir yaptırımı yoktur, sadece yurttaşları aydınlatıcıdır. Çünkü Diyanet'in [[muamelat]] sahasında hükümler vazetmesi rejime aykırıdır. Devrimin amacı da buydu: Diyanet [[ibadet]] işlerine, devlet muamelata ilişkin yasalara bakacaktı.
 
Ruhbanlaşmış ilmiye sınıfı Osmanlı'nınOsmanlının son devirlerinde iktidara dinidinî kılıf sağlama makamı olmuştu. Mesela İstanbul hükümetiHükûmeti, millimillî mücadeleciler için 'bunlar haindir, idamları caizdir' diye fetva çıkarttırmıştı. Cumhuriyetin ilk Diyanet İşleri Başkanı olan [[Rıfat Börekçi]] ise, o zaman Ankara'da [[Müdafaai Hukuk]]'un başkanı olarak, millimillî mücadelenin kutsal bir savaş olduğunu, halifenin esarette olduğunu belirten fetvasını Anadolu'ya dağıtmış, İstanbul hükümetince gıyaben idama mahkûm edilmişti. İstanbul hükümetinin çıkardığı fetvaların ve arama emirlerinin işgalcileri yanıltmak üzere alınmış bir tertip olduğu, Mustafa Kemal ve kuvvacılar hakikaten yakalanmak istenseydi kolaylıkla bunun mümkün olduğu da öne sürülmüştür. Eski başbakanlardan [[Ecevit]] de vefatından kısa bir süre önce "Vahdettin hain değildi" açıklamasını yaparak, Mustafa Kemal'in bizzat [[Vahdettin|Sultan Vahdettin]] tarafından görevlendirilmiş ve yetkilendirilmiş olduğunu zımnen kabul etmiştir.
 
MilliMillî mücadeleden sonra [[TBMM]]'nin dünyevi ve uhrevi bütün yetkileri elinde bulundurduğu ilan edilerek, monarşiye ve [[hilafet]]e son verilmiş, şeriye ve evkaf vekillikleri kaldırılmıştı, bunların bıraktığı boşluğu doldurmak üzere Diyanet kuruldu. Diyanet ruhani bir kurum olmadı.
 
==KaynakçaKaynaklar==
{{Kaynakçakaynakça}}
 
== Dış bağlantılar ==
{{Türkiye konuları}}
 
[[Kategori:Türk kamu kurumları|Diyanet İşleri Başkanlığı]]
[[Kategori:1924'te kurulan kuruluşlar]]
[[Kategori:Türk kamu kurumları|Diyanet İşleri Başkanlığı]]
9.865

değişiklik

Gezinti menüsü