"Kurban" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
k
Yazım hatası/biçem hataları, değiştirildi: birşey → bir şey AWB ile
(Bağlantı düzeltme)
k (Yazım hatası/biçem hataları, değiştirildi: birşey → bir şey AWB ile)
{{diğer anlamı2|Kurban}}
 
'''Kurban''', [[ilah]] olarak kabul edilen ya da yüceltilmiş bir varlığa sunulmak üzere kesilen [[canlı]] [[hayvan]].<ref>{{Oxford|sacrifice}}</ref> Bir dileğin gerçekleşmesi için sunulan kurbana ise '''adak''' denir.<ref>[http://www.dildernegi.org.tr/TR/Sozluk.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFEC9E8A7FA3AA308F&Sozcuk=adak%20%20&Detay=1&ANAH=465 adak] DilDernegi.org.tr. Erişim: 17 Ağustos 2011</ref> Antik çağlardan beri [[tanrı]]ları veya yüce kabul edilen varlıkları memnun etmek, felaketlerden korunma ve benzeri amaçlar doğrultusunda insanlar ve hayvanlar kurban edilmiştir. Ancak kurbanın, bazı dönem ve uygarlıklarda sadece tapılan ilaha değil aynı zamanda libasyon yani sıvı adağı ile ölülere de sunulduğu bilinmektedir. Bu libasyon törenlerinde şarap ve çeşitli bira gibi sıvıların kullanılmasının yanı sıra taze insan kanı da kullanılmıştır.
 
== Etimoloji ==
[[Türk dilleri|Türk Dili]]'nin en eski ve değerli sözlüklerinden [[Divânu Lügati't-Türk]]'te kurban karşılığı olarak "''yagış''" kelimesi geçmektedir. "'''يغش''' ''Yagış'', [[İslam]]'dan evvel [[Türkler]]'in adak için, yahut [[tanrı]]lara yakınlık elde etmek için kestikleri kurban"<ref>Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt III, sayfa 80.</ref> olarak tanımlanır.
 
Yine aynı eserde [[Bayçar#Idık|ıdhuk]] (''ıduk'') kelimesi geçmektedir. "'''اذق''' ''Idhuk'': Kutlu ve mübarek olan her nesne. Bırakılan her hayvana bu ad verilir. Bu hayvana yük vurulmaz, sütü sağılmaz, yünü kırkılmaz; sahibinin yaptığı bir adak için saklanır."<ref>Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 65.</ref> şeklinde tanımlanmıştır.
 
=== Sümerlerde Kurban ===
[[Sümer]]lerde en değerli kurban olarak görülen [[kuzu]]nun yanı sıra yabani ve evcil [[domuz]] dahil olmak üzere diğer hayvanlar da kurban edilirdi. Ancak yabani ve evcil domuz daha çok, bir hastanın iyileşebilmesi maksadıyla kurban edilirdi.
 
Sümerlerde günümüze benzer bir şekilde kurban kesiminden hemen önce kesilecek hayvanın kulağına doğru yaklaşılıp [[dua]] okunurdu. Uruk'taki Anu tapınağında bir tabletteki kayıtlar, Sümerlerde bazı hayvanların bazı [[tanrı]]ların sofrasında yer almasının yasak olduğunu göstermektedir.
[[Nahmanides]] gibi<ref>Torah commentary on {{bap|lev|1:9}}</ref> çoğu kişi Rambam'ın görüşüne katılmamaktadır ve kurban kesiminin Yahudiliğin merkezi ve ülküsel ibadetlerinden olduğunu dile getirmektedir. İ.Ö. yirmi birinci yüzyıl dolaylarında Kuzey Suriye’den Filistin’e dek uzanan bölge içinde yaşayan Sami kabilerlerde, doğan ilk oğul Tanrı’ya kurban edilir ve yakılırdı. İbrahimle birlikte, İbrani toplumunda bu uygulamaya son verildiği biliniyor.
 
[[Tora]] ve [[Tanah]]'ta İsrailoğullarının insan kurbanına aşina olduğu anlatılır ve buna en önemli örnek [[İbrahim]]'in oğlu [[İshak]]'ı neredeyse kurban etmesidir.<ref>{{bap|gen|22:1-24}}</ref> Bunun yanı sıra, Yiftah'ın kızını kurban ettiği,<ref>{{bap|Judges|11:31-40}}</ref> Moav kralının varisi olan oğlunu yakmalık sunu olarak sunduğu,<ref>{{bap|2 kral|3:27}}</ref> [[Mika kitabı]]nda birinin 'günahlarım için ilk doğan oğlumu kurban edeyim mi?' diye sorduğu<ref>{{bap|mik|6:7-8}}</ref> anlatılır. [[Yeremya kitabı]]nda çocuk kurbanının tiksinilecek birşeybir şey olduğundan bahsedilir.<ref>{{bap|jer|7:30-32}}</ref>
 
== İslam'da Kurban ==
{{ana|İslamda kurban}}
 
[[İslam]]'da kurban, [[Kurban Bayramı]]'nda [[fıkıh]]çılar tarafından tesbit edilen belirli nitelikleri taşıyan hayvanlardan birini keserek yapılan bir ibadettir. Kurban kesmek [[Hanefi]] mezhebinde [[vacip]], diğer sünni mezheplere göre [[sünnet]]tir. Geleneksel kurban anlayışında [[Allah]] için boğazlama şeklinde kan akıtmanın önemli olduğu kabul edilir. Kurban etinin kesen aile tarafından tüketilebileceği ancak fakirlere de dağıtılmasının önemli bir [[sevap]] olacağı ifade edilir.
 
Kurban yalnızca [[Kurban Bayramı]]'nda kesilmez. [[Adak]] veya şükretmek için de kurban kesilebilir. Adak kurbanının eti birinci dereceden akrabalar tarafından yenilmez.
18.437

değişiklik

Gezinti menüsü