İçeriğe atla

"Eş'arilik" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
== Eş'ariyye'nin Diğer İtikadi Fırkalara Göre Konumu ==
 
Eş'arilik, genellikle [[itikad|itikadda]] [[Akıl|akl]]ın yeri hususunda orta bir konumda olsa da, sıklıkla [[Selefiyye]] ucuna [[Mu'tezile]] ucundan daha yakındır. [[Ebu Hasan Eş'ari]]'nin (ölüm: MS [[935]]) kurduğu bu okul, aklın hiçbir zaman gerçeğe ulaşamayacağını, kulların ancak kayıtsız şartsız inanmakla mutlu olabileceklerini ileri sürer. Doğal olaylar, nedenleri bilinmeyen ve belki de asla bilinemeyecek olan salt bir Tanrısal ilkenin ürünüdürler ve bu ilkece yönetilirler. Bu anlayışa göre akıl, pek güçsüz bir veridir. Kaldı ki aklın bugün bilemediğini yarın da bilemeyeceği söylenemez. İnsan, bugün ulaşamadı diye belki de yarın ulaşabileceği gerçekler üstünde inancını yitirmemelidir. Bununla birlikte Eş'ariyye, özellikle de [[Selefîyye]] gibi akımlar ele alındığında daha orta yoldadır ve akla[[Akıl|akl]]a da hüküm verirken yer verir.
 
Eş'arilik'in en büyük tenkitçilerinden birisi de ünlü [[filozof]] [[İbn-i Rüşd]]'dür. Aslında genel olarak [[kelâm]] ve kelâmcılara karşı çıkmış olsa da İbn-i Rüşd tenkitlerini en çok [[Gazzali]] ve Eş'ariyye üzerinde yoğunlaştırır.
Eş'ariyye ismi, her ne kadar, [[Ehl-i Sünnet]]'e mensup iki ekolden birisinin ismi olsa da, bu ekolün ortaya çıkışı dikkate alındığında, Ehl-i Bid'ata mukabil kullanılması itibariyle genel anlamda Mâtûridîyye'yi de içine alarak, Ehl-i Sünnet'in genel ismi olarak anlaşılmaktaydı. Zira, o yıllarda akaidin önemli meselelerinden birini teşkil eden Allah'ın sıfatları meselesinde birbirine zıt iki görüş ileri sürülüyordu. Bunlar, sıfatları kabul eden Selefiyye görüşü ile onların bir kısmını kabul etmeyen Muattıla görüşü idi. Selefiyye'ye sıfatları kabul etmesi sebebiyle "Sıfâtiyye" deniliyordu. Eş'ârî Selefiyye'ye geçtikten ve Eş'ariyye ekolünün temsilcisi olduktan sonra, sıfatları kabul eden Ehl-i Sünnet'e "Eş'ârîyye" denilmiştir. İşte bu bakımdan Eş'ârîyye, Ehl-i bid'ata mukabil olarak kullandığı takdirde Maturidiyye'yi de içine almaktadır (Bekir Topaloğlu, Kelam İlmi 153. Ayrıca kaynaklar için bk. Şehristânı, el-Mile'l 1/92-93; İzmirli, Yeni İlm-i Kelâmı/l 10).
 
Eş'ârîyye Mezhebi, [[Mu'tezile]]'ye karşı bir anti-tez olarak doğmuş ve Selef akidesini esas almıştır. Fakat, akaid meselelerinin ele alınışında kelâmı bir istidlâl kullanılmış, te'vile yer verilmiştir. Eş'ariyye'ye mensup kelâm âlimleri zamanla te'vile daha çok yer vermişler, zaman zaman da kelamda yenilikler yaparak, [[Kelâm]] ilmini [[felsefe]] ile meselelerini tartışabilecek bir güce kavuşturmuşlardır. [[Gazzâlî]]'nin faaliyetleri bu hususun en canlı örneği olarak ele alınabilir. Kısacası, Eş'ârî kelâmında aklın[[Akıl|akl]]ın büyük önemi vardır. Zira, ortaya çıkışındaki ortamda bunun böyle olmasını zorunlu kılıyordu.
 
== Tarihçe ==
Anonim kullanıcı