"Ankara (isim)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
((v5) G_Ş1 Uyarı1)
((v5) G_Ş1 Uyarı1)
 
Bu mücadele Araplar tarafından da [[Battal Gazi Destanı]]'nda anlatılmıştır.
Battal Gazi destanında şehrin adı Mamuriye olarak geçer. Battal Gazi, 8. yy'da [[Emevi]] döneminde yaşamıştı. 11. yy'da yazılan [[Dânişmendnâme]] de Battal Gazi destanına değinir. Her iki destanda da Mamuriye, Engüri ve Engüriyye adları eş anlamlı kullanılmıştır.<ref>{{Web kaynağı| url = http://www.aliakar.com/paylasim1.html | başlık = BİR DÂNİŞMENDNÂME NÜSHASI: MİRKÂTÜ’L-CİHÂD | erişimtarihi = 12-20-2008 | yazar = Ali AKAR }}</ref><ref>{{dergi belirtDergi kaynağı|başlık=TÜRK KÜLTÜRÜNDE DESTAN VE BATTAL GAZİ DESTANI |yazar=Necati Demir, Mehmet Dursun ERDEM | dergi=Turkish Studies |cilt=1 |sayfalar=106-159 |yıl=2006 |url= http://www.turkishstudies.net/sayilar/sayi1/7necatidemir-mderdem.pdf }}</ref><ref>{{dergiDergi belirtkaynağı| başlık=Alawi Syncretism = Beliefs and Traditions in the Shrine of Hüseyin Gazi. | yazar=Hüseyin Türk |dergi=Journal of Religious Culture
|cilt=69 |sayfalar=1-15 |yıl=2004 | url=http://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/volltexte/2007/5006/pdf/relkultur69.pdf }}</ref>
 
== Büyük Selçuklu Devleti ==
[[Dosya:Seldjuk 2 Keyhusrev ankara 635.jpg|thumb|200px|right|[[II. Gıyaseddin Keyhüsrev|II. Keyhüsrev]] döneminden (1237-1243) bakır sikke. Ön yüzde "KELİME-İ TEVHİD ETRAFINDA HAMSE...". Arka yüzde: "ES-SULTAN'ÜL ... KEYHÜSREV ...", tepede "DURİBE Bİ-ANKARA" (Ankara'da darp edildi)]]
Arap istilasını izleyen Türk fetih sürecinde Bizans adlarına sahip olan küçük veya terkedilmiş şehirlere Türkçe yeni adlar verilmiş (Dorylaion - [[Eskişehir]] gibi), büyük şehirlerin adları ise, Türk halk [[etimoloji]]sine uydurularak korunmuştur (örneğin, Caesareia - [[Kayseri]], Iconium - [[Konya]]).<ref>{{dergiDergi belirtkaynağı| yazar= Koray Özcan | başlık = Anadolu'da Selçuklu kentler sistemi ve Mekânsal Kademelenme | dergi=METU JFA| cilt= 23 | sayfalar= 21-61 | yıl=2006 | url=http://jfa.arch.metu.edu.tr/archive/0258-5316/2006/cilt23/sayi_2/21_62.pdf }}</ref> Eski Arap coğrafyacıları ve tarihçileri, Ankara'nın eski Yunan telaffuzu olan Anküra'yı Angüra olarak muhafaza etmişlerdir. Bu ad Ankara ve Engürü olarak değişime uğramış, bunlardan sonuncusu [[Arapça]] ekiyle Engüriye olarak edebî ve resmî dilde de görülmüştür.<ref>{{kitap belirt | yazar= Selçuklu Tarih ve Medeniyeti Enstitüsü | başlık= Selçuklu araştırmaları dergisi | yayımcı=Selçuklu Tarih ve Medeniyeti Enstitüsü | yıl=1970 | sayfalar= 225 | url= http://books.google.com/books?ei=6Z1wSZmrGomUMvH94dwM&client=firefox-a&id=bx9IAAAAMAAJ&dq=Eng%C3%BCr%C3%BC+Sel%C3%A7uklu&q=Eng%C3%BCr%C3%BC+Sel%C3%A7uklu&pgis=1#search_anchor}}</ref> Engüriye'yi Anguriya telaffuz edenler olmuştur. [[Moğollar|Moğol]] istilasından önce Anguriye isimi de görülür. Bu, Türkçeleşip Ungüri sonra da Ungüriye olmuştur.<ref>{{kitap belirt| başlık=Ankara tarihi: Ankara'nin Türkiye eline geçtiği ilk günlere kadar | yazar=Abraham Galanté | yıl=1951 | yayımcı=Tan Matbaası | url=http://books.google.com/books?id=B0IBAAAAMAAJ&q=Anguriye}}</ref>
 
12. yüzyılda [[Türkmenler]]in gelmesiyle Batılı kaynaklarda şehir Angora diye anılmaya başlanır. Ankara'ya has olan [[Ankara keçisi]], [[Ankara kedisi]], [[Ankara tavşanı]] da, Batı ülkelerinde Angora keçisi, Angora kedisi ve Angora tavşanı olarak bilinir. Angora, ayrıca, Batı dillerinde Ankara tavşanından elde edilen yünün, Rusça'da ise Ankara keçisinden elde edilen [[tiftik|tiftiğin]] (moher) adıdır.
Engürü ve Engüriye adları Osmanlı döneminde de kullanılmaya devam edildi. [[Osmanlı Devleti]]'nin kuruluş yıllarını anlatan [[Tevarih-i Al-i Osman]]'da, [[Tatarlar]]a karşı savaşmak için [[Ertuğrul Bey]]'in [[I. Alaeddin Keykubad]]'a yardımını sunmasının karşılığı olarak, kendisine [[Söğüt, Bilecik|Söğüt]] bölgesinin verildiği, bunun üzerine Ertuğrul Bey ve [[aşiret]]inin yürüyüp Engüri'ye gittikleri yazar.<ref>"Sultan Alâaddin Karaca Hisar ile Bilecük arasında Sögüdi bunlara yurt gösterdiler. Domalıc Dağını ve Ermeni Belini. Bunlara yayla verdiler. Sarı Yatı atasına geldi. Bu habarı verdi. Er Dunrıl Gazi dahı kabul etdi. Ol vaktin yürüb Engüriye geldiler." {{Web kaynağı| url = http://www.atsizcilar.com/asikpasaoglu-ahmet-asiki_tevarih-i-ali-osman2-11.htm | başlık = Bâb-ı Esâmî-i Nesl-i Âl-i Osman | erişimtarihi = 26-12-2008 }}</ref>
 
[[Evliya Çelebi]], [[Seyahatname (Evliya Çelebi)|seyahatnamesinde]] (1648) şehre Engürü denildiğini belirtirken "Padişah defterhanesinde adı Ankara’dır." diye ekler.<ref name="Evliya"/>. Örneğin, 16. yy'a ait çeşitli resmî evraklarda Ankara (انقره) adı geçmektedir.<ref>{{Web kaynağı| url = http://www.yesevi.edu.tr/bilig/biligTur/pdf/29/6_29.pdf | başlık = XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısında Ankara Sancağındaki Mâlikâne-Mukataalara Dair Bazı Bilgiler | erişimtarihi = 12-15-2008 | yazar = Deniz KARAMAN }}</ref><ref>{{dergiDergi belirtkaynağı| yazar=Erdoğan, E. | yıl= 205 | dergi=Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi | sayfalar= 249-262 | başlık= Tahrir defterlerine göre Ankara sehri yerleşimleri | url= http://www.kefad.gazi.edu.tr/2005.1/249-262.pdf.pdf }}</ref> Aşağıda sikkelerle ilgili bölümde görüleceği üzere, [[II. Beyazıd]] döneminden itibaren darp edilen [[sikke]]lerde Ankara adı kullanılmaya başlanmıştır.
 
Ankara'nın resmî ad olmasına rağmen, halk arasında Engürü olarak bilinirdi.
== Türkiye Cumhuriyeti ==
[[28 Mart]] [[1930]]'da Türk Devleti yabancı ülkelerden Türk şehirleri için Türkçe adlarını kullanmalarını resmen talep etti.<ref>{{kitap belirt | başlık=The First Turkish Republic: A Case Study in National Development | yazar= Richard D. Robinson | yayımcı= Harvard University Press| yıl= 1963| sayfalar= 298 | url=
http://books.google.com/books?id=U1BpAAAAMAAJ&q=%22Ankara+for+Angora%22&dq=%22Ankara+for+Angora%22&lr=&pgis=1 }}</ref> Bu tarihten sonra posta idaresi Angora veya Constatinople olarak adreslenmiş mektupları Ankara ve İstanbul'a ulaştırmadı.<ref>"Turks are forcing us to adopt İstanbul and Ankara by refusing to deliver lettres addresssed to Constantinople and Angora..." {{dergi belirtDergi kaynağı|başlık=Some Recent Decisions of the P. C. G. N. | yazarlar=Edward Gleichen |dergi=The Geographical Journal |cilt=77 |sayfalar=161-163 |yıl=1931 |url=http://www.jstor.org/stable/1784393}}</ref>
 
Ancak, Ankara adının hem [[Türkçenin ağızları|yerel ağız]] ile<ref>"En tanınmış Ankaralı Vehbi Koç kentin adını "Angara" olarak telaffuz ederdi." {{kitap belirt
|yazar=M. Emin Karahan, Mehmet Turgut |yayımcı=Uşaklılar Eğitim ve Kültür Vakfı
|sayfalar=21 |yıl=2001 |url=http://books.google.com/books?id=B21tAAAAMAAJ&q=angara
}}</ref><ref name="ersanlı">{{dergi belirtDergi kaynağı| başlık=Naming Turkish Language Politically: Ottoman Language, Sunlanguage, Azerbaijan Language |yazarlar=Busra Ersanli |dergi=Balkan Studies (Etudes balkaniques) | cilt=3 |sayfalar=108-120 |yıl=2004 |url= http://www.ceeol.com/aspx/getdocument.aspx?logid=5&id=F61E172C-72A7-42E6-8F4A-62B5BD419B27 }}</ref> hem de Anadolu'nun başka bölgelerinin [[şive]]sinde<ref>{{Web kaynağı| url = http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s16/gonen.pdf | başlık = Konya Manilerinde Geçen Yerleşim Birimlerinin Adlarına Bir Bakış | erişimtarihi = 22-12-2008 | yazar = Sinan GÖNEN }}</ref> söylenişi "Angara" olabilmektedir.
 
== Diğer dillerde Ankara ==
 
=== Ankuwa şehri ===
Ankara şehrinin Hitit şehri [[Ankuwa]] (diğer yazılışları ile Ankuva, Ankuvva, Ankuwash) olduğuna dair bazı eski görüşler olmakla beraber,<ref>[[Bilge Umar]] - [http://www.netkitap.com/kitap/13031/turkiyedeki_tarihsel_adlar.htm Türkiye'deki Tarihsel Adlar] - ISBN 975-10-0539-6</ref><ref>{{kitap belirt| başlık=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936 | yazar=Martijn Theodoor Houtsma, T W Arnold, A J Wensinck | yıl=1993 | yayımcı=BRILL | sayfalar=22 | url=http://books.google.com/books?id=s5tMi-uGlfwC&pg=PA22&vq=ankuwa&source=gbs_search_r&cad=0_1}}</ref> modern kaynaklar Ankuwa şehrinin ya Yozgat'taki [[Alişar Höyüğü]]<ref>{{Web kaynağı| url = http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1946-03-02-03-04/AUHF-1946-03-02-03-04-takdim.pdf | başlık = Ankara Üniversitesi Rektörü Ord. Prof. Dr. Şevket Aziz Kansu'nun Ankara Üniversitesinin ilk öğretim yılını (1946 — 1947) açış söylevi | erişimtarihi = 24-12-2008 }}</ref><ref>[http://acikarsiv.ankara.edu.tr/fulltext/518.pdf Boğazköy Çivi Yazılı Metinlerinde Geçen Eski Hitit Devri Yerleşim Yerleri Hakkında Elde Edilen Bilgiler] Yüksek Lisans Tezi - Uğur Yanar </ref><ref>{{dergiDergi belirtkaynağı|başlık=Hittite Imperialism and Anti-Imperial Resistance As Viewed from Alişar Höyük |yazar=Ronald L. Gorny | yıl= 1995 |dergi=Bulletin of the American Schools of Oriental Research | cilt=No. 299/300 | sayfalar=65-89| url=http://www.jstor.org/stable/1357346}}</ref> ya da günümüzde Çorum'a bağlı [[Eskiyapar, Alaca|Eskiyapar]]<ref>{{dergiDergi belirtkaynağı| başlık=Zippalanda and Ankuwa Once More | yazar= Maciej Popko | yıl=2000 |dergi=Journal of the American Oriental Society | url=http://findarticles.com/p/articles/mi_go2081/is_/ai_n28810361}}</ref> olduğunu savunmaktadır.
 
=== Kral Midas'in bulduğu çapa ===
286.376

değişiklik

Gezinti menüsü