İçeriğe atla

"Tortum" sayfasının sürümleri arasındaki fark

1.416 bayt kaldırıldı ,  9 yıl önce
k
değişiklik özeti yok
k (Kültür, turizm ve iklim -Kafkas kültürü)
k
* [[Zazalar]] %
En son nüfus sayımına göre merkez 11.300'dür.Genel nüfus ise 45.155'dir.İlçede nüfusun etnik köken dağılımı ve nüfus yoğunluğu ise şöyledir.%83'ünü,[[Türkler]]-[[Kıpçak Türkleri]])<ref>ARTVİN VE ÇEVRESİ KIPÇAK TÜRK TARİHİ: Kurat ,Akdes Nimet-Türk kavimleri ve Türk Devletleri,s83,84. Kırzıoğlu,kıpçaklar s.148-M.Fahrettin Kırzıoğlu).-- Çoruh boyu kıpçak Türkleri kitabı-M.Fahrettin Kırzıoğlu ,Yukarı kür ve Çoruh boylarında kıpçaklar Ankara 1992.'''</ref> % 12'si [[Rize]] ili'nin [[İkizdere]] ve [[Çamlıhemşin]] ilçelerinin dağlık kesimlerinden 1850'li ve 1920 yılları arasında,göç edip ilçenin özellikle kuzey batı kesimindeki; [[Serdarlı, Tortum|Serdarlı-Ödhük]], [[Çataldere, Tortum|Çataldere-Korker]], [[Uzunkavak, Tortum|Uzunkavak]], [[Gökdere, Tortum|Gökdere]], [[Yağcılar, Tortum|Yağcılar]], ve [[Karlı, Tortum|Karlı-Norxşen]],gibi,köylerine yerleşen,[[müslüman Ermeniler]] olarakda bilinen [[Hemşinliler]]'den ve % 5'i, ise 1700 lerden beri ilçenin Şipek, Nihah Sürbahan ve Henzik vb.köylerinde,yerleşik olarak yaşayan [[Şeyhbızın]],Badıllı,Zilanlı Şadallu- Şadillu),Milânlu vb.gibi Aşiretlere mensup [[Kürtler]] ve [[Zazalar]]'dan oluşmaktadır.<ref>Tortum kazasının 1847 nüfusunu da içeren Erzurum Eyaleti’nin nüfus defteri Cevdet Küçük tarafından 1977 yılında yayımlanmıştır.Defterin orijinali için bkz. BOA.,Cevdet Dahiliye, nr. 9060, Ayrıntılı bilgi için bkz. Cevdet Küçük, “Tanzimat Devrinde Erzurum’un Nüfus Durumu”, s.190–194.</ref>
 
[[Hemşinliler]]'in 1850 lerde başlayan göçleri ile,yörede toprak ve arazi kavgaları çıkmıştır.Hemşinli aileler,sık sık yörede haraç kesen eşkıyalarla ölümlere varan kavga ve çatışmalara girmişlerdir.1940 lara kadar yerli Türkler'le kız bile alıp vermeyen Hemşinliler daha sonraki yıllarda akrabalıklarını artırmışlardır.Tortum köylerindeki yerli Türkler özellikle eskiden,komşuları Hemşinlileri tanımlamada;"Ermeni","Gelmeler","Pontuslu","Soyu dönme","Dini gollik","Dağ Ermenisi" ve "Dağlı" gibi terimler ve kelimeler kullanmışlardır.Günümüzde artık böyle tanımlamalar ve adlandırmalar halk arasında oldukça azalmıştır.Yöreye göç ettikleri ilk zamanlarda kendilerine has içinde [[Ermenice]] ve [[Hemşince]] kelimelerinde bulunduğu bozuk [[Türkçe]]'leri ile konuşan Hemşinliler,yöreye Ermenice ve Hemşince kökenli kelimeler kazandırmışlardır.Fakat daha sonraları orta ve yeni kuşak Hemşinlilerin Tortum yöresine özgü şive ile konuşmalarından dolayı Hemşin ağzı Türkçe kaybolmaya yüz tutmuştur.Tortum bölgesinin %99'u [[islam]]'ın,[[Sünni]]-[[Hanefi]] mezhebine bağlı olup.Ağırlıklı olarak yöre insanı çocuklarını [[Rize]] ve [[Trabzon]] illerine Hafız olmaları için kuran kurslarına göndermiştirler.İlçe genelinde okuma yazma oranı oldukça yüksek olup,Eğitimli insan oranı oldukça fazladır.
== Kültür, turizm ve iklim ==
[[Dosya:Norşen Şapeli.JPG|260px|thumb|Norşin Şapeli,[[Serdarlı, Tortum|Serdarlı,Ödük]]]]
320

değişiklik