Özbek alfabesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Özbek alfabesi, (Özbekçe: o‘zbek alifbosi) Özbek dilinin Arap, Kiril ve Latin harfleri yardımı ile yazımıdır.

Arap alfabesi[değiştir | kaynağı değiştir]

~ 960 - 1929 yılları arasında

ا ب پ ت ح
خ د ر ز س ش غ
ف ق ك گ ل م ن
وْ وۛ ي ي ئ ء

Latin alfabesi[değiştir | kaynağı değiştir]

1936 - 1940 yılları arasında

A a B b C c Ç ç D d E e Ə ə F f
G g Ƣ ƣ H h I i J j K k L l M m
N n Ꞑ ꞑ O o Ө ө P p Q q R r S s
Ş ş T t U u V v X x Y y Z z Ƶ ƶ
Ь ь '

1936 yılında Ə ə, Ө ө, Y y, Ь ь harfleri iptal edilmiştir.

Kiril alfabesi[değiştir | kaynağı değiştir]

1940 - 1992 yılları arasında

А а Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж
З з И и Й й К к Л л М м Н н О о
П п Р р С с Т т У у Ф ф Х х Ц ц
Ч ч Ш ш Ъ ъ Ь ь Э э Ю ю Я я Ў ў
Қ қ Ғ ғ Ҳ ҳ

Çağdaş Latin[değiştir | kaynağı değiştir]

1992 yılından sonra

A a B b D d E e F f G g H h I i
J j K k L l M m N n O o P p Q q
R r S s T t U u V v X x Y y Z z
O‘ o‘ G‘ g‘ Sh sh Ch ch

Yazışma çizelgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer alfabe ile karşılaştırma
Arap Latin Кiril Çağdaş Latin IPA
~960 - 1929 1936 - 1940 1940 - 1992 1992 sonra
ﺍ, ه Ə ə А а A a [a],[æ]
B в Б б B b [b]
چ C c Ч ч Ch ch [ʧ]
D d Д д D d [d]
E e Е е E e [ɛ]
F f Ф ф F f [f]
گ G g Г г G g [g']
Ƣ ƣ Ғ ғ G‘ g‘ [ɣ]
ﺡ,ﻩ H h Ҳ ҳ H h [h]
ی I i И и I i [ɪ]
ﺝ, ژ Ç ç, Ƶ ƶ Ж ж J j [ʤ]
K k К к K k [k']
Q q Қ қ Q q [q]
L l Л л L l [l]
M m М м M m [m]
N n Н н N n [n]
A a О о O o [ɑ]
O o Ў ў O‘ o‘ [o]
پ P p П п P p [p]
R r Р р R r [r]
ﺙ,ﺱ,ﺹ S s С с S s [s]
Ş ş Ш ш Sh sh [ʃ]
ﺕ,ﻁ T t Т т T t [t]
U u У у U u [u]
V v В в V v [v], [w]
X x Х х X x [x]
ی J j Й й Y y [j]
ﺫ,ﺯ,ﺽ,ﻅ Z z З з Z z [z]
ء, ع ' Ъ ъ [ʔ]
Latin Kiril IPA
A a А а [/a, æ/]
B b Б б [/b/]
D d Д д [/d̪/]
E e Е е, Э э [/e/]
F f Ф ф [/ɸ/]
G g Г г [/g/]
H h Ҳ ҳ [/h/]
I i И и [/i, ɨ/]
J j Ж ж [/dʒ/]
K k К к [/k/]
L l Л л [/l/]
M m М м [/m/]
N n Н н [/n/]
O o О о [/ɒ , o/][1]
P p П п [/p/]
Q q Қ қ [/q/]
R r Р р [/r/]
S s С с [/s/]
T t Т т [/t̪/]
U u У у [/u, y/]
V v В в [/w/]
X x Х х [/χ/]
Y y Й й [/j/]
Z z З з [/z/]
Oʻ oʻ Ў ў [/ɤ̟/]
Gʻ gʻ Ғ ғ [/ʁ/]
Sh sh Ш ш [/ʃ/]
Ch ch Ч ч /tʃ/
' ъ [/ʔ/]

Örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]

Latin Kiril Türkçe
Barcha odamlar erkin, qadr-qimmat va huquqlarda teng bo‘lib tug‘iladilar. Ular aql va vijdon sohibidirlar va bir-birlari ila birodarlarcha muomala qilishlari zarur. Барча одамлар эркин, қадр-қиммат ва ҳуқуқларда тенг бўлиб туғиладилар. Улар ақл ва виждон соҳибидирлар ва бир-бирлари ила биродарларча муомала қилишлари зарур. Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahipler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ It sounds like /o/ only in Russian loanwords.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]