Östergötland

Östergötland
Tarihi bölge
Arma
Koordinatlar: 58°24′57″K 15°37′31″D
Ülke	İsveç
Toprak	Götaland
Yüzölçümü
• Toplam	9.979 km²
• Yoğunluk	47/km²
Zaman dilimi	UTC+01.00 (OAS)
• Yaz (YSU)	UTC+02.00 (OAYS)

Östergötland, İsveç'in güneyinde yer alan geleneksel İsveç bölgelerinden (İsveççe landskap) biridir. Småland, Västergötland, Närke, Södermanland ve Baltık Denizi ile komşudur. İlgili idari bölge olan Östergötland İli, ilin tamamını ve komşu illerin bazı kısımlarını kapsamaktadır.

Arma

1560 yılından itibaren Östergötland, mevcut armanın verildiği 1884 yılına kadar iki ayrı arma mührü ile temsil edilmiştir. Arma bir düklük tacı ile temsil edilmektedir.

Coğrafya

Batıdan doğuya doğru, orta kısımlarda Östgöta Ovası (Östgötaslätten) uzanır. Büyük ölçüde tarımsaldır. İlin güney kesiminde arazi, tepeler ve sayısız göllerin bulunduğu güney İsveç yaylaları ile belirginleşir. Kuzey kesimleri de tepeliktir ve bunun dışında ormanlar hakimdir.

Östergötland'ın doğu kıyısının dışında, 118 km2 (46 sq mi) alanı kaplayan ada ve adacıklardan oluşan Östergötland takımadaları yer almaktadır. Bråviken körfezi ülkenin içlerine doğru devam etmektedir. Daha önemli adalardan bazıları Korsö, Gränsö, Arkö, Djursö, Yxnö, Finnö, Emtö, Fångö ve Stora Ålö'dür.

Geleneksel olarak bölge, güneyden Linköping'deki Roxen Gölü'ne dökülen Stångån nehrinin (sırasıyla Östanstång ve Västanstång) doğusu ve batısı olmak üzere ikiye ayrılır.

Göta Kanalı'nın doğu kısmı, Mem'deki Baltık Denizi'nden Motala'daki Vättern Gölü'ne kadar ilden geçmektedir.

Kasabalar

Finspång'daki Saray

Şehirler ve artık feshedilmiş olan kraliyet fermanlarının yılı.

• Linköping (1287)
• Mjölby (1922)
• Motala (1881)
• Norrköping (1384)
• Skänninge (yaklaşık 1200)
• Söderköping (yaklaşık 1200)
• Vadstena (yaklaşık 1400)

Bugün ilin en büyük şehri Linköping'dir ve Norrköping ikinci sıradadır. Skänninge en eski bölgelerden biridir ancak küçüktür; Vadstena da küçüktür. Kraliyet beratı olmayan ve 20. yüzyılda ortaya çıkan diğer kasabalar Finspång ve Åtvidaberg'dir.

Tarihçe

Östergötland'dan (Scandza Ostrogotları) en erken bahseden Got bilgin Jordanes'in Getika'sında görülür.

Östergötland'ın gelenekleri Viking Çağı'na, belgelenmemiş Demir Çağı'na ve bu bölgenin kendi yasaları ve kralları olduğu daha önceki dönemlere kadar uzanmaktadır. Ünlü Viking savaşçısı Beowulf'un muhtemelen şu anda Östergötland olan bölgeden olabileceği söylenmektedir. Bölge Orta Çağ boyunca kendi yasaları olan Östgötalagen'i korumuştur. Östergötland, geç Demir Çağı ve erken ortaçağ İsveç'inin Hıristiyan kalpgahına aitti. Sverker ve Bjälbo hanedanları İsveç'in konsolidasyonunda önemli roller oynamıştır.

İlde farklı türlerde yaklaşık 50.000 antik kalıntı bulunmaktadır. Örneğin 1.749 tanesi mezarlıktır.

Endüstri eskiden Norrköping (endüstriler arasında Ericsson bulunmaktadır), Linköping (Saab'ın Gripen savaş uçağının üretildiği uçak fabrikalarının bulunduğu yer), Finspång (metal işleri) ve Motala (mekanik endüstriler) şehirlerinde en önemliydi.

13. yüzyıldan bu yana, bazı hanedanlarda İsveç prens ve prensesleri çeşitli eyaletlerin dük ve düşesleri olarak yaratılmıştır. 1772'den beri bunlar sadece onursal unvanlardır. Östergötland'ın birkaç Dük ve Düşesi olmuştur. Şu anki düşes 2012'deki doğumundan beri Estelle'dir. Güney Östergötland'daki Sommen Gölü'nden gelen yerel söylentilere göre Urkon ya da Sommakoa adlı bir inek canavarı Ydre bölgesini ziyaret eden taç giymiş kralları öldürecektir. Urkon'un efsanevi kral Frode'u öldürdüğü söylenir. Frode Ydre'den geçerken Urkon göl mağarasından kaçtı ve ona saldırdı. Frode Ydre'den kaçtı ve güvende olduğunu düşündü ancak canavar onu yakaladı ve öldürdü.

Kültür

Yerel aksanlar

Eskiden östgöta veya lehçe spektrumu gerçek göta lehçeleri olarak kabul edilirdi, ancak günümüzde gerçek göta lehçeleri ile svea lehçeleri arasında bir geçiş alanı olarak kabul edilmektedir. Bu lehçeler kırsal bölgelerde hala kullanılmaktadır, ancak şehirlerde Standart İsveççe belli bir Östgöta aksanıyla konuşulmaktadır.

Östgötska şivesi, Standart İsveççeden sadece sesli harflerin ve sje- ve the- seslerinin vurgusu ve telaffuzuyla ayırt edilebilir, bu da Östgöta aksanını Götaland aksanının bir doğu çeşidi yapar. Södermanland'a sınır olan bazı bölgelerde Svealand aksanının bir çeşidi konuşulmaktadır.

Görülecek yerler

Östergötland'da birçok eski kilise hala ayaktadır ve birçok kale ve saray halka açıktır. İsveç'teki en iyi korunmuş rönesans kalelerinden biri olan Ekenäs Kalesi, Sture ve Banér ailelerine aitti. Löfstad Kalesi'nin kökeni 17. yüzyılın başlarına dayanmakta olup von Fersen ailesine aittir. Kraliyet Vasa Hanedanı tarafından 1545-1620 yılları arasında inşa edilen Vadstena Kalesi, birleşik bir kale ve rönesans kalesidir.

Vreta Manastırı, 12. yüzyılın başlarından itibaren İsveç'te kurulan ilk manastırdır; Vadstena Manastırı ise Ortaçağ İsveç'indeki baskın manastırdır. Omberg Dağı ve Tåkern Gölü yakınlarındaki Alvastra Manastırı'nın kalıntıları da dikkate değerdir.

Linköping'deki katedral İsveç'in en büyük ikinci kilisesidir ve Orta Çağ'dan kalma çok iyi korunmuş bir yapıdır.

Göta Kanalı birkaç kilitle ili doğu-batı yönünde kesmekte, Kinda Kanalı ise ilin güney kesimlerindeki gölleri orta ovalara bağlamaktadır.

Övralid Malikanesi, Nobel Ödülü sahibi Verner von Heidenstam'ın 1925-40 yılları arasındaki son eviydi.

İlin her yerinde İsveç Yayın Müzesi, açık hava müzesi Old Linköping, İsveç Hava Kuvvetleri Müzesi, İsveçli Brijit Manastırı Müzesi, Çalışma Müzesi ve Motala Motor Müzesi gibi çeşitli müzeler bulunmaktadır.

Rök runik taşı, bilinen en uzun runik yazıtı içeren en ünlü runik taşlardan biridir. Şu anda Rök'teki kilisenin yanında görülebilir (Mjölby ve Ödeshög arasında, E4 ve Vättern Gölü'ne yakın). Yazılı İsveççe'nin ilk parçası olarak kabul edilir ve bu nedenle İsveç edebiyat tarihinin başlangıcına işaret eder.

Spor

İlde futbol, Östergötlands Fotbollförbund (ÖFF) tarafından yönetilmektedir.

Galeri

• 
  Winter scene at Ekenäs Castle
• 
  Former Industrial landscape in Norrköping
• 
  Övralid Manor, with view over  Lake Vättern
• 
  The Göta Canal at Söderköping
• 
  Tidersrum Church, the oldest wooden church in Sweden
• 
  Vadstena Castle in Vadstena
• 
  The Cathedral in Linköping
• 
  Vreta Abbey from the early 12th century

Dış bağlantılar

• Şehrin resmî web sitesi 6 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.