Çampa

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Çampa (Çamca: Nagarcam; Vietnamca: Chăm Pa), yaklaşık olarak MS 2. yüzyıldan Vietnam İmparatorluğu tarafından Minh Mạng yönetiminde ilhak edildiği 1832'ye kadar(yani yaklaşık 1800 yıl hüküm sürmüş bir krallık) bugün orta ve güney Vietnam kıyılarında uzanan bağımsız bir krallıktı.

Map of the Kingdom of Champa (1380) during the reign of King Che Bunga.png
Çampa Krallığı'nın (yeşille gösterilmiş) en küçük sınırları (1100 yılında) en geniş sınırları ise bütün güney Vietnam'ı ve Kamboçya'nın yarısını kapsıyordu.

Krallık, Çam ve Kamboçya yazıtlarında Nagaracampa (Sanskritçe: नगरचम्पः; Kmerce: ចាម្ប៉ា), Çin-Vietnam sözlüğünde Chiêm Thành ve Çin kayıtlarında 占城 (Zhànchéng) olarak biliniyordu. Modern Vietnam ve Kamboçya Çamları, bu eski krallığın halkıdır.  Malayca ve Bali-Sasak dilleriyle yakından ilgili bir Malayo-Polinezya alt ailesi olan Çam dillerini konuşuyorlar.

4. yüzyılda bölge halkı Hinduizmi benimsedi, Çam topraklarındaki birçok Çam Hindu heykelinin ve kırmızı tuğlalı tapınakların olduğu gibi, yüzyıllar boyunca Çampa bölgesinin sanatını ve kültürünü şekillendirdi.  Eski bir dini merkez olan Mỹ Sơn ve Çampa'nın ana liman şehirlerinden biri olan Hội An, Dünya Mirası Sitesidir. 16. yüzyılda bölgeye İslam'ın gelmesiyle İslam hızla yayıldı ve İslam, Çampa bölgesindeki en popüler din oldu. Bugün birçok Çam, İslam'a inanıyor; bunlara Bani (Ni tục, Arapça'dan: Bani) denir. Bununla birlikte, Hindu inançlarını, ritüellerini ve festivallerini hala koruyan azınlık Çamlar vardır bunlara Bacam (Bacham, Chiêm tục) denir. Çamların Bacam kolu, binlerce yıl öncesine dayanan bir kültüre sahip, dünyada hayatta kalan iki yerli olmayan Hindu halkından biridir. Diğeri ise Endonezya Balili Bali Hinduları.