Rahim kanseri: Revizyonlar arasındaki fark

Vikipedi, özgür ansiklopedi
[kontrol edilmemiş revizyon][kontrol edilmemiş revizyon]
İçerik silindi İçerik eklendi
Makina86 (mesaj | katkılar)
Bilgi eklendi
Etiketler: Görsel Düzenleyici Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği
Makina86 (mesaj | katkılar)
Bilgi eklendi
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği
9. satır: 9. satır:


Endometriyal kanser genellikle endometriyal biyopsi veya dilatasyon ve küretaj denen yöntemle numune alınarak teşhis edilir.<ref name=NCI2014Gen/> [[Pap smear]], endometriyal kanseri göstermek için genelde yeterli değildir.<ref name=NCI2014Pro>{{cite web|title=Endometrial Cancer Treatment (PDQ®)|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/endometrial/HealthProfessional/page1/AllPages|publisher=National Cancer Institute|access-date=3 September 2014|date=23 April 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903193046/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/endometrial/HealthProfessional/page1/AllPages|archive-date=3 September 2014}}</ref> Normal risk altındakilerde düzenli tarama istenmez.<ref name=Hoffman823>{{cite book | veditors = Hoffman BL, Schorge JO, Schaffer JI, Halvorson LM, Bradshaw KD, Cunningham FG |year=2012 |chapter=Endometrial Cancer |chapter-url=http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=56712550 |title=Williams Gynecology |edition=2nd |publisher=[[McGraw-Hill]] |isbn=978-0-07-171672-7 |page=823 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104204142/http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=56712550 |archive-date=4 January 2014 }}</ref>
Endometriyal kanser genellikle endometriyal biyopsi veya dilatasyon ve küretaj denen yöntemle numune alınarak teşhis edilir.<ref name=NCI2014Gen/> [[Pap smear]], endometriyal kanseri göstermek için genelde yeterli değildir.<ref name=NCI2014Pro>{{cite web|title=Endometrial Cancer Treatment (PDQ®)|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/endometrial/HealthProfessional/page1/AllPages|publisher=National Cancer Institute|access-date=3 September 2014|date=23 April 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903193046/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/endometrial/HealthProfessional/page1/AllPages|archive-date=3 September 2014}}</ref> Normal risk altındakilerde düzenli tarama istenmez.<ref name=Hoffman823>{{cite book | veditors = Hoffman BL, Schorge JO, Schaffer JI, Halvorson LM, Bradshaw KD, Cunningham FG |year=2012 |chapter=Endometrial Cancer |chapter-url=http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=56712550 |title=Williams Gynecology |edition=2nd |publisher=[[McGraw-Hill]] |isbn=978-0-07-171672-7 |page=823 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104204142/http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=56712550 |archive-date=4 January 2014 }}</ref>

== Belirtileri ==
[[Vajinal kanama]] veya [[menopoz]] sonrası kadınlarda lekelenme endometriyal kanserin %90'ında görülür.<ref name=Cochrane0412/><ref name=CurrentSurgery>{{cite book |vauthors = Reynolds RK, Loar PV |year=2010 |chapter=Gynecology | veditors = Doherty GM |title=Current Diagnosis & Treatment: Surgery |edition=13th |publisher=[[McGraw-Hill]] |isbn=978-0-07-163515-8}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Clarke MA, Long BJ, Del Mar Morillo A, Arbyn M, Bakkum-Gamez JN, Wentzensen N | title = Association of Endometrial Cancer Risk With Postmenopausal Bleeding in Women: A Systematic Review and Meta-analysis | journal = JAMA Internal Medicine | volume = 178 | issue = 9 | pages = 1210–1222 | date = September 2018 | pmid = 30083701 | pmc = 6142981 | doi = 10.1001/jamainternmed.2018.2820 }}</ref> Kanama özellikle [[adenokarsinom]] ile tüm vakaların üçte ikisinde görülür.<ref name=Cochrane0412/><ref name=Hoffman823/> Anormal [[Âdet döngüsü|adet döngüleri]] veya kadınlarda menopoz öncesi aşırı uzun, ağır veya sık kanama epizodları da endometriyal kanserin işareti olabilir.<ref name=Hoffman823/>

Kanama dışında belirtiler çok değildir. Diğer semptomlar, postmenopozal kadınlarda ince beyaz veya berrak [[vajinal akıntı]] içerir.<ref name=Hoffman823/> Daha ileri hastalık durumu, [[fizik muayene]] ile tespit edilebilecek daha belirgin belirtiler gösterir.<ref name=Hoffman/> Rahim büyüyebilir veya kanser yayılarak alt karın ağrısına veya pelvik kramplara neden olabilir.<ref name=Hoffman823/> [[Disparoni|Ağrılı cinsel ilişki]] veya ağrılı veya zor idrara çıkma endometriyal kanserin daha az görülen belirtileridir.<ref name=NCIBooklet/> Rahim [[İrin|irin]] (ingilizce: pyometrea) ile de dolabilir.<ref name="bmj" /> Bu daha az yaygın semptomları (vajinal akıntı, pelvik ağrı ve irin) olan kadınların %10-15'inde kanser vardır.<ref name="Cochrane05142">{{cite journal | vauthors = Galaal K, Al Moundhri M, Bryant A, Lopes AD, Lawrie TA | title = Adjuvant chemotherapy for advanced endometrial cancer | journal = The Cochrane Database of Systematic Reviews | volume = 2021 | issue = 5 | pages = CD010681 | date = May 2014 | pmid = 24832785 | pmc = 6457820 | doi = 10.1002/14651858.CD010681.pub2 }}</ref>

Olguların çok büyük bir bölümünde tek bulgu olarak vajinal kanama ve akıntı görülür. Kanamaya bağlı anemi görülebilir. Alt karın ağrısı veya pelvik ağrı da görülebilir. Menopoz döneminden sonra dışarıdan hormon almayan bir bayanda uterustan kaynaklanan vajinal bir kanama gerçekleşirse kesinlikle rahim kanseri yönünde araştırmaya başlanmalıdır.

Belirtilerin çoğu vajinal enfeksiyon, polipler ve rahim miyomları gibi kanser olmayan iyi huylu (benign – selim) durumlarda gözlenebilir.

Hastalığın görüldüğü bayanlarda %75 ila 80’i menopoz dönemi içerisindedir.

Endometriyal kanser belirtileri [[vajinal kanama]]'da değişiklikler veya [[pelvis]]'te ağrı olmasıdır.<ref name="NCI2019PtEndo" />

Rahim sarkomunun belirtileri ise olağandışı vajinal kanama veya [[vajina]]da kitledir.<ref name="NCI2019PtSar" />


== Tedavi ve Prognoz ==
== Tedavi ve Prognoz ==
59. satır: 74. satır:
* '''IVA''' Mesane mukozası ve / veya barsak mukozasının tutulumu
* '''IVA''' Mesane mukozası ve / veya barsak mukozasının tutulumu
* '''IVB''' Uzak metastaz. Karın metastazı ve/veya kasık lenf düğümleri de dahil olmak üzere
* '''IVB''' Uzak metastaz. Karın metastazı ve/veya kasık lenf düğümleri de dahil olmak üzere

== Belirtileri ==
Olguların çok büyük bir bölümünde tek bulgu olarak vajinal kanama ve akıntı görülür. Kanamaya bağlı anemi görülebilir. Alt karın ağrısı veya pelvik ağrı da görülebilir. Menopoz döneminden sonra dışarıdan hormon almayan bir bayanda uterustan kaynaklanan vajinal bir kanama gerçekleşirse kesinlikle rahim kanseri yönünde araştırmaya başlanmalıdır.

Belirtilerin çoğu vajinal enfeksiyon, polipler ve rahim miyomları gibi kanser olmayan iyi huylu (benign – selim) durumlarda gözlenebilir.

Hastalığın görüldüğü bayanlarda %75 ila 80’i menopoz dönemi içerisindedir.

Endometriyal kanser belirtileri [[vajinal kanama]]'da değişiklikler veya [[pelvis]]'te ağrı olmasıdır.<ref name="NCI2019PtEndo" />

Rahim sarkomunun belirtileri ise olağandışı vajinal kanama veya [[vajina]]da kitledir.<ref name="NCI2019PtSar" />


== Tedavi ==
== Tedavi ==

Sayfanın 03.34, 14 Ağustos 2022 tarihindeki hâli

Cerrahi olarak çıkarılmış bir rahimde endometrioid adenokarsinomun makroskopik görüntüsü

Rahim kanseri veya endometrium kanseri, kadın genital sisteminde rahim içini döşeyen endometrium tabakasından köken alan çeşitli tipteki malignensilere verilen genel isim.[1] En sık rastlanılan jinekolojik kanser türüdür. Genellikle yaşlı ve postmenopozal (menopoz sonrası) kadınların hastalığıdır. Kadın genital sistem kanserleri içinde prognozu en iyi olan kanserdir. Östrojen hormonuna bağımlı bir hastalıktır.

Rahim kanseri (ingilizce: uterine cancer veya womb cancer), rahim dokularından gelişen iki kanser türüdür.[2] Endometriyal kanser rahim zarından ve uterin sarkomu rahmin kaslarından veya rahmin destek dokusundan oluşur.[3][4]

Endometriyal kanser Amerika Birleşik Devletleri'ndeki tüm rahim kanserlerinin yaklaşık %90'ınıdır.[5]

Endometriyal kansere, rahim ağzı kanseri, uterin sarkomu ve trofoblastik hastalık gibi diğer rahim kanseri türlerinden farklı olmasına rağmen bazen "rahim kanseri" denir.[6] Endometriyal kanserin en sık görülen tipi vakaların %80'inden fazlası olan endometrioid karsinom’dur.[7]

Endometriyal kanser genellikle endometriyal biyopsi veya dilatasyon ve küretaj denen yöntemle numune alınarak teşhis edilir.[8] Pap smear, endometriyal kanseri göstermek için genelde yeterli değildir.[9] Normal risk altındakilerde düzenli tarama istenmez.[10]

Belirtileri

Vajinal kanama veya menopoz sonrası kadınlarda lekelenme endometriyal kanserin %90'ında görülür.[11][12][13] Kanama özellikle adenokarsinom ile tüm vakaların üçte ikisinde görülür.[11][10] Anormal adet döngüleri veya kadınlarda menopoz öncesi aşırı uzun, ağır veya sık kanama epizodları da endometriyal kanserin işareti olabilir.[10]

Kanama dışında belirtiler çok değildir. Diğer semptomlar, postmenopozal kadınlarda ince beyaz veya berrak vajinal akıntı içerir.[10] Daha ileri hastalık durumu, fizik muayene ile tespit edilebilecek daha belirgin belirtiler gösterir.[14] Rahim büyüyebilir veya kanser yayılarak alt karın ağrısına veya pelvik kramplara neden olabilir.[10] Ağrılı cinsel ilişki veya ağrılı veya zor idrara çıkma endometriyal kanserin daha az görülen belirtileridir.[6] Rahim irin (ingilizce: pyometrea) ile de dolabilir.[15] Bu daha az yaygın semptomları (vajinal akıntı, pelvik ağrı ve irin) olan kadınların %10-15'inde kanser vardır.[16]

Olguların çok büyük bir bölümünde tek bulgu olarak vajinal kanama ve akıntı görülür. Kanamaya bağlı anemi görülebilir. Alt karın ağrısı veya pelvik ağrı da görülebilir. Menopoz döneminden sonra dışarıdan hormon almayan bir bayanda uterustan kaynaklanan vajinal bir kanama gerçekleşirse kesinlikle rahim kanseri yönünde araştırmaya başlanmalıdır.

Belirtilerin çoğu vajinal enfeksiyon, polipler ve rahim miyomları gibi kanser olmayan iyi huylu (benign – selim) durumlarda gözlenebilir.

Hastalığın görüldüğü bayanlarda %75 ila 80’i menopoz dönemi içerisindedir.

Endometriyal kanser belirtileri vajinal kanama'da değişiklikler veya pelvis'te ağrı olmasıdır.[3]

Rahim sarkomunun belirtileri ise olağandışı vajinal kanama veya vajinada kitledir.[4]

Tedavi ve Prognoz

Endometriyal kanser için başlıca tedavi seçeneği abdominal histerektomi yani üzerindeki fallop tüpleri ve salpingo-ooferektomi denilen iki taraflı yumurtalıklar'la birlikte rahmin ameliyat ile tamamen çıkarılmasıdır.[9] Daha ileri vakalarda radyasyon tedavisi, kemoterapi veya hormon tedavisi de önerilebilir.[9] Hastalık erken evrede teşhis edilirse, sonuç olumludur,[9] ve Amerika Birleşik Devletleri'nde genel beş yıllık sağkalım oranı %80'den fazladır.[17]

Epidemiyoloji

2012 yılında, endometriyal kanser 320.000 kadında görüldü ve 76.000 kadının ölümüne neden oldu.[7] Bu sayı ile yalnızca kadınları etkileyen kanserlerde, endometriyal kanser yumurtalık ve rahim ağzı kanserinden sonra üçüncü en yaygın ölüm nedenidir.[7] Gelişmiş ülkelerde daha sık görülür[7] ve gelişmiş ülkelerde kadın üreme sisteminin en sık görülen kanseridir.[9] Endometrium kanseri oranları 1980'ler ve 2010 yılları arasında birçok ülkede artmıştır.[7] Bunun nedeninin yaşlı insan sayısının ve obezite oranlarının artmasından kaynaklandığı düşünülmektedir.[18]

Endometrium kanserinin özet videosu[19]

Risk faktörleri

  • Çok eşlilik
  • 20 yaşından önce cinsel ilişki
  • Yetersiz beslenme
  • Atipili kompleks endometrial hiperplazi
  • Herediter nonpolipozis kolorektal kanser (HNPCC)
  • Atipili basit endometrial hiperplazi
  • Obezite (Şişmanlık)
  • İnfertilite (Kısırlık)
  • Karşılanmamış östrojen tedavisi
  • Tamoksifen
  • Doğum yapmamış olmak
  • Erken menarş (menstruasyonun erken başlaması)
  • Geç menopoz
  • Diyabet (Şeker Hastalığı)
  • Polikistik over hastalığı
  • Kalın bağırsak kanseri geçirmiş olmak
  • Meme kanseri tedavisi sonrası etkili olan ilacın kullanılması (tamoksifen)
  • Daha önceden kullanılmış doğum kontrol ilaçlar

Histopatolojik sınıflama

  • Endometrioid adenokarsinom: En sık görülen alttiptir.
  • Müsinöz karsinom
  • Papiller seröz karsinom
  • Berrak hücreli karsinom
  • Skuamöz karsinom

Evreleme

Endometrial kanser cerrahi olarak evrelendirilir. FIGO evreleme sistemi kullanılır.

2010 FIGO evreleme sistemine göre endometrium kanseri evrelemesi

  • IA Tümör uterusa sınırlı, < ½ myometrial invazyon
  • IB Tümör uterusa sınırlı, > ½ myometrial invazyon
  • II Tümör uterusa sınırlı servikal stromal invazyon var
  • IIIA Tümör seroza veya adnekslere yayılmış
  • IIIB Vajinal ve / veya parametrial tutulum var
  • IIIC1 Pelvik lenf nodu tutulumu
  • IIIC2 Para-aortik lenf nodu tutulumu, pelvik lenf nodu tutulumu olan veya olmayan
  • IVA Mesane mukozası ve / veya barsak mukozasının tutulumu
  • IVB Uzak metastaz. Karın metastazı ve/veya kasık lenf düğümleri de dahil olmak üzere

Tedavi

Tedavide temel yaklaşım cerrahidir. Cerrahi olarak total abdominal histerektomi ve bilateral salpingo-ooferektomi (TAH+BSO) işlemi yapılır. Bu yolla rahim, tüpler ve her iki yumurtalık cerrahi olarak çıkartılır. Ek olarak uygulanan tedavi yöntemi ise radyoterapidir (RT). Evre IV kanserlerde kemoterapi tedavisi de ek olarak uygulanabilir. Erken dönemlerde konulan tanılar ile endometrium kanserinin iyileşme oranı %95’tir. Histereskopi (uterus alınması işlemi) sırasında overlerin (yumurtalıkların) ve tüplerin çıkarılması uygundur. Uterus kanseri tedavisinde abdominal (karından) histerektomi işlemi tercih edilir. Abdominal (karından) histerektomi esnasında cerrahi işlemi gerçekleştiren uzman üreme organlarını detaylı bir şekilde inceler. Hekim hastanın durumuna göre tedaviyi planlar. Histerektomi işlemi sonrasında radyoterapi (ışın tedavisi) önerilmektedir. Yayılmış kanser türlerinde radyoterapi kesin önerilmektedir. Radyoterapide amaç vücutta kalabilen kanser hücrelerinin öldürülmesini sağlayarak kanserin tekrarlaması önlenir. Çoğunlukla 6 hafta kadar sürer. Hasta bayanlarda yorgunluk ve diyare (ishal) gibi istenmeyen şikâyetlere neden olabilir. Endometrium kanseriyle histerektomi yapmış bayanlarda östrojen replasmanı önerilmez.

Prognoz

Endometrium adenokarsinomunda tedavi sonrası 5 yıllık yaşam oranları aşağıdaki gibidir.[20]

Evre 5 yıllık yaşam oranı
0 90%
I-A 88%
I-B 75%
II 69%
III-A 58%
III-B 50%
III-C 47%
IV-A 17%
IV-B 15%

Kaynakça

  1. ^ "Cancer.org". 6 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2012. 
  2. ^ "Uterine Cancer". National Cancer Institute (İngilizce). 1 January 1980. Erişim tarihi: 3 February 2019. 
  3. ^ a b "Endometrial Cancer Treatment". National Cancer Institute (İngilizce). 26 April 2018. Erişim tarihi: 3 February 2019. 
  4. ^ a b "Uterine Sarcoma Treatment". National Cancer Institute (İngilizce). 3 October 2018. Erişim tarihi: 3 February 2019. 
  5. ^ Felix AS, Brinton LA (September 2018). "Cancer Progress and Priorities: Uterine Cancer". Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. 27 (9): 985–994. doi:10.1158/1055-9965.EPI-18-0264. PMC 6504985 $2. PMID 30181320. 
  6. ^ a b "What You Need To Know: Endometrial Cancer". NCI. National Cancer Institute. 8 August 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 August 2014. 
  7. ^ a b c d e International Agency for Research on Cancer (2014). World Cancer Report 2014. World Health Organization. Chapter 5.12. ISBN 978-92-832-0429-9. 
  8. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; NCI2014Gen isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  9. ^ a b c d e "Endometrial Cancer Treatment (PDQ®)". National Cancer Institute. 23 April 2014. 3 September 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 September 2014. 
  10. ^ a b c d e Hoffman BL, Schorge JO, Schaffer JI, Halvorson LM, Bradshaw KD, Cunningham FG, (Ed.) (2012). "Endometrial Cancer". Williams Gynecology (2nd bas.). McGraw-Hill. s. 823. ISBN 978-0-07-171672-7. 4 January 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Cochrane0412 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  12. ^ Reynolds RK, Loar PV (2010). "Gynecology". Doherty GM (Ed.). Current Diagnosis & Treatment: Surgery (13th bas.). McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-163515-8. 
  13. ^ Clarke MA, Long BJ, Del Mar Morillo A, Arbyn M, Bakkum-Gamez JN, Wentzensen N (September 2018). "Association of Endometrial Cancer Risk With Postmenopausal Bleeding in Women: A Systematic Review and Meta-analysis". JAMA Internal Medicine. 178 (9): 1210–1222. doi:10.1001/jamainternmed.2018.2820. PMC 6142981 $2. PMID 30083701. 
  14. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Hoffman isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  15. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; bmj isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  16. ^ Galaal K, Al Moundhri M, Bryant A, Lopes AD, Lawrie TA (May 2014). "Adjuvant chemotherapy for advanced endometrial cancer". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021 (5): CD010681. doi:10.1002/14651858.CD010681.pub2. PMC 6457820 $2. PMID 24832785. 
  17. ^ "SEER Stat Fact Sheets: Endometrial Cancer". National Cancer Institute. 6 July 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 June 2014. 
  18. ^ Hoffman BL, Schorge JO, Schaffer JI, Halvorson LM, Bradshaw KD, Cunningham FG, (Ed.) (2012). "Endometrial Cancer". Williams Gynecology (2nd bas.). McGraw-Hill. s. 817. ISBN 978-0-07-171672-7. 4 January 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  19. ^ "Uterine Cancer - Cancer Stat Facts". SEER (İngilizce). Erişim tarihi: 3 February 2019. 
  20. ^ American Cancer Society (22 Ekim 2009). "How Is Endometrial Cancer Staged?". 19 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2010. 

Dış bağlantılar