Magnezyum: Revizyonlar arasındaki fark

Vikipedi, özgür ansiklopedi
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
İçerik silindi İçerik eklendi
Makina86 (mesaj | katkılar)
Çeviride yazım hatası giderildi
Etiketler: Görsel Düzenleyici Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği
Makina86 (mesaj | katkılar)
Çeviri yapıldı
Etiketler: Görsel Düzenleyici Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği Anlam ayrımı bağlantıları nowiki içeriyor
51. satır: 51. satır:


Metalin kendisi ilk olarak 1808'de İngiltere'de [[Humphry Davy|Sir Humphry Davy]] tarafından izole edildi. Magnezya ve [[Merkür(II) oksit|cıva oksit]] karışımı üzerinde elektroliz kullandı.<ref name="Davy1808">{{cite journal| last = Davy | first = H. | date= 1808 | title = Electro-chemical researches on the decomposition of the earths; with observations on the metals obtained from the alkaline earths, and on the amalgam procured from ammonia | journal = Philosophical Transactions of the Royal Society of London | volume = 98 | pages = 333–370|bibcode = 1808RSPT...98..333D | jstor=107302 | doi=10.1098/rstl.1808.0023| url = https://books.google.com/books?id=gpwEAAAAYAAJ&pg=102| doi-access = free }}</ref> [[Antoine Bussy]] 1831'de tutarlı biçimde onu hazırladı. Davy'nin bir isim için ilk önerisi magniumdu,<ref name="Davy1808" /> ama şimdi magnezyum adı kullanılır.
Metalin kendisi ilk olarak 1808'de İngiltere'de [[Humphry Davy|Sir Humphry Davy]] tarafından izole edildi. Magnezya ve [[Merkür(II) oksit|cıva oksit]] karışımı üzerinde elektroliz kullandı.<ref name="Davy1808">{{cite journal| last = Davy | first = H. | date= 1808 | title = Electro-chemical researches on the decomposition of the earths; with observations on the metals obtained from the alkaline earths, and on the amalgam procured from ammonia | journal = Philosophical Transactions of the Royal Society of London | volume = 98 | pages = 333–370|bibcode = 1808RSPT...98..333D | jstor=107302 | doi=10.1098/rstl.1808.0023| url = https://books.google.com/books?id=gpwEAAAAYAAJ&pg=102| doi-access = free }}</ref> [[Antoine Bussy]] 1831'de tutarlı biçimde onu hazırladı. Davy'nin bir isim için ilk önerisi magniumdu,<ref name="Davy1808" /> ama şimdi magnezyum adı kullanılır.

== == Biyolojik roller == ==

===Etki mekanizması===
[[fosfat]] ve magnezyum iyonları arasındaki önemli etkileşim, magnezyumu bilinen tüm canlı organizmaların tüm hücrelerinin temel [[nükleik asit]] kimyası için gerekli kılar. [[Adenozin trifosfat|ATP]] kullanan veya sentezleyen tüm enzimler ve [[DNA]] ve [[RNA]] sentezlemek için diğer [[nükleotidler]] kullananlar dahil 300'den fazla [[enzim]], katalitik etkileri için magnezyum iyonları gerektirir. ATP molekülü normalde magnezyum iyonlu bir [[Şelasyon|şelat]] içinde bulunur<ref>
{{cite book
| first1=Andrea, M.P.
| last1=Romani
|editor=Astrid Sigel
|editor2=Helmut Sigel
|editor3=Roland K. O. Sigel
|title=Interrelations between Essential Metal Ions and Human Diseases
|series=Metal Ions in Life Sciences
|volume=13
|date=2013
|publisher=Springer
|pages=49–79
|chapter=Chapter 3. Magnesium in Health and Disease
|doi=10.1007/978-94-007-7500-8_3
| pmid=24470089
| isbn=978-94-007-7499-5
}}
</ref>

=== Beslenme ===
====Diyet====
[[Dosya:FoodSourcesOfMagnesium.jpg|küçükresim|alt=başlığa bakın; tam açıklama için bağlantıyı takip edin|Magnezyum gıda kaynakları örnekleri (sol üstten saat yönünde): [[kepek]]<nowiki/>li [[çörek]]<nowiki/>ler, [[kabak çekirdeği]], [[arpa]], [[karabuğday unu]], az yağlı vanilya [[yoğurt]], [[yol karışımı]], [[halibut]] biftek, [[garbanzo fasulyesi]], [[lima fasulyesi]], [[soya]] ve [[ıspanak]]]]

Baharatlar, sert kabuklu yemişler, [[tahıllar]], [[kakao katıları|kakao]] ve sebzeler zengin magnezyum kaynaklarıdır.<ref name="nih">{{cite web|url = http://ods.od.nih.gov/factsheets/magnesium/|title = Dietary Supplement Fact Sheet: Magnesium| publisher = Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health|date=11 February 2016|access-date=13 October 2016}}</ref> [[Ispanak]] gibi yeşil yapraklı sebzeler de magnezyum açısından zengindir.<ref name="mlp">{{cite web | url=https://medlineplus.gov/ency/article/002423.htm | title=Magnesium in diet | publisher=MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, National Institutes of Health | date=2 February 2016 | access-date=13 October 2016}}</ref>
Magnezyum açısından zengin içecekler [[kahve]], [[çay]] ve kakaodur.<ref>{{Cite book|last1=Gropper|first1=Sareen S.|url=https://books.google.com/books?id=9-C5DQAAQBAJ|title=Advanced Nutrition and Human Metabolism|last2=Smith|first2=Jack L.|last3=Carr|first3=Timothy P.|date=2016-10-05|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-337-51421-7|language=en}}</ref>

====Diyet önerileri ====
[[Birleşik Krallık|Birleşik Krallık]]'ta, magnezyum için [[Diyet Referans Alımı|önerilen günlük değerler]] erkekler için 300&nbsp;mg ve kadınlar için 270&nbsp;mg'dir.<ref>{{cite web|url=http://www.nhs.uk/Conditions/vitamins-minerals/Pages/Other-vitamins-minerals.aspx |title=Vitamins and minerals – Others – NHS Choices |publisher=Nhs.uk |date=26 November 2012 |access-date=19 September 2013}}</ref> ABD'de [[Tavsiye Edilen Diyet İzinleri]] (ingilizce:Recommended Dietary Allowances(RDA)) 19-30 yaş arası erkekler için 400&nbsp;mg ve daha büyükler için 420&nbsp;mg'dir; kadınlar için 19–30 yaş için 310&nbsp;mg ve daha büyükler için 320&nbsp;mg.<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK109816/ "Magnesium"], pp. 190–249 in "Dietary Reference Intakes for Calcium, Phosphorus, Magnesium, Vitamin D, and Fluoride". National Academy Press. 1997.</ref>

====Ekleme====
Çok sayıda [[Magnezyum (ilaç preparat)|magnezyumun ilaç hazırlama]]’ları ve [[diyet takviyesi]] mevcuttur. İki insan denemesinde, ağırlık başına yüksek magnezyum içeriği nedeniyle magnezyum diyet takviyelerinde en yaygın biçimlerden biri olan magnezyum oksit, [[magnezyum sitrat]], klorür, laktat veya aspartattan daha az biyoyararlanımdı.<ref name="Firoz2001">{{cite journal |author=Firoz M|author2=Graber M |title=Bioavailability of US commercial magnesium preparations |journal=Magnes Res |volume=14 |issue=4 |pages=257–262 |date=2001 |pmid=11794633}}</ref><ref name="Lindberg1990">{{cite journal |author=Lindberg JS|author2=Zobitz MM|author3=Poindexter JR|author4=Pak CY |title=Magnesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide |journal=J Am Coll Nutr |volume=9 |issue=1 |pages=48–55 |date=1990|pmid=2407766 |doi=10.1080/07315724.1990.10720349}}</ref>

===Metabolizma===
Yetişkin bir vücudunda 22–26&nbsp;gram magnezyum vardır,<ref name="nih" /><ref>{{cite journal | pmid = 10727669 | volume=294 | title=Magnesium. An update on physiological, clinical and analytical aspects | date=April 2000 | pages=1–26 |issue=1–2 |vauthors=Saris NE, Mervaala E, Karppanen H, Khawaja JA, Lewenstam A |journal=Clin Chim Acta| doi=10.1016/S0009-8981(99)00258-2 }}</ref> %60'ı [[iskelet]]'te, %39 hücre içi (iskelet kasında %20) ve %1 hücre dışıdır.<ref name="nih" /> Serum seviyeleri tipik olarak 0.7–1.0&nbsp;mmol/L veya 1,8–2,4 mEq/L‘dir. Serum magnezyum seviyeleri, hücre içi magnezyum eksik olduğunda bile normal olabilir. Serumdaki magnezyum seviyesini korumaya yönelik mekanizmalar, [[midebağırsak sistemi|midebağırsak]] emilimi ve [[böbrek]] atılımı arasında değişir. Hücre içi magnezyum, hücre içi [[potasyum]] ile ilişkilidir. Artan magnezyum [[kalsiyum]]’u<ref name="ummedu">{{cite web|url=http://umm.edu/health/medical/altmed/supplement/magnesium|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216071418/http://umm.edu/health/medical/altmed/supplement/magnesium|url-status=dead|archive-date=16 February 2017|title=Magnesium |publisher= University of Maryland Medical Center |website=Umm.edu |date=7 May 2013 |access-date=19 September 2013}}</ref> düşürür ve başlangıç düzeyine bağlı olarak hiperkalsemiyi (ingilizce:hypercalcemia) önleyebilir veya hipokalsemiye(ingilizce: hypocalcemia) neden olabilir.<ref name="ummedu" /> Hem düşük hem de yüksek protein alım koşulları, bağırsaktaki [[fosfat]], [[fitat]] ve [[yağ]] miktarlarında olduğu gibi magnezyum emilimini engeller. Emilmeyen diyet magnezyum dışkıyla atılır; emilen magnezyum idrar ve terle atılır.<ref name="Wester1987">{{cite journal |author=Wester PO |title=Magnesium |journal=Am. J. Clin. Nutr. |volume=45 |issue=5 Suppl |pages=1305–1312 |date=1987 |pmid=3578120|doi=10.1093/ajcn/45.5.1305 }}</ref>



== Magnezyum ve insan vücudu ==
== Magnezyum ve insan vücudu ==

Sayfanın 20.19, 13 Kasım 2021 tarihindeki hâli

Magnezyum (Mg)

H Periyodik tablo He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba   Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra   Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og  
  La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
  Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr  


Temel özellikleri
Atom numarası 12
Element serisi Alkalinler
Grup, periyot, blok 2, 3, s
Görünüş Gümüş Beyazı
Magnezyum
Kütle numarası 24,312 g/mol
Elektron dizilimi [Ne] 3s2
Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2,8,2
CAS kayıt numarası {{{CAS_kayıt_numarası}}}
Fiziksel Özellikleri
Maddenin hâli katımsı
Yoğunluk 1.738 g/cm³
Sıvı hâldeki yoğunluğu 1.584 g/cm³
Ergime noktası 923 °K
650 °C
Kaynama noktası 1363 °K
1090 °C
Ergime ısısı {{{Ergime_ısısı}}} kJ/mol
Buharlaşma ısısı 128 kJ/mol
Isı kapasitesi 24.869 J/(mol·K)
Atom özellikleri
Kristal yapısı hexagonal
Yükseltgenme seviyeleri 2
Elektronegatifliği 1.31 Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi 1. 737.7 kJ·mol−1
2. 1450.7 kJ·mol−1
3. 7732.7 kJ·mol−1 kJ/mol
Atom yarıçapı 150 pm pm
Atom yarıçapı (hes.) 145 pm pm
Kovalent yarıçapı 130 pm pm
Van der Waals yarıçapı 173 pm pm
Diğer özellikleri
Elektrik direnci 43.9 nΩ·m (20°C'de)
Isıl iletkenlik 156 W/(m·K)
Isıl genleşme 24.8 µm/(m·K) (25°C'de)
Ses hızı 4940 m/s ('de)
Mohs sertliği 2.5
Vickers sertliği MPa
Brinell sertliği 260 MPa

Magnezyum (Mg), gümüş beyazlığında bir metaldir ve genellikle alaşım maddesi olarak, yani başka metallerle karıştırılarak kullanılır. Kimyasal simgesi Mg, atom numarası 12; atom ağırlığı 24,312 olan bu element en hafif metallerden biridir ve bu özelliğiyle önem kazanmıştır. Toz halindeki magnezyum kolayca tutuşur ve parlak bir alevle yanar. Bu özelliği nedeniyle, elektrikli fotoğraf makinesi flaşları çıkmadan önce, magnezyum yakılarak flaşlı fotoğraflar çekilmiştir.

1755 yılında İngiltere'de Joseph Black tarafından keşfedilmiştir. 1808 yılında Humphrey Davey tarafından saf olarak, magnezya ve cıva-II-oksit (HgO) karışımından izole edilmiştir.

Tarih

Magnezyum adı, Magnetes kabilesiyle ilgili ya Teselya'daki Magnesia[1] bölgesinden veya şimdi Türkiye'deki Magnesia ad Sipylum adlı yerler için kullanılan Yunanca kelimeden gelir.[2] Yine bu bölgeden kaynaklanan manyetit ve manganez ile ilgilidir ve ayrı maddeler olarak farklılaşmayı gerektirir. Bu tarihçe için manganez'e bakınız.

1618'de İngiltere'de Epsom'da bir çiftçi, oradaki bir kuyudan ineklerine su vermeye çalıştı. İnekler suyun acı tadı nedeniyle içmeyi reddettiler ancak çiftçi suyun çizikleri ve kızarıklıkları iyileştirdiğini fark etti. Bu madde Epsom tuzları olarak tanındı ve ünü yayıldı.[3] Sonunda hidratlı magnezyum sülfat, MgSO4·7 H2O olarak tanındı.

Metalin kendisi ilk olarak 1808'de İngiltere'de Sir Humphry Davy tarafından izole edildi. Magnezya ve cıva oksit karışımı üzerinde elektroliz kullandı.[4] Antoine Bussy 1831'de tutarlı biçimde onu hazırladı. Davy'nin bir isim için ilk önerisi magniumdu,[4] ama şimdi magnezyum adı kullanılır.

== Biyolojik roller ==

Etki mekanizması

fosfat ve magnezyum iyonları arasındaki önemli etkileşim, magnezyumu bilinen tüm canlı organizmaların tüm hücrelerinin temel nükleik asit kimyası için gerekli kılar. ATP kullanan veya sentezleyen tüm enzimler ve DNA ve RNA sentezlemek için diğer nükleotidler kullananlar dahil 300'den fazla enzim, katalitik etkileri için magnezyum iyonları gerektirir. ATP molekülü normalde magnezyum iyonlu bir şelat içinde bulunur[5]

Beslenme

Diyet

başlığa bakın; tam açıklama için bağlantıyı takip edin
Magnezyum gıda kaynakları örnekleri (sol üstten saat yönünde): kepekli çörekler, kabak çekirdeği, arpa, karabuğday unu, az yağlı vanilya yoğurt, yol karışımı, halibut biftek, garbanzo fasulyesi, lima fasulyesi, soya ve ıspanak

Baharatlar, sert kabuklu yemişler, tahıllar, kakao ve sebzeler zengin magnezyum kaynaklarıdır.[6] Ispanak gibi yeşil yapraklı sebzeler de magnezyum açısından zengindir.[7] Magnezyum açısından zengin içecekler kahve, çay ve kakaodur.[8]

Diyet önerileri

Birleşik Krallık'ta, magnezyum için önerilen günlük değerler erkekler için 300 mg ve kadınlar için 270 mg'dir.[9] ABD'de Tavsiye Edilen Diyet İzinleri (ingilizce:Recommended Dietary Allowances(RDA)) 19-30 yaş arası erkekler için 400 mg ve daha büyükler için 420 mg'dir; kadınlar için 19–30 yaş için 310 mg ve daha büyükler için 320 mg.[10]

Ekleme

Çok sayıda magnezyumun ilaç hazırlama’ları ve diyet takviyesi mevcuttur. İki insan denemesinde, ağırlık başına yüksek magnezyum içeriği nedeniyle magnezyum diyet takviyelerinde en yaygın biçimlerden biri olan magnezyum oksit, magnezyum sitrat, klorür, laktat veya aspartattan daha az biyoyararlanımdı.[11][12]

Metabolizma

Yetişkin bir vücudunda 22–26 gram magnezyum vardır,[6][13] %60'ı iskelet'te, %39 hücre içi (iskelet kasında %20) ve %1 hücre dışıdır.[6] Serum seviyeleri tipik olarak 0.7–1.0 mmol/L veya 1,8–2,4 mEq/L‘dir. Serum magnezyum seviyeleri, hücre içi magnezyum eksik olduğunda bile normal olabilir. Serumdaki magnezyum seviyesini korumaya yönelik mekanizmalar, midebağırsak emilimi ve böbrek atılımı arasında değişir. Hücre içi magnezyum, hücre içi potasyum ile ilişkilidir. Artan magnezyum kalsiyum’u[14] düşürür ve başlangıç düzeyine bağlı olarak hiperkalsemiyi (ingilizce:hypercalcemia) önleyebilir veya hipokalsemiye(ingilizce: hypocalcemia) neden olabilir.[14] Hem düşük hem de yüksek protein alım koşulları, bağırsaktaki fosfat, fitat ve yağ miktarlarında olduğu gibi magnezyum emilimini engeller. Emilmeyen diyet magnezyum dışkıyla atılır; emilen magnezyum idrar ve terle atılır.[15]


Magnezyum ve insan vücudu

Tohum ve sebzelerde klorofil kompleksi halinde bulunur. Günlük ihtiyaç 0,2-0,3 g kadardır. Magnezyum eksikliğinin tıptaki adı Hipomagnezemi, fazla olması ise Hipermagnezemi olarak bilinir.[16] Vücuttaki toplam magnezyum miktarı 20-30 g kadardır. Bunun % 60-70'i kemiklerde, % 1,5 oranında magnezyum fosfat (Mg3(PO4)2)halinde yer alır. Geri kalan kısmı yumuşak dokularda, diğer kısmı ise sıvılarda bulunur. Kan plazmasında 0,02-0,03 mg; eritrositlerde 0,06 mg bulunur. Plazmadaki magnezyumun üçte biri proteinlere bağlıdır.

Fosfataz, fosforilaz, enolaz, fosfoglukomutaz enzimlerinin aktivatörüdür. ATPaz'ın inhibitörüdür. Magnezyum idrar yollarında magnezyum amonyum fosfat (MgNH4PO4) şeklinde çökerek idrar yolu taşlarının yapısında bulunur. Damara şırınga edilen magnezyum iyonları narkotik etki gösterir. Magnezyum elementi sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltır.

Hipomagnezemi;

  1. Böbrek yetmezliği
  2. Diabetik koma
  3. Hipotiroidizm
  4. İyatrojenik
  5. Addison hastalığında görülür.

Hipermagnezemi ise;

  1. Sindirim sistemi hastalıkları
  2. Böbrek hastalıkları
  3. Endokrin hastalıklar
  4. Metabolik bozukluklar
  5. Terleme, yanık, akut pankreatit
  6. Beslenmeye bağlı olarak görülür.

Bulunduğu yerler

Magnezyum

Vücutta bulunan magnezyumun yaklaşık %60’ı kemik ve dişlerin yapısında yer alır. Diğer minerallerle birlikte sinir uyarımını ve kas kasılmalarını düzenler. Ayrıca enerji metabolizmasında rol alan pek çok enzimi etkin biçime dönüştürür. Kalsiyum gibi magnezyum tuzları da suda çözünmez ve besinlerdeki magnezyumun çoğu emilemez. Emilimin çoğu yukarı bağırsak bölgesinde olur. Günlük gereksinim düzeyi 300–350 mg arasındadır. Bitki klorofilinin bir yapı taşı olduğundan başlıca kaynak yeşil yapraklı bitkilerdir. Fındık, tahıl ve deniz ürünleri de magnezyumdan zengin besinlerdir.

Kullanım alanları

Fotoğraf makinelerinin gövde ve flaş kaplamalarında, işaret fişeklerinde ve yangın bombaları başta olmak üzere pirotekni alanında yoğun olarak kullanılır. Alüminyumdan üçte bir oranında daha hafif olması nedeniyle, alaşımlarından uçak ve füze yapımında faydalanılır. Eczacılık alanında önem taşıyan bileşikleri de vardır. İtici özellikteki bileşiklerin yapısına katılır. Döküm demir yapımında ve uranyum başta olmak üzere çeşitli metallerin tuzlarından saflaştırılması işleminde kullanılır. Şömine tuğlalarının, aydınlatma ampullerinin, renk maddelerinin ve filtrelerin yapımında da yeri vardır. Yeşil bitkilerde bulunan klorofil yapısında da yer alır. Ayrıca havai fişeklerin patlarken ortaya çıkardıkları renkleri vermek için de çeşitli bileşiklerle kullanılır.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "Magnesium: historical information". webelements.com. Erişim tarihi: 9 October 2014. 
  2. ^ languagehat (May 28, 2005). "MAGNET". languagehat.com (İngilizce). Erişim tarihi: 18 June 2020. 
  3. ^ Ainsworth, Steve (June 1, 2013). "Epsom's deep bath". Nurse Prescribing. 11 (6): 269. doi:10.12968/npre.2013.11.6.269. 
  4. ^ a b Davy, H. (1808). "Electro-chemical researches on the decomposition of the earths; with observations on the metals obtained from the alkaline earths, and on the amalgam procured from ammonia". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. 98: 333–370. Bibcode:1808RSPT...98..333D. doi:10.1098/rstl.1808.0023. JSTOR 107302.  Geçersiz |doi-access=free (yardım)
  5. ^ Romani, Andrea, M.P. (2013). "Chapter 3. Magnesium in Health and Disease". Astrid Sigel; Helmut Sigel; Roland K. O. Sigel (Ed.). Interrelations between Essential Metal Ions and Human Diseases. Metal Ions in Life Sciences. 13. Springer. ss. 49–79. doi:10.1007/978-94-007-7500-8_3. ISBN 978-94-007-7499-5. PMID 24470089. 
  6. ^ a b c "Dietary Supplement Fact Sheet: Magnesium". Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health. 11 February 2016. Erişim tarihi: 13 October 2016. 
  7. ^ "Magnesium in diet". MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, National Institutes of Health. 2 February 2016. Erişim tarihi: 13 October 2016. 
  8. ^ Gropper, Sareen S.; Smith, Jack L.; Carr, Timothy P. (2016-10-05). Advanced Nutrition and Human Metabolism (İngilizce). Cengage Learning. ISBN 978-1-337-51421-7. 
  9. ^ "Vitamins and minerals – Others – NHS Choices". Nhs.uk. 26 November 2012. Erişim tarihi: 19 September 2013. 
  10. ^ "Magnesium", pp. 190–249 in "Dietary Reference Intakes for Calcium, Phosphorus, Magnesium, Vitamin D, and Fluoride". National Academy Press. 1997.
  11. ^ Firoz M; Graber M (2001). "Bioavailability of US commercial magnesium preparations". Magnes Res. 14 (4): 257–262. PMID 11794633. 
  12. ^ Lindberg JS; Zobitz MM; Poindexter JR; Pak CY (1990). "Magnesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide". J Am Coll Nutr. 9 (1): 48–55. doi:10.1080/07315724.1990.10720349. PMID 2407766. 
  13. ^ Saris NE, Mervaala E, Karppanen H, Khawaja JA, Lewenstam A (April 2000). "Magnesium. An update on physiological, clinical and analytical aspects". Clin Chim Acta. 294 (1–2): 1–26. doi:10.1016/S0009-8981(99)00258-2. PMID 10727669. 
  14. ^ a b "Magnesium". Umm.edu. University of Maryland Medical Center. 7 May 2013. 16 February 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 September 2013. 
  15. ^ Wester PO (1987). "Magnesium". Am. J. Clin. Nutr. 45 (5 Suppl): 1305–1312. doi:10.1093/ajcn/45.5.1305. PMID 3578120. 
  16. ^ https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/saglik/magnezyum-eksikligi-nedir-magnezyum-eksikligi-belirtileri-nelerdir-41389581