Boğaz ağrısı: Revizyonlar arasındaki fark

Vikipedi, özgür ansiklopedi
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
(+)
(+)
6. satır: 6. satır:


En yaygın nedeni [[akut]] [[virüs|viral]] farenjittir (bazı kaynaklarda vakaların %80'inin viral farenjitten olduğu ifade edilir<ref name=Rosen2010/>), yani boğazda gerçekleşen viral [[enfeksiyon]]dur. Buna yol açan virüsler arasında [[adenovirüs]]ler, [[soğuk algınlığı]]na yol açan [[rinovirüs]]ler, [[koronavirüs]]ler, [[respiratuvar sinsityal virüs]], veya [[grip|gribal enfeksiyon]]a yol açan influenza virüsleri veya [[Epstein-Barr virüsü]] vardır.<ref name="chan">Chan, T.V., 2010. The Patient with Sore Throat. ''Medical Clinics of North America, Otolaryngology for the Internist'' 94, 923–943. https://doi.org/10.1016/j.mcna.2010.06.001</ref> Bunların yanı sıra daha az görülen [[streptokok farenjiti]] gibi diğer enfeksiyonlar söz konusu olabilir.<ref name=Rosen2010>{{cite book |title=Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice |edition=7th |last=Marx |first=John |year=2010 |publisher=Mosby/Elsevier |location=Philadelphia, PA |isbn=978-0-323-05472-0 |page=Chapter 30 |url= }}</ref> Çocuklarda [[bakteri]]yel sebepler daha sık görülür, streptokok farenjiti vakaların %37'sini oluşturur.<ref>{{cite journal |vauthors=Shaikh N, Leonard E, Martin JM |title=Prevalence of streptococcal pharyngitis and streptococcal carriage in children: a meta-analysis |journal=Pediatrics |volume=126 |issue=3 |pages=e557–64 |date=September 2010 |pmid=20696723 |doi=10.1542/peds.2009-2648 |url=}}</ref> [[Reflü]]de (gastro-özofageal reflü hastalığı veya [[laringofaringeal reflü]]) de mide asidinin devamlı olarak boğaz bölgesine gelmesi, boğazın tahrişine ve [[kronik]], nonspesifik (belirgin bir nedeni gözükmeyen) boğaz ağrısına yol açabilir. Boğaz ağrısının diğer nedenleri arasında [[alerjik rinit]], boğaza yabancı madde kaçmış olması veya [[tümör]]ler yer alır.<ref name="chan"/>
En yaygın nedeni [[akut]] [[virüs|viral]] farenjittir (bazı kaynaklarda vakaların %80'inin viral farenjitten olduğu ifade edilir<ref name=Rosen2010/>), yani boğazda gerçekleşen viral [[enfeksiyon]]dur. Buna yol açan virüsler arasında [[adenovirüs]]ler, [[soğuk algınlığı]]na yol açan [[rinovirüs]]ler, [[koronavirüs]]ler, [[respiratuvar sinsityal virüs]], veya [[grip|gribal enfeksiyon]]a yol açan influenza virüsleri veya [[Epstein-Barr virüsü]] vardır.<ref name="chan">Chan, T.V., 2010. The Patient with Sore Throat. ''Medical Clinics of North America, Otolaryngology for the Internist'' 94, 923–943. https://doi.org/10.1016/j.mcna.2010.06.001</ref> Bunların yanı sıra daha az görülen [[streptokok farenjiti]] gibi diğer enfeksiyonlar söz konusu olabilir.<ref name=Rosen2010>{{cite book |title=Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice |edition=7th |last=Marx |first=John |year=2010 |publisher=Mosby/Elsevier |location=Philadelphia, PA |isbn=978-0-323-05472-0 |page=Chapter 30 |url= }}</ref> Çocuklarda [[bakteri]]yel sebepler daha sık görülür, streptokok farenjiti vakaların %37'sini oluşturur.<ref>{{cite journal |vauthors=Shaikh N, Leonard E, Martin JM |title=Prevalence of streptococcal pharyngitis and streptococcal carriage in children: a meta-analysis |journal=Pediatrics |volume=126 |issue=3 |pages=e557–64 |date=September 2010 |pmid=20696723 |doi=10.1542/peds.2009-2648 |url=}}</ref> [[Reflü]]de (gastro-özofageal reflü hastalığı veya [[laringofaringeal reflü]]) de mide asidinin devamlı olarak boğaz bölgesine gelmesi, boğazın tahrişine ve [[kronik]], nonspesifik (belirgin bir nedeni gözükmeyen) boğaz ağrısına yol açabilir. Boğaz ağrısının diğer nedenleri arasında [[alerjik rinit]], boğaza yabancı madde kaçmış olması veya [[tümör]]ler yer alır.<ref name="chan"/>

[[Ağrı tedavisi]]nde [[parasetamol]] veya [[non steroidal antienflamatuar ilaçlar]] kullanılabilir.<ref name=Review00>{{cite journal |vauthors=Thomas M, Del Mar C, Glasziou P |title=How effective are treatments other than antibiotics for acute sore throat? |journal=Br J Gen Pract |volume=50 |issue=459 |pages=817–20 |date=October 2000 |pmid=11127175 |pmc=1313826 |doi= |url=}}</ref><ref>{{cite journal|last=Hayward|first=G|author2=Thompson, MJ|author3=Perera, R|author4=Glasziou, PP|author5=Del Mar, CB|author6=Heneghan, CJ|title=Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |date=Oct 17, 2012|volume=10|pages=CD008268|pmid=23076943|doi=10.1002/14651858.CD008268.pub2|editor1-last=Thompson|editor1-first=Matthew J}}</ref> [[Kortikosteroid]] kullanımı semptomların geçmesini hızlandırabilir veya ağrı düzeyini azaltabilir.<ref>{{Cite journal|volume = 10|pages = CD008268|last=Hayward|first=Gail|last2=Thompson|first2=Matthew J|last3=Perera|first3=Rafael|last4=Glasziou|first4=Paul P|last5=Del Mar|first5=Chris B|last6=Heneghan|first6=Carl J|date=2012-10-17|language=en|doi=10.1002/14651858.cd008268.pub2|pmid = 23076943|title = Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat|journal = Cochrane Database of Systematic Reviews}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Sadeghirad|first1=Behnam|last2=Siemieniuk|first2=Reed A C|last3=Brignardello-Petersen|first3=Romina|last4=Papola|first4=Davide|last5=Lytvyn|first5=Lyubov|last6=Vandvik|first6=Per Olav|last7=Merglen|first7=Arnaud|last8=Guyatt|first8=Gordon H|last9=Agoritsas|first9=Thomas|title=Corticosteroids for treatment of sore throat: systematic review and meta-analysis of randomised trials|journal=BMJ|date=20 September 2017|pages=j3887|doi=10.1136/bmj.j3887|pmid=28931508|volume=358|pmc=5605780}}</ref> [[Antibiyotik]]lerin boğaz ağrılarını kısaltmadaki etkisi ortalama olarak 16 saatlik bir kısaltma olarak gösterilmiştir.<ref>{{Citation|last=Spinks|first=Anneliese|title=Antibiotics for sore throat|issue=11|pages=CD000023|date=2013-11-05|last2=Glasziou|last3=Del Mar|first2=Paul P.|first3=Chris B.|work=The Cochrane Library|publisher=John Wiley & Sons, Ltd|language=en|doi=10.1002/14651858.cd000023.pub4|pmid=24190439|pmc=6457983}}</ref> It is not known whether antibiotics are effective for preventing recurrent sore throat.<ref>{{Cite journal|last=Ng|first=Gareth JY|last2=Tan|first2=Stephanie|last3=Vu|first3=Anh N|last4=Del Mar|first4=Chris B|last5=van Driel|first5=Mieke L|date=2015-07-14|editor-last=Cochrane ENT Group|title=Antibiotics for preventing recurrent sore throat|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=7|pages=CD008911|language=en|doi=10.1002/14651858.CD008911.pub2|pmid=26171901}}</ref> Yükselen [[antibiyotik direnci]] dolayısıyla boğaz ağrısı için antibiyotik kullanımının azaltılması teşvik edilmektedir. [[Benzokain]] veya bazı diğer [[boğaz pastili|boğaz pastilleri]] boğaz ağrısını hafifletmek için kullanılmaktadır. Farklı pastillerin farklı etkileri olup, farklı tip boğaz ağrılarında tavsiye edilebilirler.<ref>Oxford, J.S., Leuwer, M., 2011. Acute sore throat revisited: clinical and experimental evidence for the efficacy of over-the-counter AMC/DCBA throat lozenges. ''International Journal of Clinical Practice'' 65, 524–530. https://doi.org/10.1111/j.1742-1241.2011.02644.x</ref><ref>Chrubasik, S., Beime, B., Magora, F., 2012. Efficacy of a benzocaine lozenge in the treatment of uncomplicated sore throat. ''Eur Arch Otorhinolaryngol'' 269, 571–577. https://doi.org/10.1007/s00405-011-1802-9</ref>



== Kaynakça ==
== Kaynakça ==

Sayfanın 16.42, 24 Mart 2020 tarihindeki hâli

Viral farenjit, boğaz ağrısının en yaygın nedenidir.

Boğaz ağrısı veya boğaz yanması, boğaz bölgesinde oluşan ağrı, hassasiyet, yanma veya kaşınma hissine verilen isimdir.[1] Genel olarak boğaz iltihabından (farenjit) veya bademcik iltihabından (tonsilit) kaynaklanır. Bununla birlikte aralarında travmanın da yer aldığı çok geniş spektrumlu nedenleri olabilir.

Üç aylık bir dönem baz alındığında, insanların %7,5'inin bu süre içerisinde boğazı ağrır.[2]

En yaygın nedeni akut viral farenjittir (bazı kaynaklarda vakaların %80'inin viral farenjitten olduğu ifade edilir[3]), yani boğazda gerçekleşen viral enfeksiyondur. Buna yol açan virüsler arasında adenovirüsler, soğuk algınlığına yol açan rinovirüsler, koronavirüsler, respiratuvar sinsityal virüs, veya gribal enfeksiyona yol açan influenza virüsleri veya Epstein-Barr virüsü vardır.[1] Bunların yanı sıra daha az görülen streptokok farenjiti gibi diğer enfeksiyonlar söz konusu olabilir.[3] Çocuklarda bakteriyel sebepler daha sık görülür, streptokok farenjiti vakaların %37'sini oluşturur.[4] Reflüde (gastro-özofageal reflü hastalığı veya laringofaringeal reflü) de mide asidinin devamlı olarak boğaz bölgesine gelmesi, boğazın tahrişine ve kronik, nonspesifik (belirgin bir nedeni gözükmeyen) boğaz ağrısına yol açabilir. Boğaz ağrısının diğer nedenleri arasında alerjik rinit, boğaza yabancı madde kaçmış olması veya tümörler yer alır.[1]

Ağrı tedavisinde parasetamol veya non steroidal antienflamatuar ilaçlar kullanılabilir.[5][6] Kortikosteroid kullanımı semptomların geçmesini hızlandırabilir veya ağrı düzeyini azaltabilir.[7][8] Antibiyotiklerin boğaz ağrılarını kısaltmadaki etkisi ortalama olarak 16 saatlik bir kısaltma olarak gösterilmiştir.[9] It is not known whether antibiotics are effective for preventing recurrent sore throat.[10] Yükselen antibiyotik direnci dolayısıyla boğaz ağrısı için antibiyotik kullanımının azaltılması teşvik edilmektedir. Benzokain veya bazı diğer boğaz pastilleri boğaz ağrısını hafifletmek için kullanılmaktadır. Farklı pastillerin farklı etkileri olup, farklı tip boğaz ağrılarında tavsiye edilebilirler.[11][12]


Kaynakça

  1. ^ a b c Chan, T.V., 2010. The Patient with Sore Throat. Medical Clinics of North America, Otolaryngology for the Internist 94, 923–943. https://doi.org/10.1016/j.mcna.2010.06.001
  2. ^ Jones, Roger (2004). Oxford Textbook of Primary Medical Care (İngilizce). Oxford University Press. s. 674. ISBN 9780198567820. 
  3. ^ a b Marx, John (2010). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (7th bas.). Philadelphia, PA: Mosby/Elsevier. s. Chapter 30. ISBN 978-0-323-05472-0. 
  4. ^ Shaikh N, Leonard E, Martin JM (September 2010). "Prevalence of streptococcal pharyngitis and streptococcal carriage in children: a meta-analysis". Pediatrics. 126 (3): e557–64. doi:10.1542/peds.2009-2648. PMID 20696723. 
  5. ^ Thomas M, Del Mar C, Glasziou P (October 2000). "How effective are treatments other than antibiotics for acute sore throat?". Br J Gen Pract. 50 (459): 817–20. PMC 1313826 $2. PMID 11127175. 
  6. ^ Hayward, G; Thompson, MJ; Perera, R; Glasziou, PP; Del Mar, CB; Heneghan, CJ (Oct 17, 2012). Thompson, Matthew J (Ed.). "Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat". Cochrane Database of Systematic Reviews. 10: CD008268. doi:10.1002/14651858.CD008268.pub2. PMID 23076943. 
  7. ^ Hayward, Gail; Thompson, Matthew J; Perera, Rafael; Glasziou, Paul P; Del Mar, Chris B; Heneghan, Carl J (2012-10-17). "Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat". Cochrane Database of Systematic Reviews (İngilizce). 10: CD008268. doi:10.1002/14651858.cd008268.pub2. PMID 23076943. 
  8. ^ Sadeghirad, Behnam; Siemieniuk, Reed A C; Brignardello-Petersen, Romina; Papola, Davide; Lytvyn, Lyubov; Vandvik, Per Olav; Merglen, Arnaud; Guyatt, Gordon H; Agoritsas, Thomas (20 September 2017). "Corticosteroids for treatment of sore throat: systematic review and meta-analysis of randomised trials". BMJ. 358: j3887. doi:10.1136/bmj.j3887. PMC 5605780 $2. PMID 28931508. 
  9. ^ Spinks, Anneliese; Glasziou, Paul P.; Del Mar, Chris B. (2013-11-05), "Antibiotics for sore throat", The Cochrane Library (İngilizce), John Wiley & Sons, Ltd (11), ss. CD000023, doi:10.1002/14651858.cd000023.pub4, PMC 6457983 $2, PMID 24190439 
  10. ^ Ng, Gareth JY; Tan, Stephanie; Vu, Anh N; Del Mar, Chris B; van Driel, Mieke L (2015-07-14). Cochrane ENT Group (Ed.). "Antibiotics for preventing recurrent sore throat". Cochrane Database of Systematic Reviews (İngilizce) (7): CD008911. doi:10.1002/14651858.CD008911.pub2. PMID 26171901. 
  11. ^ Oxford, J.S., Leuwer, M., 2011. Acute sore throat revisited: clinical and experimental evidence for the efficacy of over-the-counter AMC/DCBA throat lozenges. International Journal of Clinical Practice 65, 524–530. https://doi.org/10.1111/j.1742-1241.2011.02644.x
  12. ^ Chrubasik, S., Beime, B., Magora, F., 2012. Efficacy of a benzocaine lozenge in the treatment of uncomplicated sore throat. Eur Arch Otorhinolaryngol 269, 571–577. https://doi.org/10.1007/s00405-011-1802-9