Migren: Revizyonlar arasındaki fark

Vikipedi, özgür ansiklopedi
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
k (Yazım hataları düzeltildi., değiştirildi: hiç bir → hiçbir)
(Translated to Turkish from English by Deniz Atlas Erbil & burcutercume & Ebru Veznikli from Translators Without Borders)
1. satır: 1. satır:
{{tıpUyarı}}
{{tıpUyarı}}{{Infobox disease
|Hastalık adı = Migraine
| Resim = [[Image:Migraine.jpg|220px]]
|Resim açıklama = The pain of a migraine headache can be debilitating.
| DiseasesDB = 8207 <!-- note that the formatting in this parameter and in DiseasesDB_mult is done as such to allow the word "Migraine" to appear next to the first entry! -->
|DiseasesDB_mult = (Migraine)<br/>{{DiseasesDB2|31876}} ([[Basilar]])<br/>{{DiseasesDB2|4693}} ([[Familial hemiplegic migraine|FHM]])
|ICD-9 kodu = {{ICD9|346}}
|ICD-10 kodu = {{ICD10|G|43||g|40}}
|OMIM = 157300 |MedlinePlus = 000709
|eMedicineSubj = neuro
|eMedicineTopic = 218
|eMedicine_mult = {{eMedicine2|neuro|517}} {{eMedicine2|emerg|230}} {{eMedicine2|neuro|529}}
| MeshID = D008881
|}}

'''Migren''', çoğunlukla [[otonom sinir sistemi]]nde görülen birkaç belirtiyle bağlantılı olan tekrarlayıcı orta şiddette ve şiddetli [[baş ağrısı]] ile karakterize kronik bir rahatsızlıktır. Kelimenin kendisi [[Yunan dili|Yunanca]] ἡμικρανία (''hemikrania''), "başın bir tarafındaki ağrı" <ref>{{cite web |first1=Henry George |last1=Liddell |first2=Robert |last2=Scott |title=ἡμικρανία |date= |work=A Greek-English Lexicon |publisher= |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dh%28mikrani%2Fa}} on Perseus</ref> (ἡμι- (''hemi-''), "yarım" ve κρανίον (''kranion''), "kafatası"<ref>{{cite book |first1=Kenneth |last1=Anderson |first2=Lois E. |last2=Anderson |first3=Walter D. |last3=Glanze |title=Mosby's Medical, Nursing, and Allied Health Dictionary |year=1994 |publisher=Mosby |isbn=978-0-8151-6111-0 |page=998 |edition=4th}}</ref> )ifadesinden türemiştir.

<!--Signs and symptoms -->
Normalde baş ağrısı doğası gereği unilateral (başın tek bir tarafını etkiler) ve atımlıdır ve 2 ila 72 saat sürer. İlişkili belirtiler arasında [[bulantı]], [[kusma]], [[fotofobi]] (ışığa karşı artmış hassasiyet), [[hiperakuzi|fonofobi]] (sese karşı artmış hassasiyet) bulunabilir ve ağrı genellikle fiziksel aktivite ile şiddetlenir.<ref name=ICHD2004>{{Cite journal|title=The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition |journal=Cephalalgia |volume=24 |issue=Suppl 1 |pages=9–160 |year=2004 |pmid=14979299 |doi=10.1111/j.1468-2982.2004.00653.x |author1= Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society}} [http://www.i-h-s.org/upload/ct_clas/ihc_II_main_no_print.pdf as PDF]</ref> Migren baş ağrısı çeken kişilerin neredeyse üçte biri, yakın bir zamanda baş ağrısının meydana geleceğinin sinyalini veren geçici duyusal, motor bozukluk, görme ya da konuşma kabiliyeti bozukluğu olan bir [[Aura (semptom)|aura]] hisseder.<ref name=ICHD2004/>

<!--Cause and mechanism -->
Migrenin çevresel ve kalıtımsal faktörlerin bir karışımına bağlı olduğu düşünülmektedir.<ref name=Lulli2007>{{cite journal|last=Piane|first=M|coauthors=Lulli, P; Farinelli, I; Simeoni, S; De Filippis, S; Patacchioli, FR; Martelletti, P|title=Genetics of migraine and pharmacogenomics: some considerations.|journal=The journal of headache and pain|date=2007 Dec|volume=8|issue=6|pages=334–9|pmid=18058067}}</ref> Vakaların yaklaşık üçte ikisi aile içinde görülür.<ref name=Bart10/> Değişen hormon düzeyleri de rol oynayabilir: Migren [[ergenlik]] öncesi yaşlarda erkekleri kızlara göre biraz daha fazla etkiler, ancak kadınları erkeklere göre iki üç kat daha fazla etkilemektedir.<ref name=Broner2009/><ref name=Stovner2007>{{Cite journal|author=Stovner LJ, Zwart JA, Hagen K, Terwindt GM, Pascual J |title=Epidemiology of headache in Europe |journal=European Journal of Neurology |volume=13 |issue=4 |pages=333–45 |year=2006 |month=April |pmid=16643310 |doi=10.1111/j.1468-1331.2006.01184.x}}</ref> Migren eğilimi genellikle gebelik esnasında azalır.<ref name=Broner2009>{{Cite journal|author=Lay CL, Broner SW|title=Migraine in women |journal=Neurologic Clinics |volume=27 |issue=2 |pages=503–11 |year=2009|month=May |pmid=19289228 |doi=10.1016/j.ncl.2009.01.002}}</ref> Migrenin gerçek mekanizması bilinmemektedir. Bununla birlikte, nörovasküler bir bozukluk olduğu düşünülmektedir.<ref name=Bart10/> Başlıca teori, [[serebral korteks]]in uyarılabilirliğinin artması ve [[beyinsapı]]ndaki [[trigeminal çekirdek]]te bulunan ağrı [[nöron]]larının anormal bir şekilde kontrol edilmesiyle ilişkilidir.<ref>{{cite journal |author=Dodick DW, Gargus JJ |title=Why migraines strike |journal=Sci. Am. |volume=299 |issue=2 |pages=56–63 |year=2008 |month=August |pmid=18666680 |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=why-migraines-strike |bibcode=2008SciAm.299b..56D |doi=10.1038/scientificamerican0808-56}}</ref>

<!--Management and epidemiology -->
Tavsiye edilen ilk tedavi baş ağrısı için [[ibuprofen]] ve [[asetaminofen]] gibi basit [[ağrı kesiciler]], bulantı için [[antiemetik]] bir ilaç ve tetikleyici durumlardan uzak durulmasıdır.Basit ağrı kesici ilaçların etkili olmadığı kişiler [[triptan]] ya da [[ergotamin]]ler gibi özel ajanlar da kullanabilir. Dünya genelinde, toplumun %10'undan fazlası hayatlarının bir döneminde migrenden etkilenmektedir.

==Belirtiler ve semptomlar ==
Normalde migren, [[otonom sinir sistemi|otonomik]] semptomlar ile ilişkili bir süre devam eden, tekrarlayıcı şiddetli [[baş ağrısı]] ile kendini gösterir.<ref name=Bart10/><ref name=Prognosis2008/> Migrenli kişilerin yaklaşık %15-30'unda [[aura (semptom)|aura]]lı migren ile karşılaşılır <ref>{{cite book|last=Gutman|first=Sharon A.|title=Quick reference neuroscience for rehabilitation professionals : the essential neurologic principles underlying rehabilitation practice|year=2008|publisher=SLACK|location=Thorofare, NJ|isbn=9781556428005|pages=231|url=http://books.google.ca/books?id=Ea0czzNxpkQC&pg=PA231|edition=2nd}}</ref><ref name=Gilmore2011/> ve auralı migreni olanların sık sık aurasız migreni de olur.<ref name=HA24/> Ağrının şiddeti, baş ağrısının süresi ve atak sıklığı değişir.<ref name=Bart10/> 72 saatten uzun süren migren [[status migrenozus]] olarak adlandırılır.<ref>{{cite book|last=al.]|first=ed. Jes Olesen, ... [et|title=The headaches.|year=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781754002|pages=512|url=http://books.google.ca/books?id=F5VMlANd9iYC&pg=PA512&lpg=PA512|edition=3. ed.}}</ref> Migrende olası dört aşama bulunur ve bu aşamaların tümünün yaşanması gerekmemektedir:<ref name=ICHD2004/>

# [[Prodrom]]; baş ağrısından saatler veya günler önce meydana gelir

# [[Aura (semptom)|aura]]; baş ağrısından hemen önce oluşur

# [[Ağrı]] aşaması; baş ağrısı aşaması olarak da bilinir

# [[Postdrom]]; migren atağı sonrasında yaşanan etkiler

===Prodrom aşaması===
Migrenli kişilerin yaklaşık %60'ında [[prodromal]] ya da uyarıcı belirtiler meydana gelir<ref name=Five2004>{{cite book|last=Rae-Grant|first=[edited by] D. Joanne Lynn, Herbert B. Newton, Alexander D.|title=The 5-minute neurology consult|year=2004|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780683307238|pages=26|url=http://books.google.ca/books?id=Atuv8-rVXRoC&pg=PA26}}</ref><ref name=Amin2009>{{cite book|last=Aminoff|first=Roger P. Simon, David A. Greenberg, Michael J.|title=Clinical neurology|year=2009|publisher=Lange Medical Books/McGraw-Hill|location=New York, N.Y|isbn=9780071664332|pages=85–88|edition=7th ed.}}</ref> ve ağrı ya da aura başlangıcından önceki iki saat ile iki gün arasında başlarlar.<ref name=Buzzi2005>{{cite journal|last=Buzzi|first=MG|coauthors=Cologno, D; Formisano, R; Rossi, P|title=Prodromes and the early phase of the migraine attack: therapeutic relevance.|journal=Functional neurology|date=2005 Oct-Dec|volume=20|issue=4|pages=179–83|pmid=16483458}}</ref> Bu belirtiler çok çeşitli olayları içerebilir;<ref>{{cite journal|last=Rossi|first=P|coauthors=Ambrosini, A; Buzzi, MG|title=Prodromes and predictors of migraine attack.|journal=Functional neurology|date=2005 Oct-Dec|volume=20|issue=4|pages=185–91|pmid=16483459}}</ref> örn., değişmiş ruh hali, sinirlilik, [[klinik depresyon|depresyon]] ya da [[öfori (duygu)|zindelik hissi]], [[yorgunluk (fiziksel)|yorgunluk]], bazı yiyecekleri çok isteme, gergin adaleler (özellikle boyunda), kabızlık ya da ishal ve kokulara ve gürültüye karşı hassasiyet.<ref name=Five2004/> Bu belirtiler hem auralı migreni hem de aurasız migreni olan kişilerde meydana gelebilir.<ref name=Sam2009>{{cite book|last=Samuels|first=Allan H. Ropper, Martin A.|title=Adams and Victor's principles of neurology|year=2009|publisher=McGraw-Hill Medical|location=New York|isbn=9780071499927|pages=Chapter 10|edition=9th ed.}}</ref>

===Aura aşaması===
{| class="wikitable" style = "float: right; margin-left:15px; text-align:center"
|-
|[[Image:Fortifikation (Migräne).jpg|150px|Enhancements reminiscent of a zigzag fort structure]]||[[File:Negatives Skotom (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|150px|Negative scotoma, loss of awareness of local structures]]
|-
|[[File:Positives Skotom (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|150px|Positive scotoma, local perception of additional structures]]||[[File:Gesichtsfeldausfall (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|150px|Mostly one-sided loss of perception]]
|}

[[Aura (semptom)|aura]], baş ağrısından önce ya da baş ağrısı esnasında meydana gelen geçici fokal nörolojik bir olaydır.<ref name=Amin2009/> Birkaç dakika içinde kademeli olarak ortaya çıkar ve genellikle 60&nbsp;dakikadan daha kısa sürer.<ref name=Tint2010/> Belirtiler görsel, duyusal ya da motor tabiatta olabilir ve birçok kişide birden fazla belirtiyle karşılaşılır.<ref name=HA44/> Görsel etkiler en yaygın olanıdır ve vakaların neredeyse %99'unda görülür ve yarısından fazlasında tek belirti olarak meydana gelir.<ref name=HA44/> Görme bozuklukları çoğunlukla [[kıvılcımlı skotom]]dan ([[görme alanı]]nda titreşen kısmı değişiklik alanı) oluşur.<ref name=Amin2009/> Bunlar normalde görme merkezine yakın bir yerde başlar ve daha sonra tahkimat ya da kale duvarlarına benzediği söylenen zig zag çizgilerle yanlara doğru yayılır.<ref name=HA44/> Genellikle çizgiler siyah beyazdır ancak bazı kişiler renkli çizgi de görmektedir.<ref name=HA44/> Bazı kişiler [[hemianopsi]] olarak bilinen görme alanında kısmi kayıp yaşar, bazıları da bulanık görür.<ref name=HA44/>

Duyusal aura, auralı kişilerin %30-40'ında meydana gelen en yaygın ikinci aşamadır.<ref name=HA44/> Çoğunlukla el ya da kolda tek taraflı bir karıncalanma başlar ve aynı taraftaki ağız-burun alanına doğru yayılır.<ref name=HA44/> Hissizlik genellikle [[propriyoseptif|konum hissi]] kaybıyla birlikte ve karıncalanma geçtikten sonra başlar.<ref name=HA44/> Aura aşamasının diğer belirtileri konuşma bozuklukları ve konuşma kabiliyeti bozukluklarını, [[vertigo|etrafın dönmesi]]ni ve daha az yaygın olarak da motor sorunları içerebilir.<ref name=HA44/> Motor belirtiler bunun hemiplejik bir migren olduğunu gösterir ve diğer auraların aksine halsizlik çoğunlukla bir saatten daha uzun sürer.<ref name=HA44/> Aura nadiren, nadiren ardışık baş ağrısı olmadan da meydana gelir<ref name=HA44>The Headaches Pg.407-419</ref>; buna [[sessiz migren]] denir.

===Ağrı aşaması===
Klasik olarak baş ağrısı tek taraflıdır, zonklama şeklinde kendini gösterir ve yoğunluğu orta şiddetli ila şiddetli arasındadır.<ref name=Tint2010>{{cite book |author=Tintinalli, Judith E. |title=Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli)) |publisher=McGraw-Hill Companies |location=New York |year=2010 |pages=1116–1117 |isbn=0-07-148480-9 |oclc= |doi=|accessdate=}}</ref> Genellikle kademeli olarak başlar <ref name=Tint2010/> ve fiziksel aktiviteyle şiddetlenir.<ref name=ICHD2004/> Bununla birlikte, vakaların %40'ından fazlasında ağrı çift taraflı olabilir ve çoğunlukla boyun ağrısı ile birliktedir.<ref>{{cite book|last=Tepper|first=edited by Stewart J. Tepper, Deborah E.|title=The Cleveland Clinic manual of headache therapy|publisher=Springer|location=New York|isbn=9781461401780|pages=6|url=http://books.google.ca/books?id=uaG08nAKG_wC&pg=PA6}}</ref> Çift taraflı ağrı özellikle aurasız migreni olan kişilerde yaygındır.<ref name=Amin2009/> Ağrı daha az yaygın olarak, esasen başın arka ya da üst kısmında meyana gelebilir.<ref name=Amin2009/> Yetişkinlerde ağrı genellikle 4 ila 72 saat <ref name=Tint2010/> arasında sürer; ancak erken çocukluk döneminde çoğunlukla 1&nbsp; saatten daha az sürer.<ref name=Bigal2010>{{cite journal|last=Bigal|first=ME|coauthors=Arruda, MA|title=Migraine in the pediatric population--evolving concepts.|journal=Headache|date=2010 Jul|volume=50|issue=7|pages=1130–43|pmid=20572878}}</ref> Atak sıklığı değişkendir, yaşam boyu çok az olabileceği gibi haftada bir kaç kez de olabilir. Ortalaması yaklaşık olarak ayda birdir.<ref>{{cite book|last=al.]|first=ed. Jes Olesen, ... [et|title=The headaches.|year=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781754002|pages=238|url=http://books.google.ca/books?id=F5VMlANd9iYC&pg=PA238|edition=3. ed.}}</ref><ref>{{cite book|last=Dalessio|first=edited by Stephen D. Silberstein, Richard B. Lipton, Donald J.|title=Wolff's headache and other head pain|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=9780195135183|pages=122|url=http://books.google.ca/books?id=aJRV199FZcoC&pg=PA122|edition=7th ed.}}</ref>

Ağrıya çoğunlukla bulantı, kusma, [[fotofobi|ışığa karşı hassasiyet]], [[fonofobi|sese karşı hassasiyet]], [[ozmofobi|kokulara karşı hassasiyet]], yorgunluk ve sinirlilik hali eşlik eder.<ref name=Amin2009/> [[Beyin sapı]] ile ilişkili ya da vücudun her iki tarafında nörolojik belirtilerin olduğu migren türü olan [[baziler arter|baziler migren]]de <ref name=Basil2009>{{cite journal|last=Kaniecki|first=RG|title=Basilar-type migraine.|journal=Current pain and headache reports|date=2009 Jun|volume=13|issue=3|pages=217-20|pmid=19457282}}</ref> yaygın etkiler şunlardır: [[vertigo (tıbbi)|etrafın dönmesi hissi]], sersemlik hissi ve zihin bulanıklığı.<ref name=Amin2009/> Kişilerin %90'ında [[bulantı]] ve üçte birinde kusma meydana gelir.<ref name=Walton2009>{{cite book|last=Walton|first=edited by Robert P. Lisak ... [et al.] ; foreword by John|title=International neurology : a clinical approach|year=2009|publisher=Wiley-Blackwell|location=Chichester, UK|isbn=9781405157384|pages=670|url=http://books.google.ca/books?id=L6_L75yvaPQC&pg=PA670}}</ref> Bu nedenle birçok kişi karanlık ve sessiz bir oda arar.<ref name=Walton2009/> Diğer belirtiler şunlar olabilir: bulanık görme, burun tıkanıklığı, ishal, sık idrar çıkma, [[solgunluk]] veya terleme.<ref name=Joel1999>{{cite book|last=contributors|first=edited by Joel S. Glaser ; with 20|title=Neuro-ophthalmology|year=1999|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781717298|pages=555|url=http://books.google.ca/books?id=eVU2CODGj98C&pg=PA555|edition=3rd ed.}}</ref> Boyunda sertlik olabileceği gibi kafa derisinde terleme ya da hassaslık da meydana gelebilir.<ref name=Joel1999/> Yaşlılıkta, ilgili semptomlar daha az yaygındır.<ref name=ElderlyBook2008/>

===Postdrom===
Migrenin etkileri, ana baş ağrısı geçtikten sonraki birkaç gün devam edebilir. Bu duruma [[postdrom]] denir. Birçok kişi migrenin olduğu bölgede ağrı hissi ve bazı kişiler de baş ağrısının geçmesinden sonraki birkaç gün düşünce bozukluğu olduğunu bildirmiştir. Hasta kendini yorgun ya da "akşamdan kalma" hissedebilir ve kafasında ağrı, kavrama güçlüğü, mide-bağırsaklarda bazı belirtiler, ruh hali değişiklikleri ve güçsüzlük yaşamış olabilir.<ref name="pmid16426278">{{Cite journal|author=Kelman L |title=The postdrome of the acute migraine attack |journal=Cephalalgia |volume=26 |issue=2 |pages=214–20 |year=2006 |month=February |pmid=16426278 |doi=10.1111/j.1468-2982.2005.01026.x}}</ref> Bir özete göre, "Bazı kişiler olağandışı bir şekilde yenilenmiş ya da öforik belirtirken bazıları depresyonda ve [[keyifsiz]] olduklarını bildirmiştir."<ref>{{cite book |author=Halpern, Audrey L.; Silberstein, Stephen D. |chapter=Ch. 9: The Migraine Attack—A Clinical Description |chapterurl=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7326/ |editor=Kaplan PW, Fisher RS |title=Imitators of Epilepsy |publisher=Demos Medical |location=New York |year=2005 |isbn=1-888799-83-8 |pages= |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7321/ |edition=2nd |id=NBK7326}}</ref>

==Nedeni==
Migrenin altında yatan nedenler bilinmemektedir. <ref name=Rob10>{{cite journal |author=Robbins MS, Lipton RB |title=The epidemiology of primary headache disorders |journal=Semin Neurol |volume=30 |issue=2 |pages=107–19 |year=2010 |month=April |pmid=20352581 |doi=10.1055/s-0030-1249220 }}</ref> Ancak çevresel ve genetik faktörlerin karışımıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir.<ref name=Lulli2007/> Vakaların üçte ikisinde aile içinde migren vardır<ref name=Bart10/> ve nadiren tek gen bozukluğuna bağlı olarak meydana gelir.<ref>{{cite journal|last=Schürks|first=M|title=Genetics of migraine in the age of genome-wide association studies.|journal=The journal of headache and pain|date=2012 Jan|volume=13|issue=1|pages=1–9|pmid=22072275|doi=10.1007/s10194-011-0399-0|pmc=3253157}}</ref> Migren birkaç [[ruhsal bozukluk|psikolojik durum]] ile ilişkilidir, örneğin: [[majör depresif bozukluk|depresyon]], [[anksiyete bozukluğu|kaygılanma]] ve [[bipolar bozukluk]]<ref name=HA26>The Headaches, Pg. 246-247</ref> ve bunların yanı sıra pek çok biyolojik olay ya da [[wikt:tetikleyici|tetikleyiciler]].

===Genetik özellikler===
İkizlerle yapılan çalışmalar, migren baş ağrılarının meydana gelmesinde %34-51 oranında bir genetik etki olasılığına işaret etmektedir.<ref name=Lulli2007/> Bu genetik ilişki, auralı migrenler için aurasız migrenlere göre daha güçlüdür.<ref name=HA24/> Birkaç özel gen varyantı, riski az ila orta miktarda artırır.<ref name=Schurk2012/>

Migrene yol açan [[tek gen bozukluğu]] nadiren görülür.<ref name=Schurk2012>{{cite journal|last=Schürks|first=M|title=Genetics of migraine in the age of genome-wide association studies.|journal=The journal of headache and pain|date=2012 Jan|volume=13|issue=1|pages=1–9|pmid=22072275}}</ref>Bunlardan biri [[ailesel hemiplejik migren]] olarak bilinir ve kalıtım yoluyla [[otozomal dominant]] tarzda gelen bir auralı migren türüdür.<ref>{{cite journal|last=de Vries|first=B|coauthors=Frants, RR; Ferrari, MD; van den Maagdenberg, AM|title=Molecular genetics of migraine.|journal=Human genetics|date=2009 Jul|volume=126|issue=1|pages=115–32|pmid=19455354}}</ref><ref>{{cite journal|last=Montagna|first=P|title=Migraine genetics.|journal=Expert review of neurotherapeutics|date=2008 Sep|volume=8|issue=9|pages=1321–30|pmid=18759544}}</ref> Bu bozukluklar, [[iyonların taşınması]]nda görevli proteinleri kodlayan gen varyantları ile ilişkilidir.<ref name=Amin2009/> Migrene neden olan bir başka genetik bozukluk [[CADASIL sendromu]] ya da subkortikal enfarktüs ve lökoensefalopati ile birlikte serebral otozomal dominant arteriopatidir.<ref name=Amin2009/>

===Tetikleyici faktörler===

Migren tetikleyici faktörlerle başlayabilir ve bazı kişiler bu durumu vakaların çok azında <ref name=Bart10/> ve diğerleri çoğunda görülen bir etki olarak bildirebilir.<ref name=Trigger09/> Tetikleyici faktör olarak birçok şey sınıflandırılmıştır, bununla birlikte bu ilişkilerin kuvveti ve anlamlılığı belirsizdir.<ref name=Trigger09>{{cite journal |author=Levy D, Strassman AM, Burstein R |title=A critical view on the role of migraine triggers in the genesis of migraine pain |journal=Headache |volume=49 |issue=6 |pages=953–7 |year=2009 |month=June |pmid=19545256 |doi=10.1111/j.1526-4610.2009.01444.x }}</ref><ref>{{cite journal |author=Martin PR |title=Behavioral management of migraine headache triggers: learning to cope with triggers |journal=Curr Pain Headache Rep |volume=14 |issue=3 |pages=221–7 |year=2010 |month=June |pmid=20425190 |doi=10.1007/s11916-010-0112-z }}</ref> Tetikleyici, semptomlar başlamadan önceki 24 saat içinde oluşabilir.<ref name=Bart10/>

====Fizyolojik unsurlar====

Bildirilen yaygın tetikleyici faktörler stres, açlık ve yorgunluktur ([[gerilim tipi baş ağrıları]]nda bu faktörlerin eşit şekilde payı vardır).<ref name=Trigger09/> Migrenin [[adet kanaması]] döneminde meydana gelmesi daha olasıdır.<ref>{{cite journal|last=MacGregor|first=EA|title=Prevention and treatment of menstrual migraine|journal=Drugs|date=2010-10-01|volume=70|issue=14|pages=1799–818|pmid=20836574|doi=10.2165/11538090-000000000-00000}}</ref> [[Menarş]] (ilk adet kanaması), [[oral kontraseptif]] kullanımı, [[gebelik]], menopoz öncesi, sırası ve sonrası dönem ve [[menopoz]] gibi diğer hormonal etkiler de migrenin meydana gelmesinde rol oynar.<ref>{{cite journal|last=Lay|first=CL|coauthors=Broner, SW|title=Migraine in women|journal=Neurologic Clinics|date=2009 May|volume=27|issue=2|pages=503–11|pmid=19289228|doi=10.1016/j.ncl.2009.01.002}}</ref> Bu hormonal etkilerin aurasız migrende daha çok rol oynadığı görülmektedir.<ref name=HA25/> Migren normalde hamileliğin [[ikinci trimester|ikinci]] ve [[üçüncü trimester]] üçüncü dönemlerinde ya da menopozdan sonra meydana gelmez.<ref name=Amin2009/>

====Beslenme====
Beslenmeye bağlı tetikleyici faktörlerin incelenmesiyle, bulguların subjektif değerlendirmeye dayandığı ve özel tetikleyici faktörlerin kanıtlamaya ya da yalanlamaya yetecek kadar kesin olmadığı bulunmuştur.<ref>{{cite journal|last=Rockett|first=FC|coauthors=de Oliveira, VR; Castro, K; Chaves, ML; Perla Ada, S; Perry, ID|title=Dietary aspects of migraine trigger factors.|journal=Nutrition reviews|date=2012 Jun|volume=70|issue=6|pages=337–56|pmid=22646127}}</ref><ref name="FoodHolzhammer">{{Cite journal|author=Holzhammer J, Wöber C |title=[Alimentary trigger factors that provoke migraine and tension-type headache] |language=German |journal=Schmerz |volume=20 |issue=2 |pages=151–9 |year=2006|month=April |pmid=15806385 |doi=10.1007/s00482-005-0390-2}}</ref> Özel ajanlarla ilgili olarak, [[tiramin]]in migren üzerine etkisine dair bir bulgu olmadığı görülmüş <ref name="pmid14533654 ">{{Cite journal|doi=10.1016/S1081-1206(10)63523-5 |author=Jansen SC, van Dusseldorp M, Bottema KC, Dubois AE |title=Intolerance to dietary biogenic amines: a review |journal=Annals of Allergy, Asthma & Immunology |volume=91 |issue=3 |pages=233–40; quiz 241–2, 296 |year=2003 |month=September |pmid=14533654 |url=http://openurl.ingenta.com/content?genre=article&issn=1081-1206&volume=91&issue=3&spage=233&epage=241}}</ref> ve [[monosodyum glutamat]]ın (MSG) beslenmeye bağlı tetikleyici faktör olarak sık sık bildirilmiş olmasına rağmen<ref>{{Cite journal|author=Sun-Edelstein C, Mauskop A |title=Foods and supplements in the management of migraine headaches |journal=The Clinical Journal of Pain |volume=25 |issue=5 |pages=446–52 |year=2009 |month=June |pmid=19454881 |doi=10.1097/AJP.0b013e31819a6f65}}</ref> bulgular bunu tutarlı bir şekilde desteklememektedir.<ref>{{cite journal |author=Freeman M |title=Reconsidering the effects of monosodium glutamate: a literature review |journal=J Am Acad Nurse Pract |volume=18 |issue=10 |pages=482–6 |year=2006 |month=October |pmid=16999713 |doi=10.1111/j.1745-7599.2006.00160.x }}</ref>

====Çevre====
Ev içi ve ev dışındaki olası tetikleyici faktörlerin incelenmesiyle genel bulguların yetersiz kalitede olduğu sonucuna ulaşılmakta, yine de migrenli kişilerin ev içindeki havanın kalitesi ve ışıklandırma ile ilgili bazı koruyucu önlemler alması tavsiye edilmektedir.<ref>{{cite journal |author=Friedman DI, De ver Dye T |title=Migraine and the environment |journal=Headache |volume=49 |issue=6 |pages=941–52 |year=2009 |month=June |pmid=19545255 |doi=10.1111/j.1526-4610.2009.01443.x }}</ref> Bir zamanlar üstün zekalı kimselerde daha yaygın olduğu düşünülse de bunun doğru olmadığı görülmektedir.<ref name=HA25/>

==Patofizyoloji==
[[Image:Cortical spreading depression.gif|thumb|[[Kortikal yayılan depresyon]] animasyonu]]

Migrenin nörovasküler bir bozukluk olduğu düşünülmektedir<ref name=Bart10>{{cite journal |author=Bartleson JD, Cutrer FM |title=Migraine update. Diagnosis and treatment |journal=Minn Med |volume=93 |issue=5 |pages=36–41 |year=2010 |month=May |pmid=20572569 }}</ref> çünkü migren mekanizmasının beyinde başladığını ve kan damarlarına yayıldığını destekleyen bulgular mevcuttur.<ref name=HA29>The Headaches Chp. 29, Pg. 276</ref> Bazı araştırmacılar [[nöron]]al mekanizmanın daha büyük bir rol oynadığını,<ref>{{cite journal|last=Goadsby|first=PJ|title=The vascular theory of migraine--a great story wrecked by the facts.|journal=Brain : a journal of neurology|date=2009 Jan|volume=132|issue=Pt 1|pages=6–7|pmid=19098031}}</ref> bazıları da kan damarlarının baş rolde olduğunu düşünmektedir.<ref>{{cite journal|last=Brennan|first=KC|coauthors=Charles, A|title=An update on the blood vessel in migraine.|journal=Current opinion in neurology|date=2010 Jun|volume=23|issue=3|pages=266–74|pmid=20216215}}</ref> Başka araştırmacılar ise her ikisinin de benzer derecede önemli olduğunu düşünmektedir.<ref>{{cite journal|last=Dodick|first=DW|title=Examining the essence of migraine--is it the blood vessel or the brain? A debate.|journal=Headache|date=2008 Apr|volume=48|issue=4|pages=661–7|pmid=18377395}}</ref> Yüksek [[serotonin]] düzeylerinin (5-hidroksitriptamin olarak da bilinen bir nörotransmitter) de işin içinde olduğu düşünülmektedir.<ref name=HA29/>

===Aura===
[[Kortikal yayılan depresyon]] veya yayılan [[Aristides Leão|Leão]] depresyonu, inaktif bir dönem sonrasında meydana gelen nöron aktivitesi patlamalarıdır ve auralı migreni olan kişilerde görülür.<ref name=HA28>The Headaches, Chp. 28, pg 269-272</ref> Neden ortaya çıktığına dair dair, kalsiyumun hücreye girmesine yol açan [[NMDA reseptör]] aktivasyonu dahil çeşitli açıklamalar mevcuttur.<ref name=HA28/> Aktivite patlamasından sonra, etkilenen alanda bulunan [[serebral korteks]]e doğru olan kan akışı iki ila altı saat boyunca azalır.<ref name=HA28/> Depolarizasyonun beynin alt tarafında doğru ilerlediğinde baş ve boyundaki ağrıyı hisseden sinirlerin tetiklendiği düşünülmektedir.<ref name=HA28/>

===Ağrı===
Migren esnasında meydana gelen baş ağrısının mekanizması tam olarak bilinmemektedir.<ref name=Olesen2009>{{cite journal|last=Olesen|first=J|coauthors=Burstein, R; Ashina, M; Tfelt-Hansen, P|title=Origin of pain in migraine: evidence for peripheral sensitiyation.|journal=Lancet neurology|date=2009 Jul|volume=8|issue=7|pages=679–90|pmid=19539239}}</ref> Bazı bulgular [[santral sinir sistemi]] yapılarının (örneğin; [[beyin sapı]] ve [[diensefalon]]) başlıca rolü olduğunu desteklemekte <ref>{{cite journal|last=Akerman|first=S|coauthors=Holland, PR; Goadsby, PJ|title=Diencephalic and brainstem mechanisms in migraine.|journal=Nature reviews. Neuroscience|date=2011-09-20|volume=12|issue=10|pages=570–84|pmid=21931334}}</ref>, diğer veriler de periferik aktivasyonun rolünü desteklemektedir (örneğin; baş ve boyunda bulunan [[kan damarları]]nı çevreleyen [[duyusal sinir]]ler yoluyla).<ref name=Olesen2009/> Olası aday damarlar şunlardır: [[dura mater|dural arterler]], [[Pia mater|piyal arterler]] ve[[kafa derisi]] damarları gibi ekstrakraniyal arterler.<ref name=Olesen2009/> Ekstrakraniyal arter vazodilatasyonunun rolünün özellikle önemli olduğu düşünülür.<ref>{{cite journal|last=Shevel|first=E|title=The extracranial vascular theory of migraine--a great story confirmed by the facts.|journal=Headache|date=2011 Mar|volume=51|issue=3|pages=409–17|pmid=21352215}}</ref>

==Tanı==
Migren tanısı belirti ve semptomlara dayanır.<ref name=Bart10/> Diğer baş ağrısı nedenlerinin hariç bırakılması amacıyla, bazen [[Nörogörüntüleme|Görüntüleme]] testi yapılır.<ref name=Bart10/> Bu hastalığın bulunduğu çok sayıda kişiye tanı konmadığı düşünülmektedir.<ref name=Bart10/>

[[Uluslararası Baş Ağrısı Derneği]]ene göre aurasız migren tanısı aşağıdaki "5, 4, 3, 2, 1 kriterlerine" göre konabilir:<ref name=ICHD2004/>

*Beş ya da daha fazla sayıda atak — "auralı" migren tanısı koymak için iki atak yeterlidir.

*Dört saat ila üç günlük süre

*Aşağıdakilerden ikisi ya da daha fazlası:

**Unilateral (başın yarısını etkileyen);

**Atımlı;

**"Orta şiddette veya şiddetli ağrı yoğunluğu";

**"Rutin fiziksel aktivite ile şiddetlenme ya da rutin fiziksel aktiviteden uzak durmaya neden olma"

*Aşağıdakilerden biri ya da daha fazlası:

**Bulantı ve/veya kusma;

**Işık ([[fotofobi]]) ve sese ([[fonofobi]]) karşı hassasiyet

Bir hastada şunlardan ikisiyle karşılaşılırsa en muhtemel tanı migrendir: fotofobi, bulantı ya da bir gün boyunca çalışamama.<ref>{{cite journal|last=Cousins|first=G|coauthors=Hijazze, S; Van de Laar, FA; Fahey, T|title=Diagnostic accuracy of the ID Migraine: a systematic review and meta-analysis.|journal=Headache|date=2011 Jul-Aug|volume=51|issue=7|pages=1140–8|pmid=21649653|doi=10.1111/j.1526-4610.2011.01916.x}}</ref> Bir hastada şu beş durumdan dördü ile karşılaşılırsa migren olma olasılığı %92'dir: atımlı baş ağrısı, 4–72 saatlik süre, başın bir tarafında görülen ağrı, bulantı veya kişinin yaşamı ile etkileşen belirtiler.<ref name=Gilmore2011/> Bu belirtilerin üçünden daha azının görüldüğü kişilerde olasılık %17'dir.<ref name=Gilmore2011/>

===Sınıflandırma===
Migrenler ilk olarak 1988 yılında kapsamlı bir şekilde sınıflandırılmıştır.<ref name=HA24>The Headaches, Pg 232-233</ref> [[Uluslararası Baş Ağrısı Derneği]] en son 2014 yılında baş ağrısı sınıflandırmasını güncellemiştir. <ref name=ICHD2004/> Bu sınıflandırmaya göre, diğerlerinin arasında, [[gerilim tipi baş ağrısı]] ve [[demet tipi baş ağrısı]] ile birlikte migrenler birinci derecedeki baş ağrılarıdır.<ref>{{cite journal|last=Nappi|first=G|title=Introduction to the new International Classification of Headache Disorders.|journal=The journal of headache and pain|date=2005 Sep|volume=6|issue=4|pages=203–4|pmid=16362664}}</ref>

Migren yedi alt sınıfa ayrılmıştır (bazılarının kendi içinde de alt bölümleri vardır):

*Aurasız migren ya da "yaygın migren"; auranın eşlik etmediği migren baş ağrılarını içerir

*Auralı migren ya da "klasik migren"; genellikle auranın eşlik ettiği migren baş ağrılarını içerir. Daha az yaygın olarak, aura baş ağrısı olmadan ya da migren tipi olmayan bir baş ağrısıyla da meydana gelebilir. Diğer iki tür [[ailesel hemiplejik migren]] ve [[sporadik hemiplejik migren]]dir, burada kişide auralı migren vardır ve eşlik eden motor güçsüzlük görülmektedir. Yakın bir akrabada aynı durum mevcutsa, buna "ailesel" denir, aksi takdirde "sporadik" olarak adlandırılır. Bir diğer tür baziler tip migrendir, burada baş ağrısı ve auraya [[dizartri|konuşma güçlüğü]], [[Vertigo (tıbbi)|etrafın dönmesi]], [[tinnitus|kulak çınlaması]] veya beyin sapı ile ilişkili diğer birkaç belirti eşlik etmekte ancak motor güçsüzlük eşlik etmemektedir. Bu tip migrenin başlangıçta, beyin sapını besleyen arter olan [[baziler arter]]deki kasılmalara bağlı olduğu düşünülmüştür. <ref name=Basil2009/>

*Migrenin yaygın habercileri olan periyodik çocukluk sendromları şunlardır: [[periyodik kusma sendromu|periyodik kusma]] (ara sıra meydana gelen yoğun kusma dönemleri), [[abdominal migren]] (genellikle mide bulantısını eşlik ettiği karın ağrısı) ve benign paroksismal çocukluk vertigosu (ara sıra meydana gelen vertigo atakları).

*[[Retina migreni]], görme bozukluklarının ve hatta tek gözde meydana gelen geçici körlüğün eşlik ettiği migren baş ağrılarını içerir.

*Migren komplikasyonları, genellikle uzun veya olağan dışı bir şekilde sık meydana gelen ya da nöbet veya beyin lezyonu ile ilişkili migren baş ağrılarını ve/veya auraları tanımlar.

*Olası migren, migrenin bazı özelliklerine sahip olan ancak kesin olarak migren tanısının konmasına yetecek bulgunun olmadığı durumları tanımlar (eş zamanlı aşırı ilaç kullanımının varlığında).

*Kronik migren bir migren komplikasyonudur ve "migren baş ağrısı" tanı kriterlerini karşılayan ve daha büyük bir zaman aralığında meydana gelen bir baş ağrısıdır (özellikle, 3 aydan daha uzun bir süre ayda 15 gün veya daha fazla).<ref>{{cite journal|last=Negro|first=A|coauthors=Rocchietti-March, M; Fiorillo, M; Martelletti, P|title=Chronic migraine: current concepts and ongoing treatments.|journal=European review for medical and pharmacological sciences|date=2011 Dec|volume=15|issue=12|pages=1401–20|pmid=22288302}}</ref>

===Abdominal migren===
[[Abdominal migren]] tanısının konması tartışmalıdır.<ref name=Abdo2002>{{cite book|last=Davidoff|first=Robert A.|title=Migraine : manifestations, pathogenesis, and management|year=2002|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford [u.a.]|isbn=9780195137057|page=81|url=http://books.google.ca/books?id=PAdn6xC3KlAC&pg=PA81 |edition=2nd }}</ref> Bazı bulgular, baş ağrısının olmadığı bir durumda tekrarlayıcı karın ağrısı epizodlarının bir migren türü<ref name=Abdo2002/><ref>{{cite journal|last=Russell|first=G|coauthors=Abu-Arafeh, I, Symon, DN|title=Abdominal migraine: evidence for existence and treatment options|journal=Paediatric drugs|year=2002|volume=4|issue=1|pages=1–8|pmid=11817981}}</ref> ya da en azından migren habercisi olabileceğine işaret etmektedir.<ref name=HA24/> Bu ağrı epizodları prodrom gibi migreni takip edebilir veya etmeyebilir ve normalde dakikalar ila saatler sürer.<ref name=Abdo2002/> Çoğunlukla tipik kişisel ya da ailesel migren geçmişi olan kimselerde meydana gelir.<ref name=Abdo2002/> Haberci olduğu düşünülen diğer sendromlar şunlardır: [[periyodik kusma sendromu]] ve [[benign paroksismal çocukluk vertigosu]].<ref name=HA24/>

===Ayırıcı tanı===
Migren baş ağrısına benzer belirtilere yol açabilen diğer durumlar şunlardır: [[temporal arterit]], [[demet tipi baş ağrısı]], [[akut glokom]], [[menenjit]] ve [[subaraknoid kanama]].<ref name=Gilmore2011/> Temporal arterit normalde 50 yaş üstü kimselerde meydana gelir ve kendini [[Şakak (anatomi)|şakak]]larda hassasiyet ile gösterir, demet tipi baş ağrısı kendini tek taraflı burun tıkanıklığı, göz yaşı ve [[göz çukurları]]nın etrafında şiddetli ağrı ile gösterir, akut glokom görme problemleriyle, menenjit [[ateş]] ile ve subaraknoid kanama çok hızlı bir başlangıç ile ilişkilidir.<ref name=Gilmore2011/> [[Gerilim tipi baş ağrıları]] normalde başın her iki tarafında meydana gelir, atımlı değildir ve daha az engelleyicidir.<ref name=Gilmore2011/>

==Önleyici tebdirler==
Önleyici migren tedavileri şunlardır: ilaç tedavileri, besin takviyeleri, hayat tarzı değişiklikleri ve ameliyat. Haftada 2 günden fazla baş ağrısı olan, akut atakların tedavisinde kullanılan ilaçları tolere edemeyen ya da kolaylıkla kontrol altına alınamayan şiddetli atak görülen kişilere önleyici tedbirler uygulamaları tavsiye edilir.<ref name=Gilmore2011/>

Burada hedef migrenin sıklığı, ıstırabı veya süresinin azaltılması ve başarısız olan tedavinin etkinliğinin artırılmasıdır.<ref name="AFP0601">{{Cite journal|author=Modi S, Lowder DM |title=Medications for migraine prophylaxis |journal=American Family Physician |volume=73 |issue=1 |pages=72–8 |year=2006 |month=January |pmid=16417067 |url=http://www.aafp.org/link_out?pmid=16417067}}</ref> Önleyici tedbirler kullanmanın bir diğer sebebi [[aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı]]nın önlenmesidir. Bu yaygın bir problemdir ve kronik günlük baş ağrısına yol açabilir.<ref name="MOHlancet">{{Cite journal|author=Diener HC, Limmroth V |title=Medication-overuse headache: a worldwide problem |journal=Lancet Neurology |volume=3 |issue=8 |pages=475–83 |year=2004 |month=August |pmid=15261608 |doi=10.1016/S1474-4422(04)00824-5}}</ref><ref>{{cite journal |pages=331–8 |doi=10.1517/14740338.1.4.331 |title=Medication overuse headaches – what is new? |year=2002 |last1=Fritsche |first1=Guenther |last2=Diener |first2=Hans-Christoph |journal=Expert Opinion on Drug Safety |volume=1 |issue=4 |pmid=12904133}}</ref>

===İlaç tedavisi===
Önleyici migren ilaçlarının, migren ataklarının sıklığı ya da şiddetini en az %50 azaltmaları durumunda etkili olduğu düşünülür.<ref name="kaniecki">{{Cite book|author=Kaniecki R, Lucas S. |chapter=Treatment of primary headache: preventive treatment of migraine |title=Standards of care for headache diagnosis and treatment |location=Chicago |publisher=National Headache Foundation |year=2004 |pages=40–52}}</ref> Kılavuzlar; [[topiramat]], [[divalproeks]]/[[sodyum valproat]], [[propranolol]] ve [[metoprolol]]ün [[birinci basamak tedavi|birinci basamak]] kullanımda en yüksek kanıt düzeyine sahip olarak değerlendirilmesi konusunda epey tutarlıdır.<ref name=Loder2012/> Bununla birlikte, [[gabapentin]]in etkisi ile ilgili tavsiyeler farklılık göstermektedir.<ref name=Loder2012/> Migrenin önlenmesinde ve migren atağının sıklığı ve şiddetinin azaltılmasında [[timolol]] da etkilidir, halbuki [[frovatriptan]] adet kanamasına bağlı migrenin önlenmesinde etkilidir.<ref name=Loder2012>{{cite journal|last=Loder|first=E|coauthors=Burch, R; Rizzoli, P|title=The 2012 AHS/AAN guidelines for prevention of episodic migraine: a summary and comparison with other recent clinical practice guidelines.|journal=Headache|date=2012 Jun|volume=52|issue=6|pages=930–45|pmid=22671714}}</ref> [[Amitriptilin]] ve [[venlafaksin]] de muhtemelen etkilidir.<ref>{{cite journal|last=Silberstein|first=SD|coauthors=Holland, S; Freitag, F; Dodick, DW; Argoff, C; Ashman, E; Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society|title=Evidence-based guideline update: pharmacologic treatment for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society.|journal=Neurology|date=2012-04-24|volume=78|issue=17|pages=1337–45|pmid=22529202}}</ref> Kronik migreni olan kişilerde [[botoks]] uygulamasının faydalı olduğu bulunmuştur ancak bu uygulama epizodik kronik migreni olan kişiler için faydalı değildir.<ref>{{cite journal |author=Jackson JL, Kuriyama A, Hayashino Y |title=Botulinum toxin A for prophylactic treatment of migraine and tension headaches in adults: a meta-analysis |journal=JAMA |volume=307 |issue=16 |pages=1736–45 |year=2012 |month=April |pmid=22535858 |doi=10.1001/jama.2012.505 |url=}}</ref>

===Alternatif tedaviler===
[[Image:Butterbur.jpg|thumb|160px|[[Petasites|Petasites hybridus]] (öksürük otu) kök ekstresinin migrenin önlenmesinde etkili olduğu gösterilmiştir.<ref>Pringsheim T, Davenport W, Mackie G, ''et al.'' Canadian Headache Society guideline for migraine prophylaxis. Can J Neurol Sci. 2012 Mar;39(2 Suppl 2):S1-59. PMID 22683887</ref>]]

Migren tedavisinde [[akupunktur]] da etkilidir.<ref name="pmid21359919">{{cite pmid |21359919}}</ref> "Gerçek" akupunkturun kullanılması taklit akupunkturdan daha etkili değildir, ancak hem "gerçek" hem de taklit akupunkturun rutin bakım uygulamasından daha etkili olduğu görülmektedir ve profilaktik amaçlı verilen ilaç tedavisine nazaran daha az istenmeyen etkiye sahiptir.<ref name = Linde2009>{{cite journal |last1=Linde |first1=K |last2=Allais |first2=G |last3=Brinkhaus |first3=B |last4=Manheimer |first4=E|last5=Vickers |first5=A |last6=White |first6=AR |editor1-last=Linde |editor1-first=Klaus |title=Acupuncture for migraine prophylaxis|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews (Online) |issue=1 |pages=CD001218 |year=2009 |pmid=19160193|doi=10.1002/14651858.CD001218.pub2 |pmc=3099267}}</ref> Migren baş ağrılarını önlenmesinde kayropraktik manipülasyon, fizyoterapi, masaj ve gevşeme [[propranolol]] ya da [[topiramat]] kadar etkili olabilir; ancak, araştırma ile metodolojide bazı sorunlar görülmüştür.<ref>{{cite journal |pages=127–33 |doi=10.1007/s10194-011-0296-6 |pmc=3072494 |title=Manual therapies for migraine: A systematic review |year=2011 |last1=Chaibi |first1=Aleksander |last2=Tuchin |first2=Peter J. |last3=Russell |first3=Michael Bjørn |journal=The Journal of Headache and Pain |volume=12 |issue=2 |pmid=21298314}}</ref> Bu ilk sonuçların doğrulanması amacıyla, daha iyi kalitede çalışmaların yapılması gerekse de [[magnezyum]], [[Koenzim Q10|koenzim Q(10)]], [[riboflavin]], [[B12 vitamini|B(12) vitamini]],<ref>{{cite journal |pages=297–312 |doi=10.1016/S0083-6729(04)69011-X |chapter=Role of Magnesium, Coenzyme Q10, Riboflavin, and Vitamin B12 in Migraine Prophylaxis |title=Vitamins &amp; Hormones Volume 69 |series=Vitamins & Hormones |year=2004 |last1=Bianchi |first1=A |last2=Salomone |first2=S |last3=Caraci |first3=F |last4=Pizza |first4=V |last5=Bernardini |first5=R |last6=Damato |first6=C |isbn=978-0-12-709869-2 |volume=69 |pmid=15196887 |journal=Vitamins and hormones}}</ref> ve [[koyungözü|koyungözü bitkisi]]nin faydalarına dair deneysel bulgular mevcuttur.<ref>{{cite journal |pages=251–6 |doi=10.1111/j.1745-7599.2004.tb00447.x |title=Evidence-Based Use of Botanicals, Minerals, and Vitamins in the Prophylactic Treatment of Migraines |year=2004 |last1=Rios |first1=Juanita |last2=Passe |first2=Megan M. |journal=Journal of the American Academy of Nurse Practitioners |volume=16 |issue=6 |pmid=15264611}}</ref> Alternatif ilaçlardan olan [[öksürük otu]], kullanımıyla ilgili en iyi kanıta sahiptir.<ref>{{cite journal|last=Holland|first=S|coauthors=Silberstein, SD; Freitag, F; Dodick, DW; Argoff, C; Ashman, E; Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache, Society|title=Evidence-based guideline update: NSAIDs and other complementary treatments for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society.|journal=Neurology|date=2012-04-24|volume=78|issue=17|pages=1346–53|pmid=22529203}}</ref>

===Cihazlar ve ameliyat===

Migrenin önlenmesinde [[biyogeribildirim]] ve [[nörostimülatör]] gibi tıbbi cihazların, özellikle yaygın migren ilaçlarının kontrendike olduğu durumlarda ya da aşırı ilaç kullanımı durumunda bazı avantajları vardır. Biyogeribildirim, kişilerin bazı fizyolojik parametrelerin farkında olmasına yardımcı olur. Böylece, bu parametreler kontrol altına alınabilir, kişi gevşeyebilir ve migren tedavisinde etkisi olabilir.<ref>{{cite journal |pages=111–27 |doi=10.1016/j.pain.2006.09.007 |title=Efficacy of biofeedback for migraine: A meta-analysis |year=2007 |last1=Nestoriuc |first1=Yvonne |last2=Martin |first2=Alexandra |journal=Pain |volume=128 |pmid=17084028 |issue=1–2}}</ref><ref>{{cite journal |pmid=18726688 |year=2008 |last1=Nestoriuc |first1=Y |last2=Martin |first2=A |last3=Rief |first3=W |last4=Andrasik |first4=F |title=Biofeedback treatment for headache disorders: A comprehensive efficacy review |volume=33 |issue=3 |pages=125–40 |doi=10.1007/s10484-008-9060-3 |journal=Applied psychophysiology and biofeedback}}</ref> Nörostimülasyonda (sinirlerin uyarılması), zor tedavi edilen kronik migren tedavisi için, kalp piline benzeyen ve cilt altına yerleştirilebilen nörostimülatörler kullanılır ve şiddetli vakalarda cesaretlendirici sonuçlar elde edilebilir.<ref>{{cite journal |pmid=20816443 |year=2010 |last1=Schoenen |first1=J|last2=Allena |first2=M |last3=Magis |first3=D |title=Neurostimulation therapy in intractable headaches |volume=97|pages=443–50 |doi=10.1016/S0072-9752(10)97037-1 |journal=Handbook of clinical neurology / edited by P.J. Vinken and G.W. Bruyn |series=Handbook of Clinical Neurology |isbn=9780444521392}}</ref><ref>{{cite journal |pmid=19732075 |year=2010|last1=Reed |first1=KL |last2=Black |first2=SB |last3=Banta Cj |first3=2nd |last4=Will |first4=KR |title=Combined occipital and supraorbital neurostimulation for the treatment of chronic migraine headaches: Initial experience |volume=30 |issue=3|pages=260–71 |doi=10.1111/j.1468-2982.2009.01996.x |journal=Cephalalgia}}</ref> Baş ve boyun çevresindeki bazı [[sinirler]]in dekompresyonunu içeren [[migren cerrahisi]], ilaçla düzelmeye sağlanamayan bazı kişiler için bir seçenek olabilir.<ref name=Surgery2011>{{cite journal|last=Kung|first=TA|coauthors=Guyuron, B, Cederna, PS|title=Migraine surgery: a plastic surgery solution for refractory migraine headache|journal=Plastic and reconstructive surgery|date=2011 Jan|volume=127|issue=1|pages=181–9|pmid=20871488|doi=10.1097/PRS.0b013e3181f95a01}}</ref>

==Tedavi==

Üç ana tedavi yaklaşımı mevcuttur: tetikleyiciden uzak durulması, akut belirtilerin kontrol altına alınması ve farmakolojik açıdan önleme.<ref name=Bart10/> Erken atak döneminde kullanılmaları durumunda ilaçlar daha fazla etki gösterir.<ref name=Bart10/> İlaçların sık kullanılması, baş ağrılarının daha da şiddetlendiği ve daha sık görüldüğü [[aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı]]na yol açar.<ref name=ICHD2004/> Bu durum [[triptanlar]], [[ergotaminler]] ve [[ağrı kesiciler]], özellikle de [[narkotik]] analjezikler ile meydana gelir.<ref name=ICHD2004/>

===Ağrı kesiciler===

Hafif ila orta şiddette belirtilere sahip kişiler için tavsiye edilen başlangıç tedavisi [[nonsteroidal antienflamatuvar ilaç]]lar (NSAİİ) gibi basit ağrı kesiciler ya da [[asetaminofen]], [[asetilsalisilik asit]] ve [[kafein]] kombinasyonudur.<ref name=Gilmore2011>{{cite journal|last=Gilmore|first=B|coauthors=Michael, M|title=Treatment of acute migraine headache.|journal=American family physician|date=2011-02-01|volume=83|issue=3|pages=271–80|pmid=21302868}}</ref> Birkaç NSAİİ hakkında kullanımlarını destekleyecek bulgular mevcuttur. Kişilerin neredeyse yarısında [[ibuprofen]]in ağrıyı etkili bir şekilde giderdiği bulunmuştur.<ref>{{cite journal |author=Rabbie R, Derry S, Moore RA, McQuay HJ |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=10 |issue= 10|pages=CD008039 |year=2010 |pmid=20927770 |doi=10.1002/14651858.CD008039.pub2 |editor1-last=Moore |editor1-first=Maura |title=Ibuprofen with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults}}</ref> [[Diklofenak]]ın da etkili olduğu ortaya konulmuştur.<ref>{{cite journal |author=Derry S, Rabbie R, Moore RA |title=Diclofenac with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=2 |issue= |pages=CD008783 |year=2012 |pmid=22336852 |doi=10.1002/14651858.CD008783.pub2 |url=}}</ref>

[[Aspirin]] orta şiddette-şiddetli migren ağrılarını giderebilir ve etkisi sumatriptan ile benzerdir. <ref>{{Cite journal|author=Kirthi V, Derry S, Moore RA, McQuay HJ |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=4 |issue= 4|pages=CD008041 |year=2010 |pmid=20393963 |doi=10.1002/14651858.CD008041.pub2 |editor1-last=Moore|editor1-first=Maura |title=Aspirin with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults}}</ref> [[Ketorolak]], piyasada damar içine uygulanan bir formülasyon şeklinde mevcuttur.<ref name=Gilmore2011/> [[Parasetamol]] (asetaminofen olarak da bilinir), tek başına ya da [[metoklopramid]] ile birlikte kullanılan diğer bir etkili tedavidir ve istenmeyen etki riski düşüktür.<ref>{{cite journal |author=Derry S, Moore RA, McQuay HJ |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=11 |issue= 11|pages=CD008040 |year=2010 |pmid=21069700 |doi=10.1002/14651858.CD008040.pub2 |editor1-last=Moore |editor1-first=Maura |title=Paracetamol (acetaminophen) with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults}}</ref> Asetaminofen ve metoklopramid hamileliğin [[üçüncü trimester]]ine kadar NSAİİ'ler gibi güvenli kabul edilmektedir.<ref name=Gilmore2011/>

===Triptanlar===

[[Sumatriptan]] gibi [[triptanlar]], kişilerin neredeyse %75'inde hem ağrı hem de bulantı için etkilidir.<ref name=Bart10/><ref>{{cite journal |author=Johnston MM, Rapoport AM |title=Triptans for the management of migraine |journal=Drugs |volume=70 |issue=12 |pages=1505–18 |year=2010 |month=August |pmid=20687618 |doi=10.2165/11537990-000000000-00000 }}</ref> Orta şiddette-şiddetli ağrısı olanlar ya da daha hafif belirtileri olan ve basit ağrı kesicilere yanıt vermeyen kişiler için ilk olarak tavsiye edilen tedavilerdir.<ref name=Gilmore2011/> Pazarda mevcut farklı ilaç şekilleri şunlardır: oral, enjektabl, [[burun spreyi]] ve ağızda çözünen tablet.<ref name=Bart10/> Genel olarak, tüm triptanların eşit derecede etkili olduğu ve benzer yan etkilere sahip olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, kişiler bazılarına daha iyi yanıt verebilir.<ref name=Gilmore2011/> Cildin kızarması gibi çoğu yan etki hafiftir; ancak nadir [[miyokard iskemisi]] vakaları meydana gelmiştir.<ref name=Bart10/> Bu nedenle bunlar [[kalp damar hastalığı]] olan kişilere tavsiye edilmez.<ref name=Gilmore2011/> Geçmişte baziler migrenli kişilere tavsiye edilmemelerine rağmen, bu popülasyonda bu uyarının verilmesini gerektirecek kadar, kullanımlarının zararlı etki oluşturduğuna dair spesifik bir bulgu mevcut değildir.<ref name=Basil2009/> Bağımlılık yapmazlar ancak ayda 10 günden fazla kullanılmaları durumunda aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısına neden olabilirler.<ref>{{cite journal |last1=Tepper Stewart J. |last2=Tepper |first2=Deborah E. |title=Breaking the cycle of medication overuse headache |journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine |volume=77 |issue=4 |pages=236–42 |year=2010 |month=April |pmid=20360117 |doi=10.3949/ccjm.77a.09147 |first1=S. J.}}</ref>

===Ergotaminler===

[[Ergotamin]] ve [[dihidroergotamin]] migren için halen reçete edilen eski ilaçlardır, dihidroergotamin burun spreyi ve enjeksiyonluk çözelti şeklindedir.<ref name=Bart10/> Bu iki ilaç triptanlarla eşit derecede etkili gibi görünmektedir,<ref name=Kelly2012>{{cite journal|last=Kelley|first=NE|coauthors=Tepper, DE|title=Rescue therapy for acute migraine, part 1: triptans, dihydroergotamine, and magnesium.|journal=Headache|date=2012 Jan|volume=52|issue=1|pages=114–28|pmid=22211870|doi=10.1111/j.1526-4610.2011.02062.x}}</ref> daha ucuzdur,<ref>{{cite book|last=al.]|first=ed. Jes Olesen, ... [et|title=The headaches.|year=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781754002|pages=516|url=http://books.google.ca/books?id=F5VMlANd9iYC&pg=PA516|edition=3. ed.}}</ref> ve normalde iyi huylu olan istenmeyen etkilere neden olurlar.<ref name=DHE2010/> Status migrenozus gibi kişiyi güçten düşüren durumlarda en etkili tedavi seçeneği gibi görünürler.<ref name=DHE2010>{{cite journal|last=Morren|first=JA|coauthors=Galvez-Jimenez, N|title=Where is dihydroergotamine mesylate in the changing landscape of migraine therapy?|journal=Expert opinion on pharmacotherapy|date=2010 Dec|volume=11|issue=18|pages=3085–93|pmid=21080856|doi=10.1517/14656566.2010.533839}}</ref>

===Diğer===

İntravenöz metoklopramid ya da intranazal [[lidokain]] diğer potansiyel seçeneklerdir.<ref name=Gilmore2011/> Metoklopramid, acil servise getirilenler için önerilen tedavidir.<ref name=Gilmore2011/> Tek doz damar içi [[deksametazon]] bir migren nöbetinin standart tedavisine eklendiğinde, takip eden 72 saat içinde nükseden baş ağrısında %26 azalma sağlar<ref>{{Cite journal|author=Colman I |title=Parenteral dexamethasone for acute severe migraine headache: meta-analysis of randomised controlled trials for preventing recurrence |journal=BMJ |volume=336|issue=7657 |pages=1359–61 |year=2008 |month=June |pmid=18541610 |pmc=2427093|doi=10.1136/bmj.39566.806725.BE|author-separator=,|author2=Friedman BW|author3=Brown MD|display-authors=3|last4=Innes|first4=G. D|last5=Grafstein|first5=E.|last6=Roberts|first6=T. E|last7=Rowe|first7=B. H }}</ref> Sürmekte olan bir migren baş ağrısını tedavide spinal manipülasyon, kanıtlarla desteklenmemektedir. <ref>{{cite journal|last=Posadzki|first=P|coauthors=Ernst, E|title=Spinal manipulations for the treatment of migraine: a systematic review of randomized clinical trials.|journal=Cephalalgia : an international journal of headache|date=2011 Jun|volume=31|issue=8|pages=964–70|pmid=21511952|doi=10.1177/0333102411405226}}</ref> [[Opioid]]ler ve [[barbitürat]]ların kullanılmaması tavsiye edilir. <ref name=Gilmore2011/>

==Prognoz==

Migrenli insanlarda uzun süreli prognoz değişkenlik gösterir. <ref name=Prognosis2008>{{cite journal|last=Bigal|first=ME|coauthors=Lipton, RB|title=The prognosis of migraine.|journal=Current opinion in neurology|date=2008 Jun|volume=21|issue=3|pages=301–8|pmid=18451714|doi=10.1097/WCO.0b013e328300c6f5}}</ref> Migrenli kişilerin çoğunun hastalıklarından dolayı verimden düştükleri dönemler olur, <ref name=Bart10/> ancak, normalde durum oldukça tehlikesizdir <ref name=Prognosis2008/> ve ölüm riskinin artmasıyla ilişkilendirilmez. <ref name=Death2011>{{cite journal|last=Schürks|first=M|coauthors=Rist, PM; Shapiro, RE; Kurth, T|title=Migraine and mortality: a systematic review and meta-analysis.|journal=Cephalalgia : an international journal of headache|date=2011 Sep|volume=31|issue=12|pages=1301–14|pmid=21803936|doi=10.1177/0333102411415879}}</ref> Hastalığın dört ana biçimi vardır: Belirtiler tamamen ortadan kaldırılabilir, belirtiler devam edebilir ama zamanla gitgide azalır, belirtiler aynı sıklıkta ve şiddette sürebilir, ya da nöbetler kötüye gidebilir ve sıklaşabilir.<ref name=Prognosis2008/>

Auralı migrenler, [[iskemik inme]] <ref name=Stroke2009>{{cite journal|last=Schürks|first=M|coauthors=Rist, PM; Bigal, ME; Buring, JE; Lipton, RB; Kurth, T|title=Migraine and cardiovascular disease: systematic review and meta-analysis.|journal=BMJ (Clinical research ed.)|date=2009-10-27|volume=339|pages=b3914|pmid=19861375|pmc=2768778}}</ref> için riski iki katına çıkararak bir risk faktörü olarak görülmektedir. <ref>{{cite journal|last=Kurth|first=T|coauthors=Chabriat, H; Bousser, MG|title=Migraine and stroke: a complex association with clinical implications.|journal=Lancet neurology|date=2012 Jan|volume=11|issue=1|pages=92–100|pmid=22172624}}</ref> Genç bir yetişkin olmak, kadın olmak, [[hormonal kontrasepsiyon]] kullanmak ve sigara içmek bu riski arttırır.<ref name=Stroke2009/> Ayrıca, [[servikal arter diseksiyonu]]yla da bir ilişkisi olduğu görülmektedir. <ref>{{cite journal|last=Rist|first=PM|coauthors=Diener, HC; Kurth, T; Schürks, M|title=Migraine, migraine aura, and cervical artery dissection: a systematic review and meta-analysis.|journal=Cephalalgia : an international journal of headache|date=2011 Jun|volume=31|issue=8|pages=886–96|pmid=21511950|doi=10.1177/0333102411401634|pmc=3303220}}</ref> Aurasız migren, bir faktör olarak görünmüyor. <ref name=Kurth2010>{{cite journal|last=Kurth|first=T|title=The association of migraine with ischemic stroke.|journal=Current neurology and neuroscience reports|date=2010 Mar|volume=10|issue=2|pages=133–9|pmid=20425238|doi=10.1007/s11910-010-0098-2}}</ref> Kalp sorunlarıyla ilişkisi, arada ilişki olduğunu destekleyen yalnızca bir çalışma olması nedeniyle sonuca bağlanmamıştır.<ref name=Stroke2009/> Ancak genel olarak migrenin, felç veya kalp hastalığından doğan ölüm riskini arttırdığı görülmemektedir.<ref name=Death2011/> Auralı migreni olan kişilere uygulanan migren önleyici tedavi, bununla ilişkili felçleri engelleyebilir. <ref>{{cite journal|last=Weinberger|first=J|title=Stroke and migraine.|journal=Current cardiology reports|date=2007 Mar|volume=9|issue=1|pages=13–9|pmid=17362679}}</ref>

==Epidemiyoloji==
[[Image:Migraine world map - DALY - WHO2004.svg|thumb|[[İşlev kaybına uyarlanmış yaşam yılı]] migren için her 100,000&nbsp; sakin, 2002 yılında
{{legend|#b3b3b3|no data}}
{{legend|#ffff65|<45}}
{{legend|#fff200|45–65}}
{{legend|#ffdc00|65–85}}
{{legend|#ffc600|85–105}}
{{legend|#ffb000|105–125}}
{{legend|#ff9a00|125–145}}
{{legend|#ff8400|145–165}}
{{legend|#ff6e00|165–185}}
{{legend|#ff5800|185–205}}
{{legend|#ff4200|205–225}}
{{legend|#ff2c00|225–245}}
{{legend|#cb0000|>245}}
]]

Dünya genelinde, migren insanların %10’undan fazlasını etkilemektedir.<ref name=Rob10/> Amerika Birleşik Devletleri’nde, erkeklerin %6’sı ve kadınların %18’i belirli bir yıl içinde migrene yakalanmaktadır; hastalığın hayat boyu sürme riski erkeklerde %18, kadınlarda ise %43.<ref name=Bart10/> Avrupa’da, yetişkin erkeklerin %6-15’i ve yetişkin kadınların %14-35’i yılda en az bir kez migrenden muzdarip olmaktadır; yani toplamda insanların %12-28’i hayatlarının bir noktasında migrenden etkilenmektedir.<ref name=Stovner2007/> Migren oranları, Asya ve Afrika’da, batı ülkelerine nazaran biraz daha düşüktür. <ref name=HA25>The Headaches Pg. 238-240</ref><ref name=AsiaEpi2003>{{Cite journal|author=Wang SJ |title=Epidemiology of migraine and other types of headache in Asia |journal=Curr Neurol Neurosci Rep |volume=3 |issue=2 |pages=104–8 |year=2003|pmid=12583837| doi = 10.1007/s11910-003-0060-7}}</ref> Kronik migren, nüfusun yaklaşık olarak %1,4’ünden %2,2’sine kadar görülür. <ref>{{cite journal|last=Natoli|first=JL|coauthors=Manack, A; Dean, B; Butler, Q; Turkel, CC; Stovner, L; Lipton, RB|title=Global prevalence of chronic migraine: a systematic review.|journal=Cephalalgia : an international journal of headache|date=2010 May|volume=30|issue=5|pages=599–609|pmid=19614702|doi=10.1111/j.1468-2982.2009.01941.x}}</ref>

Bu rakamsal veriler, yaşa göre büyük ölçüde değişir: migren, en yaygın olarak 15 ile 24 yaş arasında başlar, en sık 35 yaş ile 45 yaşlarında görülür.<ref name=Bart10/> Çocuklarda, 7&nbsp; yaşındakilerin %1,7’sinde ve 7 ila 15&nbsp; yaş arasındakilerin %3,9’unda migren görülür, [[ergenlik dönemi]]nden önce erkek çocuklarda biraz daha fazla yaygındır. <ref name=Hershey2010>{{cite journal|last=Hershey|first=AD|title=Current approaches to the diagnosis and management of pediatric migraine.|journal=Lancet neurology|date=2010 Feb|volume=9|issue=2|pages=190–204|pmid=20129168}}</ref> Ergenlik çağında, migren kadınlar arasında daha yaygın hale gelir<ref name=Hershey2010/> ve hayat boyu devam eder; yaşlı kadınlarda yaşlı erkeklere nazaran iki kat daha yaygındır.<ref name=Pol2009/> Kadınlarda aurasız migren, auralı migrenden daha yaygındır; ancak erkeklerde her iki tip de benzer sıklıkta görülür.<ref name=HA25/>

[[Perimenopoz]] sırasında, şiddeti azalmadan önce belirtileri sıklıkla daha kötüye gider. <ref name=Pol2009>{{cite journal|last=Nappi|first=RE|coauthors=Sances, G; Detaddei, S; Ornati, A; Chiovato, L; Polatti, F|title=Hormonal management of migraine at menopause.|journal=Menopause international|date=2009 Jun|volume=15|issue=2|pages=82–6|pmid=19465675}}</ref> Belirtiler, yaşlıların üçte ikisinde ortadan kalkarken, %3 ila %10 arasında devam eder. <ref name=ElderlyBook2008>{{cite book|last=Malamut|first=edited by Joseph I. Sirven, Barbara L.|title=Clinical neurology of the older adult|year=2008|publisher=Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781769471|pages=197|url=http://books.google.ca/books?id=c1tL8C9ryMQC&pg=PA197|edition=2nd ed.}}</ref>

==Tarihçe==
[[Image:Cruikshank - The Head Ache.png|thumb|'Baş Ağrısı'', George Cruikshank (1819)]]

Migren ile ilgili ilk açıklama, milâttan önce 1200&nbsp; civarında antik Mısır’da yazılmış [[Ebers papyrus]]te yer alır. <ref name=Miller2005>{{cite book|last=Miller|first=Neil|title=Walsh and Hoyt's clinical neuro-ophthalmology.|year=2005|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia, Pa.|isbn=9780781748117|pages=1275|url=http://books.google.ca/books?id=9RA2ZOPRuhgC&pg=PA1275|edition=6th ed}}</ref> İsa’dan önce 200 yılında, [[Hipokrat|Hipokrat tıp okulu]]ndaki yazılar, görsel auranın baş ağrısından önce geldiği ve kusma yoluyla kısmi rahatlama sağlandığını tanımlamıştır. <ref name=Borsook2012>{{cite book|last=Borsook|first=David|title=The migraine brain : imaging, structure, and function|year=2012|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=9780199754564|pages=3–11|url=http://books.google.ca/books?id=5GVVJS_fCAkC&pg=PA3&lpg=PA3}}</ref> [[Image:Crane-trepanation-img 0507 crop.jpg|thumb|sol|[[Demir Devri]]nden bir trepanated kafatası. Kafatasındaki deliğin çevresi, yeni bir kemik doku büyümesi ile yuvarlak hale geliyor; bu da o kişinin operasyondan sağ çıktığını gösteriyor.]] [[Aretaeus of Cappadocia]] tarafından yapılan bir ikinci yüzyıl tanımı, baş ağrılarını iki türe ayırır: baş ağrısı, sefali ve heterokroni. <ref name=Waldman2011>{{cite book|last=Waldman|first=[edited by] Steven D.|title=Pain management|year=2011|publisher=Elsevier/Saunders|location=Philadelphia, PA|isbn=9781437736038|pages=2122–2124|url=http://books.google.ca/books?id=O6AojTbeXoEC&pg=PT2122&lpg=PT2122|edition=2nd ed.}}</ref> [[Galen|Bergamalı Galen]], hemikrani (yarım baş) terimini kullanmış ve migren kelimesi buradan türemiştir.<ref name=Waldman2011/> Galen ayrıca ağrının beyin omurilik zarları ve kafadaki kan damarların nedeniyle ortaya çıktığını ileri sürmüştür.<ref name=Borsook2012/> Migren ilk olarak, 1887 yılında, Fransız bir kütüphaneci olan Louis Hyacinthe Thomas tarafından, şimdi de kullanılan iki türe ayrılmıştır – auralı migren (''migraine ophthalmique'') ve aurasız migren (''migraine vulgaire'').<ref name=Borsook2012/>

[[Trepanasyon]], kafatası içinde kasıtlı delik açma, milâttan önce 7,000&nbsp; yılında uygulanmıştır.<ref name=Miller2005/> Bu işlemin uygulandığı bazı kişiler yaşasa da pek çoğu enfeksiyon nedeniyle hayatını kaybetmiştir. <ref>{{cite book|last=Mays|first=eds. Margaret Cox, Simon|title=Human osteology : in archaeology and forensic science|year=2002|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge [etc.]|isbn=9780521691468|pages=345|url=http://books.google.ca/books?id=-UqAnk-n7wgC&pg=PA345|edition=Repr.}}</ref> Bu işlemin “kötü ruhların kaçmasına izin vererek” işe yaradığına inanılırdı. <ref>{{cite book|last=Colen|first=Chaim|title=Neurosurgery|year=2008|publisher=Colen Publishing|isbn=9781935345039|pages=1|url=http://books.google.ca/books?id=zHg53Gw0JrAC&pg=PA1}}</ref> [[William Harvey]] 17. yüzyılda, trepanasyonun bir migren tedavi yöntemi olarak kullanılmasını önermiştir. <ref>{{cite book|last=Daniel|first=Britt Talley|title=Migraine|year=2010|publisher=AuthorHouse|location=Bloomington, IN|isbn=9781449069629|pages=101|url=http://books.google.ca/books?id=YSoSECeCudIC&pg=PA101&lpg=PA101}}</ref>

Migren için birçok tedavi denenmiş olsa da ancak 1868’de, kullanılan bir maddenin etkili olduğu ortaya çıkmıştır.<ref name=Borsook2012/> Bu madde, 1918’de içinden ergotamin izole edilen fungus [[ergo]] idi. <ref name=Hanson2011>{{cite journal|last=Tfelt-Hansen|first=PC|coauthors=Koehler, PJ|title=One hundred years of migraine research: major clinical and scientific observations from 1910 to 2010.|journal=Headache|date=2011 May|volume=51|issue=5|pages=752–78|pmid=21521208}}</ref> [[Methysergide]] 1959 yılında ve ilk triptan olan [[sumatriptan]] 1988 yılında geliştirildi.<ref name=Hanson2011/> 20. Yüzyılda yapılan daha iyi çalışmalarla etkili önleyici tedbirler bulundu ve onaylandı.<ref name=Borsook2012/>

==Toplum ve kültür==

Migren, önemli derecede hem tıbbi masraflara hem de verimlilik kaybına neden olmaktadır. Yılda 27 milyar Euro’dan fazla maliyetiyle, Avrupa Topluluğundaki en masraflı nörolojik bozukluk olduğu tahmin edilmektedir. <ref name=EU2008>{{cite journal|last=Stovner|first=LJ|coauthors=Andrée, C; Eurolight Steering, Committee|title=Impact of headache in Europe: a review for the Eurolight project.|journal=The journal of headache and pain|date=2008 Jun|volume=9|issue=3|pages=139–46|pmid=18418547}}</ref> Amerika Birleşik Devletleri’nde, doğrudan masrafların 17&nbsp; milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir. <ref name=EcoUSA2008>{{cite journal|last=Mennini|first=FS|coauthors=Gitto, L; Martelletti, P|title=Improving care through health economics analyses: cost of illness and headache.|journal=The journal of headache and pain|date=2008 Aug|volume=9|issue=4|pages=199–206|pmid=18604472}}</ref> Bu maliyetin yaklaşık onda biri triptan maliyetidir. <ref name=EcoUSA2008/> Indirect costs are around 15&nbsp;Billion USD, of which missed work is the greatest component.<ref name=EcoUSA2008/> In those who do attend work with a migraine effectiveness is decreased by around a third.<ref name=EU2008/>Ayrıca, kişinin ailesi için de olumsuz etkileri sık sık görülür.<ref name=EU2008/>

==Araştırma==

[[Kalsitonin gen ilişkili peptid]]lerin (CGRP) migrenle ilişkili ağrıların patojenezinde rol oynadığı ortaya çıkmıştır.<ref name=Gilmore2011/> [[Olcegepant]] ve[[telcagepant]] gibi [[CGRP reseptör anatgonist]]leri, migren tedavisi için hem ''[[in vitro]]'' hem de klinik çalışmalarda araştırılmıştır. <ref name="pmid18808506">{{Cite journal|author=Tepper SJ, Stillman MJ |title=Clinical and preclinical rationale for CGRP-receptor antagonists in the treatment of migraine |journal=Headache |volume=48 |issue=8 |pages=1259–68 |year=2008 |month=September |pmid=18808506 |doi=10.1111/j.1526-4610.2008.01214.x }}</ref> 2011 yılında Merck, araştırma aşamasındaki ilaçları [[telcagepant]] ile ilgili [[III. aşama klinik denemeleri]] durdurmuştur. <ref name=telcagepant>{{cite web|last=Merck & Co., Inc.|title=SEC Annual Report, Fiscal Year Ending Dec 31, 2011|url=http://www.merck.com/investors/financials/form-10-k-2011.pdf|publisher=SEC|accessdate=21 May 2012|page=65|date=February 28, 2012|format=PDF}}</ref><ref name=NCT01315847>{{ClinicalTrialsGov|NCT01315847|Position Emission Tomography Study of Brain CGRP Receptors After MK-0974 Administration (MK-0974-067 AM1)}}</ref> [[Transcranial magnetic stimulation]] also shows promise.<ref name=Gilmore2011/>

==Kaynakça==

{{Reflist|30em}}

===Notlar===

*{{cite book|last=Olesen|first=Jes|title=The headaches.|year=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781754002|url=http://books.google.ca/books?id=F5VMlANd9iYC&|edition=3. ed.}}

==External links==

[[Category:Migraine| ]]

[[Category:Greek loanwords]]

[[Category:Headaches]]

{{link FA|de}}
{{Link GA|es}}
[[ar:صداع نصفي]]
[[az:Miqren]]
[[bn:মাইগ্রেন]]
[[bs:Migrena]]
[[ca:Migranya]]
[[cs:Migréna]]
[[cy:Cur pen eithafol]]
[[da:Migræne]]
[[de:Migräne]]
[[dv:ބޮލުގެ އެއްފަޅީގައި ރިހުން]]
[[et:Migreen]]
[[el:Ημικρανία]]
[[es:Migraña]]
[[fa:میگرن]]
[[fr:Migraine]]
[[ga:Mígréin]]
[[ko:편두통]]
[[hi:माइग्रेन]]
[[hr:Migrena]]
[[io:Migreno]]
[[is:Mígreni]]
[[it:Emicrania]]
[[he:מיגרנה]]
[[kn:ಮೈಗ್ರೇನ್‌ (ಅರೆತಲೆ ನೋವು)]]
[[kk:Бас сақинасы]]
[[ku:Mîgren]]
[[ky:Шакый]]
[[lt:Migrena]]
[[hu:Migrén]]
[[ml:ചെന്നിക്കുത്ത്]]
[[nl:Migraine]]
[[ja:片頭痛]]
[[no:Migrene]]
[[nn:Migrene]]
[[pl:Migrena]]
[[pt:Enxaqueca]]
[[ru:Мигрень]]
[[sq:Migrena]]
[[simple:Migraine]]
[[sk:Migréna]]
[[sl:Migrena]]
[[sr:Мигрена]]
[[sh:Migrena]]
[[fi:Migreeni]]
[[sv:Migrän]]
[[ta:ஒற்றைத் தலைவலி]]
[[th:ไมเกรน]]
[[uk:Мігрень]]
[[vi:Đau nửa đầu]]
[[bat-smg:Mėgrena]]
[[zh:偏頭痛]]
<!-- Old article -->

----
{{Dipnotsuz}}
{{Dipnotsuz}}
{{Hastalık bilgi kutusu
{{Hastalık bilgi kutusu

Sayfanın 14.09, 31 Temmuz 2014 tarihindeki hâli

Şablon:TıpUyarı

Migraine
Migraine.jpg
The pain of a migraine headache can be debilitating.
Uzmanlık Nöroloji Bunu Vikiveri'de düzenle

Migren, çoğunlukla otonom sinir sisteminde görülen birkaç belirtiyle bağlantılı olan tekrarlayıcı orta şiddette ve şiddetli baş ağrısı ile karakterize kronik bir rahatsızlıktır. Kelimenin kendisi Yunanca ἡμικρανία (hemikrania), "başın bir tarafındaki ağrı" [1] (ἡμι- (hemi-), "yarım" ve κρανίον (kranion), "kafatası"[2] )ifadesinden türemiştir.

Normalde baş ağrısı doğası gereği unilateral (başın tek bir tarafını etkiler) ve atımlıdır ve 2 ila 72 saat sürer. İlişkili belirtiler arasında bulantı, kusma, fotofobi (ışığa karşı artmış hassasiyet), fonofobi (sese karşı artmış hassasiyet) bulunabilir ve ağrı genellikle fiziksel aktivite ile şiddetlenir.[3] Migren baş ağrısı çeken kişilerin neredeyse üçte biri, yakın bir zamanda baş ağrısının meydana geleceğinin sinyalini veren geçici duyusal, motor bozukluk, görme ya da konuşma kabiliyeti bozukluğu olan bir aura hisseder.[3]

Migrenin çevresel ve kalıtımsal faktörlerin bir karışımına bağlı olduğu düşünülmektedir.[4] Vakaların yaklaşık üçte ikisi aile içinde görülür.[5] Değişen hormon düzeyleri de rol oynayabilir: Migren ergenlik öncesi yaşlarda erkekleri kızlara göre biraz daha fazla etkiler, ancak kadınları erkeklere göre iki üç kat daha fazla etkilemektedir.[6][7] Migren eğilimi genellikle gebelik esnasında azalır.[6] Migrenin gerçek mekanizması bilinmemektedir. Bununla birlikte, nörovasküler bir bozukluk olduğu düşünülmektedir.[5] Başlıca teori, serebral korteksin uyarılabilirliğinin artması ve beyinsapındaki trigeminal çekirdekte bulunan ağrı nöronlarının anormal bir şekilde kontrol edilmesiyle ilişkilidir.[8]

Tavsiye edilen ilk tedavi baş ağrısı için ibuprofen ve asetaminofen gibi basit ağrı kesiciler, bulantı için antiemetik bir ilaç ve tetikleyici durumlardan uzak durulmasıdır.Basit ağrı kesici ilaçların etkili olmadığı kişiler triptan ya da ergotaminler gibi özel ajanlar da kullanabilir. Dünya genelinde, toplumun %10'undan fazlası hayatlarının bir döneminde migrenden etkilenmektedir.

Belirtiler ve semptomlar

Normalde migren, otonomik semptomlar ile ilişkili bir süre devam eden, tekrarlayıcı şiddetli baş ağrısı ile kendini gösterir.[5][9] Migrenli kişilerin yaklaşık %15-30'unda auralı migren ile karşılaşılır [10][11] ve auralı migreni olanların sık sık aurasız migreni de olur.[12] Ağrının şiddeti, baş ağrısının süresi ve atak sıklığı değişir.[5] 72 saatten uzun süren migren status migrenozus olarak adlandırılır.[13] Migrende olası dört aşama bulunur ve bu aşamaların tümünün yaşanması gerekmemektedir:[3]

  1. Prodrom; baş ağrısından saatler veya günler önce meydana gelir
  1. aura; baş ağrısından hemen önce oluşur
  1. Ağrı aşaması; baş ağrısı aşaması olarak da bilinir
  1. Postdrom; migren atağı sonrasında yaşanan etkiler

Prodrom aşaması

Migrenli kişilerin yaklaşık %60'ında prodromal ya da uyarıcı belirtiler meydana gelir[14][15] ve ağrı ya da aura başlangıcından önceki iki saat ile iki gün arasında başlarlar.[16] Bu belirtiler çok çeşitli olayları içerebilir;[17] örn., değişmiş ruh hali, sinirlilik, depresyon ya da zindelik hissi, yorgunluk, bazı yiyecekleri çok isteme, gergin adaleler (özellikle boyunda), kabızlık ya da ishal ve kokulara ve gürültüye karşı hassasiyet.[14] Bu belirtiler hem auralı migreni hem de aurasız migreni olan kişilerde meydana gelebilir.[18]

Aura aşaması

Enhancements reminiscent of a zigzag fort structure Negative scotoma, loss of awareness of local structures
Positive scotoma, local perception of additional structures Mostly one-sided loss of perception

aura, baş ağrısından önce ya da baş ağrısı esnasında meydana gelen geçici fokal nörolojik bir olaydır.[15] Birkaç dakika içinde kademeli olarak ortaya çıkar ve genellikle 60 dakikadan daha kısa sürer.[19] Belirtiler görsel, duyusal ya da motor tabiatta olabilir ve birçok kişide birden fazla belirtiyle karşılaşılır.[20] Görsel etkiler en yaygın olanıdır ve vakaların neredeyse %99'unda görülür ve yarısından fazlasında tek belirti olarak meydana gelir.[20] Görme bozuklukları çoğunlukla kıvılcımlı skotomdan (görme alanında titreşen kısmı değişiklik alanı) oluşur.[15] Bunlar normalde görme merkezine yakın bir yerde başlar ve daha sonra tahkimat ya da kale duvarlarına benzediği söylenen zig zag çizgilerle yanlara doğru yayılır.[20] Genellikle çizgiler siyah beyazdır ancak bazı kişiler renkli çizgi de görmektedir.[20] Bazı kişiler hemianopsi olarak bilinen görme alanında kısmi kayıp yaşar, bazıları da bulanık görür.[20]

Duyusal aura, auralı kişilerin %30-40'ında meydana gelen en yaygın ikinci aşamadır.[20] Çoğunlukla el ya da kolda tek taraflı bir karıncalanma başlar ve aynı taraftaki ağız-burun alanına doğru yayılır.[20] Hissizlik genellikle konum hissi kaybıyla birlikte ve karıncalanma geçtikten sonra başlar.[20] Aura aşamasının diğer belirtileri konuşma bozuklukları ve konuşma kabiliyeti bozukluklarını, etrafın dönmesini ve daha az yaygın olarak da motor sorunları içerebilir.[20] Motor belirtiler bunun hemiplejik bir migren olduğunu gösterir ve diğer auraların aksine halsizlik çoğunlukla bir saatten daha uzun sürer.[20] Aura nadiren, nadiren ardışık baş ağrısı olmadan da meydana gelir[20]; buna sessiz migren denir.

Ağrı aşaması

Klasik olarak baş ağrısı tek taraflıdır, zonklama şeklinde kendini gösterir ve yoğunluğu orta şiddetli ila şiddetli arasındadır.[19] Genellikle kademeli olarak başlar [19] ve fiziksel aktiviteyle şiddetlenir.[3] Bununla birlikte, vakaların %40'ından fazlasında ağrı çift taraflı olabilir ve çoğunlukla boyun ağrısı ile birliktedir.[21] Çift taraflı ağrı özellikle aurasız migreni olan kişilerde yaygındır.[15] Ağrı daha az yaygın olarak, esasen başın arka ya da üst kısmında meyana gelebilir.[15] Yetişkinlerde ağrı genellikle 4 ila 72 saat [19] arasında sürer; ancak erken çocukluk döneminde çoğunlukla 1  saatten daha az sürer.[22] Atak sıklığı değişkendir, yaşam boyu çok az olabileceği gibi haftada bir kaç kez de olabilir. Ortalaması yaklaşık olarak ayda birdir.[23][24]

Ağrıya çoğunlukla bulantı, kusma, ışığa karşı hassasiyet, sese karşı hassasiyet, kokulara karşı hassasiyet, yorgunluk ve sinirlilik hali eşlik eder.[15] Beyin sapı ile ilişkili ya da vücudun her iki tarafında nörolojik belirtilerin olduğu migren türü olan baziler migrende [25] yaygın etkiler şunlardır: etrafın dönmesi hissi, sersemlik hissi ve zihin bulanıklığı.[15] Kişilerin %90'ında bulantı ve üçte birinde kusma meydana gelir.[26] Bu nedenle birçok kişi karanlık ve sessiz bir oda arar.[26] Diğer belirtiler şunlar olabilir: bulanık görme, burun tıkanıklığı, ishal, sık idrar çıkma, solgunluk veya terleme.[27] Boyunda sertlik olabileceği gibi kafa derisinde terleme ya da hassaslık da meydana gelebilir.[27] Yaşlılıkta, ilgili semptomlar daha az yaygındır.[28]

Postdrom

Migrenin etkileri, ana baş ağrısı geçtikten sonraki birkaç gün devam edebilir. Bu duruma postdrom denir. Birçok kişi migrenin olduğu bölgede ağrı hissi ve bazı kişiler de baş ağrısının geçmesinden sonraki birkaç gün düşünce bozukluğu olduğunu bildirmiştir. Hasta kendini yorgun ya da "akşamdan kalma" hissedebilir ve kafasında ağrı, kavrama güçlüğü, mide-bağırsaklarda bazı belirtiler, ruh hali değişiklikleri ve güçsüzlük yaşamış olabilir.[29] Bir özete göre, "Bazı kişiler olağandışı bir şekilde yenilenmiş ya da öforik belirtirken bazıları depresyonda ve keyifsiz olduklarını bildirmiştir."[30]

Nedeni

Migrenin altında yatan nedenler bilinmemektedir. [31] Ancak çevresel ve genetik faktörlerin karışımıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir.[4] Vakaların üçte ikisinde aile içinde migren vardır[5] ve nadiren tek gen bozukluğuna bağlı olarak meydana gelir.[32] Migren birkaç psikolojik durum ile ilişkilidir, örneğin: depresyon, kaygılanma ve bipolar bozukluk[33] ve bunların yanı sıra pek çok biyolojik olay ya da tetikleyiciler.

Genetik özellikler

İkizlerle yapılan çalışmalar, migren baş ağrılarının meydana gelmesinde %34-51 oranında bir genetik etki olasılığına işaret etmektedir.[4] Bu genetik ilişki, auralı migrenler için aurasız migrenlere göre daha güçlüdür.[12] Birkaç özel gen varyantı, riski az ila orta miktarda artırır.[34]

Migrene yol açan tek gen bozukluğu nadiren görülür.[34]Bunlardan biri ailesel hemiplejik migren olarak bilinir ve kalıtım yoluyla otozomal dominant tarzda gelen bir auralı migren türüdür.[35][36] Bu bozukluklar, iyonların taşınmasında görevli proteinleri kodlayan gen varyantları ile ilişkilidir.[15] Migrene neden olan bir başka genetik bozukluk CADASIL sendromu ya da subkortikal enfarktüs ve lökoensefalopati ile birlikte serebral otozomal dominant arteriopatidir.[15]

Tetikleyici faktörler

Migren tetikleyici faktörlerle başlayabilir ve bazı kişiler bu durumu vakaların çok azında [5] ve diğerleri çoğunda görülen bir etki olarak bildirebilir.[37] Tetikleyici faktör olarak birçok şey sınıflandırılmıştır, bununla birlikte bu ilişkilerin kuvveti ve anlamlılığı belirsizdir.[37][38] Tetikleyici, semptomlar başlamadan önceki 24 saat içinde oluşabilir.[5]

Fizyolojik unsurlar

Bildirilen yaygın tetikleyici faktörler stres, açlık ve yorgunluktur (gerilim tipi baş ağrılarında bu faktörlerin eşit şekilde payı vardır).[37] Migrenin adet kanaması döneminde meydana gelmesi daha olasıdır.[39] Menarş (ilk adet kanaması), oral kontraseptif kullanımı, gebelik, menopoz öncesi, sırası ve sonrası dönem ve menopoz gibi diğer hormonal etkiler de migrenin meydana gelmesinde rol oynar.[40] Bu hormonal etkilerin aurasız migrende daha çok rol oynadığı görülmektedir.[41] Migren normalde hamileliğin ikinci ve üçüncü trimester üçüncü dönemlerinde ya da menopozdan sonra meydana gelmez.[15]

Beslenme

Beslenmeye bağlı tetikleyici faktörlerin incelenmesiyle, bulguların subjektif değerlendirmeye dayandığı ve özel tetikleyici faktörlerin kanıtlamaya ya da yalanlamaya yetecek kadar kesin olmadığı bulunmuştur.[42][43] Özel ajanlarla ilgili olarak, tiraminin migren üzerine etkisine dair bir bulgu olmadığı görülmüş [44] ve monosodyum glutamatın (MSG) beslenmeye bağlı tetikleyici faktör olarak sık sık bildirilmiş olmasına rağmen[45] bulgular bunu tutarlı bir şekilde desteklememektedir.[46]

Çevre

Ev içi ve ev dışındaki olası tetikleyici faktörlerin incelenmesiyle genel bulguların yetersiz kalitede olduğu sonucuna ulaşılmakta, yine de migrenli kişilerin ev içindeki havanın kalitesi ve ışıklandırma ile ilgili bazı koruyucu önlemler alması tavsiye edilmektedir.[47] Bir zamanlar üstün zekalı kimselerde daha yaygın olduğu düşünülse de bunun doğru olmadığı görülmektedir.[41]

Patofizyoloji

Migrenin nörovasküler bir bozukluk olduğu düşünülmektedir[5] çünkü migren mekanizmasının beyinde başladığını ve kan damarlarına yayıldığını destekleyen bulgular mevcuttur.[48] Bazı araştırmacılar nöronal mekanizmanın daha büyük bir rol oynadığını,[49] bazıları da kan damarlarının baş rolde olduğunu düşünmektedir.[50] Başka araştırmacılar ise her ikisinin de benzer derecede önemli olduğunu düşünmektedir.[51] Yüksek serotonin düzeylerinin (5-hidroksitriptamin olarak da bilinen bir nörotransmitter) de işin içinde olduğu düşünülmektedir.[48]

Aura

Kortikal yayılan depresyon veya yayılan Leão depresyonu, inaktif bir dönem sonrasında meydana gelen nöron aktivitesi patlamalarıdır ve auralı migreni olan kişilerde görülür.[52] Neden ortaya çıktığına dair dair, kalsiyumun hücreye girmesine yol açan NMDA reseptör aktivasyonu dahil çeşitli açıklamalar mevcuttur.[52] Aktivite patlamasından sonra, etkilenen alanda bulunan serebral kortekse doğru olan kan akışı iki ila altı saat boyunca azalır.[52] Depolarizasyonun beynin alt tarafında doğru ilerlediğinde baş ve boyundaki ağrıyı hisseden sinirlerin tetiklendiği düşünülmektedir.[52]

Ağrı

Migren esnasında meydana gelen baş ağrısının mekanizması tam olarak bilinmemektedir.[53] Bazı bulgular santral sinir sistemi yapılarının (örneğin; beyin sapı ve diensefalon) başlıca rolü olduğunu desteklemekte [54], diğer veriler de periferik aktivasyonun rolünü desteklemektedir (örneğin; baş ve boyunda bulunan kan damarlarını çevreleyen duyusal sinirler yoluyla).[53] Olası aday damarlar şunlardır: dural arterler, piyal arterler vekafa derisi damarları gibi ekstrakraniyal arterler.[53] Ekstrakraniyal arter vazodilatasyonunun rolünün özellikle önemli olduğu düşünülür.[55]

Tanı

Migren tanısı belirti ve semptomlara dayanır.[5] Diğer baş ağrısı nedenlerinin hariç bırakılması amacıyla, bazen Görüntüleme testi yapılır.[5] Bu hastalığın bulunduğu çok sayıda kişiye tanı konmadığı düşünülmektedir.[5]

Uluslararası Baş Ağrısı Derneğiene göre aurasız migren tanısı aşağıdaki "5, 4, 3, 2, 1 kriterlerine" göre konabilir:[3]

  • Beş ya da daha fazla sayıda atak — "auralı" migren tanısı koymak için iki atak yeterlidir.
  • Dört saat ila üç günlük süre
  • Aşağıdakilerden ikisi ya da daha fazlası:
    • Unilateral (başın yarısını etkileyen);
    • Atımlı;
    • "Orta şiddette veya şiddetli ağrı yoğunluğu";
    • "Rutin fiziksel aktivite ile şiddetlenme ya da rutin fiziksel aktiviteden uzak durmaya neden olma"
  • Aşağıdakilerden biri ya da daha fazlası:
    • Bulantı ve/veya kusma;

Bir hastada şunlardan ikisiyle karşılaşılırsa en muhtemel tanı migrendir: fotofobi, bulantı ya da bir gün boyunca çalışamama.[56] Bir hastada şu beş durumdan dördü ile karşılaşılırsa migren olma olasılığı %92'dir: atımlı baş ağrısı, 4–72 saatlik süre, başın bir tarafında görülen ağrı, bulantı veya kişinin yaşamı ile etkileşen belirtiler.[11] Bu belirtilerin üçünden daha azının görüldüğü kişilerde olasılık %17'dir.[11]

Sınıflandırma

Migrenler ilk olarak 1988 yılında kapsamlı bir şekilde sınıflandırılmıştır.[12] Uluslararası Baş Ağrısı Derneği en son 2014 yılında baş ağrısı sınıflandırmasını güncellemiştir. [3] Bu sınıflandırmaya göre, diğerlerinin arasında, gerilim tipi baş ağrısı ve demet tipi baş ağrısı ile birlikte migrenler birinci derecedeki baş ağrılarıdır.[57]

Migren yedi alt sınıfa ayrılmıştır (bazılarının kendi içinde de alt bölümleri vardır):

  • Aurasız migren ya da "yaygın migren"; auranın eşlik etmediği migren baş ağrılarını içerir
  • Auralı migren ya da "klasik migren"; genellikle auranın eşlik ettiği migren baş ağrılarını içerir. Daha az yaygın olarak, aura baş ağrısı olmadan ya da migren tipi olmayan bir baş ağrısıyla da meydana gelebilir. Diğer iki tür ailesel hemiplejik migren ve sporadik hemiplejik migrendir, burada kişide auralı migren vardır ve eşlik eden motor güçsüzlük görülmektedir. Yakın bir akrabada aynı durum mevcutsa, buna "ailesel" denir, aksi takdirde "sporadik" olarak adlandırılır. Bir diğer tür baziler tip migrendir, burada baş ağrısı ve auraya konuşma güçlüğü, etrafın dönmesi, kulak çınlaması veya beyin sapı ile ilişkili diğer birkaç belirti eşlik etmekte ancak motor güçsüzlük eşlik etmemektedir. Bu tip migrenin başlangıçta, beyin sapını besleyen arter olan baziler arterdeki kasılmalara bağlı olduğu düşünülmüştür. [25]
  • Migrenin yaygın habercileri olan periyodik çocukluk sendromları şunlardır: periyodik kusma (ara sıra meydana gelen yoğun kusma dönemleri), abdominal migren (genellikle mide bulantısını eşlik ettiği karın ağrısı) ve benign paroksismal çocukluk vertigosu (ara sıra meydana gelen vertigo atakları).
  • Retina migreni, görme bozukluklarının ve hatta tek gözde meydana gelen geçici körlüğün eşlik ettiği migren baş ağrılarını içerir.
  • Migren komplikasyonları, genellikle uzun veya olağan dışı bir şekilde sık meydana gelen ya da nöbet veya beyin lezyonu ile ilişkili migren baş ağrılarını ve/veya auraları tanımlar.
  • Olası migren, migrenin bazı özelliklerine sahip olan ancak kesin olarak migren tanısının konmasına yetecek bulgunun olmadığı durumları tanımlar (eş zamanlı aşırı ilaç kullanımının varlığında).
  • Kronik migren bir migren komplikasyonudur ve "migren baş ağrısı" tanı kriterlerini karşılayan ve daha büyük bir zaman aralığında meydana gelen bir baş ağrısıdır (özellikle, 3 aydan daha uzun bir süre ayda 15 gün veya daha fazla).[58]

Abdominal migren

Abdominal migren tanısının konması tartışmalıdır.[59] Bazı bulgular, baş ağrısının olmadığı bir durumda tekrarlayıcı karın ağrısı epizodlarının bir migren türü[59][60] ya da en azından migren habercisi olabileceğine işaret etmektedir.[12] Bu ağrı epizodları prodrom gibi migreni takip edebilir veya etmeyebilir ve normalde dakikalar ila saatler sürer.[59] Çoğunlukla tipik kişisel ya da ailesel migren geçmişi olan kimselerde meydana gelir.[59] Haberci olduğu düşünülen diğer sendromlar şunlardır: periyodik kusma sendromu ve benign paroksismal çocukluk vertigosu.[12]

Ayırıcı tanı

Migren baş ağrısına benzer belirtilere yol açabilen diğer durumlar şunlardır: temporal arterit, demet tipi baş ağrısı, akut glokom, menenjit ve subaraknoid kanama.[11] Temporal arterit normalde 50 yaş üstü kimselerde meydana gelir ve kendini şakaklarda hassasiyet ile gösterir, demet tipi baş ağrısı kendini tek taraflı burun tıkanıklığı, göz yaşı ve göz çukurlarının etrafında şiddetli ağrı ile gösterir, akut glokom görme problemleriyle, menenjit ateş ile ve subaraknoid kanama çok hızlı bir başlangıç ile ilişkilidir.[11] Gerilim tipi baş ağrıları normalde başın her iki tarafında meydana gelir, atımlı değildir ve daha az engelleyicidir.[11]

Önleyici tebdirler

Önleyici migren tedavileri şunlardır: ilaç tedavileri, besin takviyeleri, hayat tarzı değişiklikleri ve ameliyat. Haftada 2 günden fazla baş ağrısı olan, akut atakların tedavisinde kullanılan ilaçları tolere edemeyen ya da kolaylıkla kontrol altına alınamayan şiddetli atak görülen kişilere önleyici tedbirler uygulamaları tavsiye edilir.[11]

Burada hedef migrenin sıklığı, ıstırabı veya süresinin azaltılması ve başarısız olan tedavinin etkinliğinin artırılmasıdır.[61] Önleyici tedbirler kullanmanın bir diğer sebebi aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısının önlenmesidir. Bu yaygın bir problemdir ve kronik günlük baş ağrısına yol açabilir.[62][63]

İlaç tedavisi

Önleyici migren ilaçlarının, migren ataklarının sıklığı ya da şiddetini en az %50 azaltmaları durumunda etkili olduğu düşünülür.[64] Kılavuzlar; topiramat, divalproeks/sodyum valproat, propranolol ve metoprololün birinci basamak kullanımda en yüksek kanıt düzeyine sahip olarak değerlendirilmesi konusunda epey tutarlıdır.[65] Bununla birlikte, gabapentinin etkisi ile ilgili tavsiyeler farklılık göstermektedir.[65] Migrenin önlenmesinde ve migren atağının sıklığı ve şiddetinin azaltılmasında timolol da etkilidir, halbuki frovatriptan adet kanamasına bağlı migrenin önlenmesinde etkilidir.[65] Amitriptilin ve venlafaksin de muhtemelen etkilidir.[66] Kronik migreni olan kişilerde botoks uygulamasının faydalı olduğu bulunmuştur ancak bu uygulama epizodik kronik migreni olan kişiler için faydalı değildir.[67]

Alternatif tedaviler

Petasites hybridus (öksürük otu) kök ekstresinin migrenin önlenmesinde etkili olduğu gösterilmiştir.[68]

Migren tedavisinde akupunktur da etkilidir.[69] "Gerçek" akupunkturun kullanılması taklit akupunkturdan daha etkili değildir, ancak hem "gerçek" hem de taklit akupunkturun rutin bakım uygulamasından daha etkili olduğu görülmektedir ve profilaktik amaçlı verilen ilaç tedavisine nazaran daha az istenmeyen etkiye sahiptir.[70] Migren baş ağrılarını önlenmesinde kayropraktik manipülasyon, fizyoterapi, masaj ve gevşeme propranolol ya da topiramat kadar etkili olabilir; ancak, araştırma ile metodolojide bazı sorunlar görülmüştür.[71] Bu ilk sonuçların doğrulanması amacıyla, daha iyi kalitede çalışmaların yapılması gerekse de magnezyum, koenzim Q(10), riboflavin, B(12) vitamini,[72] ve koyungözü bitkisinin faydalarına dair deneysel bulgular mevcuttur.[73] Alternatif ilaçlardan olan öksürük otu, kullanımıyla ilgili en iyi kanıta sahiptir.[74]

Cihazlar ve ameliyat

Migrenin önlenmesinde biyogeribildirim ve nörostimülatör gibi tıbbi cihazların, özellikle yaygın migren ilaçlarının kontrendike olduğu durumlarda ya da aşırı ilaç kullanımı durumunda bazı avantajları vardır. Biyogeribildirim, kişilerin bazı fizyolojik parametrelerin farkında olmasına yardımcı olur. Böylece, bu parametreler kontrol altına alınabilir, kişi gevşeyebilir ve migren tedavisinde etkisi olabilir.[75][76] Nörostimülasyonda (sinirlerin uyarılması), zor tedavi edilen kronik migren tedavisi için, kalp piline benzeyen ve cilt altına yerleştirilebilen nörostimülatörler kullanılır ve şiddetli vakalarda cesaretlendirici sonuçlar elde edilebilir.[77][78] Baş ve boyun çevresindeki bazı sinirlerin dekompresyonunu içeren migren cerrahisi, ilaçla düzelmeye sağlanamayan bazı kişiler için bir seçenek olabilir.[79]

Tedavi

Üç ana tedavi yaklaşımı mevcuttur: tetikleyiciden uzak durulması, akut belirtilerin kontrol altına alınması ve farmakolojik açıdan önleme.[5] Erken atak döneminde kullanılmaları durumunda ilaçlar daha fazla etki gösterir.[5] İlaçların sık kullanılması, baş ağrılarının daha da şiddetlendiği ve daha sık görüldüğü aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısına yol açar.[3] Bu durum triptanlar, ergotaminler ve ağrı kesiciler, özellikle de narkotik analjezikler ile meydana gelir.[3]

Ağrı kesiciler

Hafif ila orta şiddette belirtilere sahip kişiler için tavsiye edilen başlangıç tedavisi nonsteroidal antienflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) gibi basit ağrı kesiciler ya da asetaminofen, asetilsalisilik asit ve kafein kombinasyonudur.[11] Birkaç NSAİİ hakkında kullanımlarını destekleyecek bulgular mevcuttur. Kişilerin neredeyse yarısında ibuprofenin ağrıyı etkili bir şekilde giderdiği bulunmuştur.[80] Diklofenakın da etkili olduğu ortaya konulmuştur.[81]

Aspirin orta şiddette-şiddetli migren ağrılarını giderebilir ve etkisi sumatriptan ile benzerdir. [82] Ketorolak, piyasada damar içine uygulanan bir formülasyon şeklinde mevcuttur.[11] Parasetamol (asetaminofen olarak da bilinir), tek başına ya da metoklopramid ile birlikte kullanılan diğer bir etkili tedavidir ve istenmeyen etki riski düşüktür.[83] Asetaminofen ve metoklopramid hamileliğin üçüncü trimesterine kadar NSAİİ'ler gibi güvenli kabul edilmektedir.[11]

Triptanlar

Sumatriptan gibi triptanlar, kişilerin neredeyse %75'inde hem ağrı hem de bulantı için etkilidir.[5][84] Orta şiddette-şiddetli ağrısı olanlar ya da daha hafif belirtileri olan ve basit ağrı kesicilere yanıt vermeyen kişiler için ilk olarak tavsiye edilen tedavilerdir.[11] Pazarda mevcut farklı ilaç şekilleri şunlardır: oral, enjektabl, burun spreyi ve ağızda çözünen tablet.[5] Genel olarak, tüm triptanların eşit derecede etkili olduğu ve benzer yan etkilere sahip olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, kişiler bazılarına daha iyi yanıt verebilir.[11] Cildin kızarması gibi çoğu yan etki hafiftir; ancak nadir miyokard iskemisi vakaları meydana gelmiştir.[5] Bu nedenle bunlar kalp damar hastalığı olan kişilere tavsiye edilmez.[11] Geçmişte baziler migrenli kişilere tavsiye edilmemelerine rağmen, bu popülasyonda bu uyarının verilmesini gerektirecek kadar, kullanımlarının zararlı etki oluşturduğuna dair spesifik bir bulgu mevcut değildir.[25] Bağımlılık yapmazlar ancak ayda 10 günden fazla kullanılmaları durumunda aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısına neden olabilirler.[85]

Ergotaminler

Ergotamin ve dihidroergotamin migren için halen reçete edilen eski ilaçlardır, dihidroergotamin burun spreyi ve enjeksiyonluk çözelti şeklindedir.[5] Bu iki ilaç triptanlarla eşit derecede etkili gibi görünmektedir,[86] daha ucuzdur,[87] ve normalde iyi huylu olan istenmeyen etkilere neden olurlar.[88] Status migrenozus gibi kişiyi güçten düşüren durumlarda en etkili tedavi seçeneği gibi görünürler.[88]

Diğer

İntravenöz metoklopramid ya da intranazal lidokain diğer potansiyel seçeneklerdir.[11] Metoklopramid, acil servise getirilenler için önerilen tedavidir.[11] Tek doz damar içi deksametazon bir migren nöbetinin standart tedavisine eklendiğinde, takip eden 72 saat içinde nükseden baş ağrısında %26 azalma sağlar[89] Sürmekte olan bir migren baş ağrısını tedavide spinal manipülasyon, kanıtlarla desteklenmemektedir. [90] Opioidler ve barbitüratların kullanılmaması tavsiye edilir. [11]

Prognoz

Migrenli insanlarda uzun süreli prognoz değişkenlik gösterir. [9] Migrenli kişilerin çoğunun hastalıklarından dolayı verimden düştükleri dönemler olur, [5] ancak, normalde durum oldukça tehlikesizdir [9] ve ölüm riskinin artmasıyla ilişkilendirilmez. [91] Hastalığın dört ana biçimi vardır: Belirtiler tamamen ortadan kaldırılabilir, belirtiler devam edebilir ama zamanla gitgide azalır, belirtiler aynı sıklıkta ve şiddette sürebilir, ya da nöbetler kötüye gidebilir ve sıklaşabilir.[9]

Auralı migrenler, iskemik inme [92] için riski iki katına çıkararak bir risk faktörü olarak görülmektedir. [93] Genç bir yetişkin olmak, kadın olmak, hormonal kontrasepsiyon kullanmak ve sigara içmek bu riski arttırır.[92] Ayrıca, servikal arter diseksiyonuyla da bir ilişkisi olduğu görülmektedir. [94] Aurasız migren, bir faktör olarak görünmüyor. [95] Kalp sorunlarıyla ilişkisi, arada ilişki olduğunu destekleyen yalnızca bir çalışma olması nedeniyle sonuca bağlanmamıştır.[92] Ancak genel olarak migrenin, felç veya kalp hastalığından doğan ölüm riskini arttırdığı görülmemektedir.[91] Auralı migreni olan kişilere uygulanan migren önleyici tedavi, bununla ilişkili felçleri engelleyebilir. [96]

Epidemiyoloji

İşlev kaybına uyarlanmış yaşam yılı migren için her 100,000  sakin, 2002 yılında
  no data
  <45
  45–65
  65–85
  85–105
  105–125
  125–145
  145–165
  165–185
  185–205
  205–225
  225–245
  >245

Dünya genelinde, migren insanların %10’undan fazlasını etkilemektedir.[31] Amerika Birleşik Devletleri’nde, erkeklerin %6’sı ve kadınların %18’i belirli bir yıl içinde migrene yakalanmaktadır; hastalığın hayat boyu sürme riski erkeklerde %18, kadınlarda ise %43.[5] Avrupa’da, yetişkin erkeklerin %6-15’i ve yetişkin kadınların %14-35’i yılda en az bir kez migrenden muzdarip olmaktadır; yani toplamda insanların %12-28’i hayatlarının bir noktasında migrenden etkilenmektedir.[7] Migren oranları, Asya ve Afrika’da, batı ülkelerine nazaran biraz daha düşüktür. [41][97] Kronik migren, nüfusun yaklaşık olarak %1,4’ünden %2,2’sine kadar görülür. [98]

Bu rakamsal veriler, yaşa göre büyük ölçüde değişir: migren, en yaygın olarak 15 ile 24 yaş arasında başlar, en sık 35 yaş ile 45 yaşlarında görülür.[5] Çocuklarda, 7  yaşındakilerin %1,7’sinde ve 7 ila 15  yaş arasındakilerin %3,9’unda migren görülür, ergenlik döneminden önce erkek çocuklarda biraz daha fazla yaygındır. [99] Ergenlik çağında, migren kadınlar arasında daha yaygın hale gelir[99] ve hayat boyu devam eder; yaşlı kadınlarda yaşlı erkeklere nazaran iki kat daha yaygındır.[100] Kadınlarda aurasız migren, auralı migrenden daha yaygındır; ancak erkeklerde her iki tip de benzer sıklıkta görülür.[41]

Perimenopoz sırasında, şiddeti azalmadan önce belirtileri sıklıkla daha kötüye gider. [100] Belirtiler, yaşlıların üçte ikisinde ortadan kalkarken, %3 ila %10 arasında devam eder. [28]

Tarihçe

'Baş Ağrısı, George Cruikshank (1819)

Migren ile ilgili ilk açıklama, milâttan önce 1200  civarında antik Mısır’da yazılmış Ebers papyruste yer alır. [101] İsa’dan önce 200 yılında, Hipokrat tıp okulundaki yazılar, görsel auranın baş ağrısından önce geldiği ve kusma yoluyla kısmi rahatlama sağlandığını tanımlamıştır. [102]

Demir Devrinden bir trepanated kafatası. Kafatasındaki deliğin çevresi, yeni bir kemik doku büyümesi ile yuvarlak hale geliyor; bu da o kişinin operasyondan sağ çıktığını gösteriyor.

Aretaeus of Cappadocia tarafından yapılan bir ikinci yüzyıl tanımı, baş ağrılarını iki türe ayırır: baş ağrısı, sefali ve heterokroni. [103] Bergamalı Galen, hemikrani (yarım baş) terimini kullanmış ve migren kelimesi buradan türemiştir.[103] Galen ayrıca ağrının beyin omurilik zarları ve kafadaki kan damarların nedeniyle ortaya çıktığını ileri sürmüştür.[102] Migren ilk olarak, 1887 yılında, Fransız bir kütüphaneci olan Louis Hyacinthe Thomas tarafından, şimdi de kullanılan iki türe ayrılmıştır – auralı migren (migraine ophthalmique) ve aurasız migren (migraine vulgaire).[102]

Trepanasyon, kafatası içinde kasıtlı delik açma, milâttan önce 7,000  yılında uygulanmıştır.[101] Bu işlemin uygulandığı bazı kişiler yaşasa da pek çoğu enfeksiyon nedeniyle hayatını kaybetmiştir. [104] Bu işlemin “kötü ruhların kaçmasına izin vererek” işe yaradığına inanılırdı. [105] William Harvey 17. yüzyılda, trepanasyonun bir migren tedavi yöntemi olarak kullanılmasını önermiştir. [106]

Migren için birçok tedavi denenmiş olsa da ancak 1868’de, kullanılan bir maddenin etkili olduğu ortaya çıkmıştır.[102] Bu madde, 1918’de içinden ergotamin izole edilen fungus ergo idi. [107] Methysergide 1959 yılında ve ilk triptan olan sumatriptan 1988 yılında geliştirildi.[107] 20. Yüzyılda yapılan daha iyi çalışmalarla etkili önleyici tedbirler bulundu ve onaylandı.[102]

Toplum ve kültür

Migren, önemli derecede hem tıbbi masraflara hem de verimlilik kaybına neden olmaktadır. Yılda 27 milyar Euro’dan fazla maliyetiyle, Avrupa Topluluğundaki en masraflı nörolojik bozukluk olduğu tahmin edilmektedir. [108] Amerika Birleşik Devletleri’nde, doğrudan masrafların 17  milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir. [109] Bu maliyetin yaklaşık onda biri triptan maliyetidir. [109] Indirect costs are around 15 Billion USD, of which missed work is the greatest component.[109] In those who do attend work with a migraine effectiveness is decreased by around a third.[108]Ayrıca, kişinin ailesi için de olumsuz etkileri sık sık görülür.[108]

Araştırma

Kalsitonin gen ilişkili peptidlerin (CGRP) migrenle ilişkili ağrıların patojenezinde rol oynadığı ortaya çıkmıştır.[11] Olcegepant vetelcagepant gibi CGRP reseptör anatgonistleri, migren tedavisi için hem in vitro hem de klinik çalışmalarda araştırılmıştır. [110] 2011 yılında Merck, araştırma aşamasındaki ilaçları telcagepant ile ilgili III. aşama klinik denemeleri durdurmuştur. [111][112] Transcranial magnetic stimulation also shows promise.[11]

Kaynakça

  1. ^ Liddell, Henry George; Scott, Robert. "ἡμικρανία". A Greek-English Lexicon.  on Perseus
  2. ^ Anderson, Kenneth; Anderson, Lois E.; Glanze, Walter D. (1994). Mosby's Medical, Nursing, and Allied Health Dictionary (4th bas.). Mosby. s. 998. ISBN 978-0-8151-6111-0. 
  3. ^ a b c d e f g h Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society (2004). "The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition". Cephalalgia. 24 (Suppl 1): 9–160. doi:10.1111/j.1468-2982.2004.00653.x. PMID 14979299.  as PDF
  4. ^ a b c Piane, M (2007 Dec). "Genetics of migraine and pharmacogenomics: some considerations". The journal of headache and pain. 8 (6): 334–9. PMID 18058067.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  5. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Bartleson JD, Cutrer FM (May 2010). "Migraine update. Diagnosis and treatment". Minn Med. 93 (5): 36–41. PMID 20572569. 
  6. ^ a b Lay CL, Broner SW (May 2009). "Migraine in women". Neurologic Clinics. 27 (2): 503–11. doi:10.1016/j.ncl.2009.01.002. PMID 19289228. 
  7. ^ a b Stovner LJ, Zwart JA, Hagen K, Terwindt GM, Pascual J (April 2006). "Epidemiology of headache in Europe". European Journal of Neurology. 13 (4): 333–45. doi:10.1111/j.1468-1331.2006.01184.x. PMID 16643310. 
  8. ^ Dodick DW, Gargus JJ (August 2008). "Why migraines strike". Sci. Am. 299 (2): 56–63. Bibcode:2008SciAm.299b..56D. doi:10.1038/scientificamerican0808-56. PMID 18666680. 
  9. ^ a b c d Bigal, ME (2008 Jun). "The prognosis of migraine". Current opinion in neurology. 21 (3): 301–8. doi:10.1097/WCO.0b013e328300c6f5. PMID 18451714.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  10. ^ Gutman, Sharon A. (2008). Quick reference neuroscience for rehabilitation professionals : the essential neurologic principles underlying rehabilitation practice (2nd bas.). Thorofare, NJ: SLACK. s. 231. ISBN 9781556428005. 
  11. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Gilmore, B (2011-02-01). "Treatment of acute migraine headache". American family physician. 83 (3): 271–80. PMID 21302868.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım)
  12. ^ a b c d e The Headaches, Pg 232-233
  13. ^ al.], ed. Jes Olesen, ... [et (2006). The headaches (3. ed. bas.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. s. 512. ISBN 9780781754002. 
  14. ^ a b Rae-Grant, [edited by] D. Joanne Lynn, Herbert B. Newton, Alexander D. (2004). The 5-minute neurology consult. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. s. 26. ISBN 9780683307238. 
  15. ^ a b c d e f g h i j Aminoff, Roger P. Simon, David A. Greenberg, Michael J. (2009). Clinical neurology (7th ed. bas.). New York, N.Y: Lange Medical Books/McGraw-Hill. ss. 85–88. ISBN 9780071664332. 
  16. ^ Buzzi, MG (2005 Oct-Dec). "Prodromes and the early phase of the migraine attack: therapeutic relevance". Functional neurology. 20 (4): 179–83. PMID 16483458.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  17. ^ Rossi, P (2005 Oct-Dec). "Prodromes and predictors of migraine attack". Functional neurology. 20 (4): 185–91. PMID 16483459.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  18. ^ Samuels, Allan H. Ropper, Martin A. (2009). Adams and Victor's principles of neurology (9th ed. bas.). New York: McGraw-Hill Medical. ss. Chapter 10. ISBN 9780071499927. 
  19. ^ a b c d Tintinalli, Judith E. (2010). Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli)). New York: McGraw-Hill Companies. ss. 1116–1117. ISBN 0-07-148480-9. 
  20. ^ a b c d e f g h i j k The Headaches Pg.407-419
  21. ^ Tepper, edited by Stewart J. Tepper, Deborah E. The Cleveland Clinic manual of headache therapy. New York: Springer. s. 6. ISBN 9781461401780. 
  22. ^ Bigal, ME (2010 Jul). "Migraine in the pediatric population--evolving concepts". Headache. 50 (7): 1130–43. PMID 20572878.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  23. ^ al.], ed. Jes Olesen, ... [et (2006). The headaches (3. ed. bas.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. s. 238. ISBN 9780781754002. 
  24. ^ Dalessio, edited by Stephen D. Silberstein, Richard B. Lipton, Donald J. (2001). Wolff's headache and other head pain (7th ed. bas.). Oxford: Oxford University Press. s. 122. ISBN 9780195135183. 
  25. ^ a b c Kaniecki, RG (2009 Jun). "Basilar-type migraine". Current pain and headache reports. 13 (3): 217-20. PMID 19457282.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  26. ^ a b Walton, edited by Robert P. Lisak ... [et al.] ; foreword by John (2009). International neurology : a clinical approach. Chichester, UK: Wiley-Blackwell. s. 670. ISBN 9781405157384. 
  27. ^ a b contributors, edited by Joel S. Glaser ; with 20 (1999). Neuro-ophthalmology (3rd ed. bas.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. s. 555. ISBN 9780781717298. 
  28. ^ a b Malamut, edited by Joseph I. Sirven, Barbara L. (2008). Clinical neurology of the older adult (2nd ed. bas.). Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. s. 197. ISBN 9780781769471. 
  29. ^ Kelman L (February 2006). "The postdrome of the acute migraine attack". Cephalalgia. 26 (2): 214–20. doi:10.1111/j.1468-2982.2005.01026.x. PMID 16426278. 
  30. ^ Halpern, Audrey L.; Silberstein, Stephen D. (2005). "Ch. 9: The Migraine Attack—A Clinical Description". Kaplan PW, Fisher RS (Ed.). Imitators of Epilepsy (2nd bas.). New York: Demos Medical. ISBN 1-888799-83-8. NBK7326. 
  31. ^ a b Robbins MS, Lipton RB (April 2010). "The epidemiology of primary headache disorders". Semin Neurol. 30 (2): 107–19. doi:10.1055/s-0030-1249220. PMID 20352581. 
  32. ^ Schürks, M (2012 Jan). "Genetics of migraine in the age of genome-wide association studies". The journal of headache and pain. 13 (1): 1–9. doi:10.1007/s10194-011-0399-0. PMC 3253157 $2. PMID 22072275.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  33. ^ The Headaches, Pg. 246-247
  34. ^ a b Schürks, M (2012 Jan). "Genetics of migraine in the age of genome-wide association studies". The journal of headache and pain. 13 (1): 1–9. PMID 22072275.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  35. ^ de Vries, B (2009 Jul). "Molecular genetics of migraine". Human genetics. 126 (1): 115–32. PMID 19455354.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  36. ^ Montagna, P (2008 Sep). "Migraine genetics". Expert review of neurotherapeutics. 8 (9): 1321–30. PMID 18759544.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  37. ^ a b c Levy D, Strassman AM, Burstein R (June 2009). "A critical view on the role of migraine triggers in the genesis of migraine pain". Headache. 49 (6): 953–7. doi:10.1111/j.1526-4610.2009.01444.x. PMID 19545256. 
  38. ^ Martin PR (June 2010). "Behavioral management of migraine headache triggers: learning to cope with triggers". Curr Pain Headache Rep. 14 (3): 221–7. doi:10.1007/s11916-010-0112-z. PMID 20425190. 
  39. ^ MacGregor, EA (2010-10-01). "Prevention and treatment of menstrual migraine". Drugs. 70 (14): 1799–818. doi:10.2165/11538090-000000000-00000. PMID 20836574. 
  40. ^ Lay, CL (2009 May). "Migraine in women". Neurologic Clinics. 27 (2): 503–11. doi:10.1016/j.ncl.2009.01.002. PMID 19289228.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  41. ^ a b c d The Headaches Pg. 238-240
  42. ^ Rockett, FC (2012 Jun). "Dietary aspects of migraine trigger factors". Nutrition reviews. 70 (6): 337–56. PMID 22646127.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  43. ^ Holzhammer J, Wöber C (April 2006). "[Alimentary trigger factors that provoke migraine and tension-type headache]". Schmerz (German). 20 (2): 151–9. doi:10.1007/s00482-005-0390-2. PMID 15806385. 
  44. ^ Jansen SC, van Dusseldorp M, Bottema KC, Dubois AE (September 2003). "Intolerance to dietary biogenic amines: a review". Annals of Allergy, Asthma & Immunology. 91 (3): 233–40; quiz 241–2, 296. doi:10.1016/S1081-1206(10)63523-5. PMID 14533654. 
  45. ^ Sun-Edelstein C, Mauskop A (June 2009). "Foods and supplements in the management of migraine headaches". The Clinical Journal of Pain. 25 (5): 446–52. doi:10.1097/AJP.0b013e31819a6f65. PMID 19454881. 
  46. ^ Freeman M (October 2006). "Reconsidering the effects of monosodium glutamate: a literature review". J Am Acad Nurse Pract. 18 (10): 482–6. doi:10.1111/j.1745-7599.2006.00160.x. PMID 16999713. 
  47. ^ Friedman DI, De ver Dye T (June 2009). "Migraine and the environment". Headache. 49 (6): 941–52. doi:10.1111/j.1526-4610.2009.01443.x. PMID 19545255. 
  48. ^ a b The Headaches Chp. 29, Pg. 276
  49. ^ Goadsby, PJ (2009 Jan). "The vascular theory of migraine--a great story wrecked by the facts". Brain : a journal of neurology. 132 (Pt 1): 6–7. PMID 19098031.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  50. ^ Brennan, KC (2010 Jun). "An update on the blood vessel in migraine". Current opinion in neurology. 23 (3): 266–74. PMID 20216215.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  51. ^ Dodick, DW (2008 Apr). "Examining the essence of migraine--is it the blood vessel or the brain? A debate". Headache. 48 (4): 661–7. PMID 18377395.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  52. ^ a b c d The Headaches, Chp. 28, pg 269-272
  53. ^ a b c Olesen, J (2009 Jul). "Origin of pain in migraine: evidence for peripheral sensitiyation". Lancet neurology. 8 (7): 679–90. PMID 19539239.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  54. ^ Akerman, S (2011-09-20). "Diencephalic and brainstem mechanisms in migraine". Nature reviews. Neuroscience. 12 (10): 570–84. PMID 21931334.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım)
  55. ^ Shevel, E (2011 Mar). "The extracranial vascular theory of migraine--a great story confirmed by the facts". Headache. 51 (3): 409–17. PMID 21352215.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  56. ^ Cousins, G (2011 Jul-Aug). "Diagnostic accuracy of the ID Migraine: a systematic review and meta-analysis". Headache. 51 (7): 1140–8. doi:10.1111/j.1526-4610.2011.01916.x. PMID 21649653.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  57. ^ Nappi, G (2005 Sep). "Introduction to the new International Classification of Headache Disorders". The journal of headache and pain. 6 (4): 203–4. PMID 16362664.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  58. ^ Negro, A (2011 Dec). "Chronic migraine: current concepts and ongoing treatments". European review for medical and pharmacological sciences. 15 (12): 1401–20. PMID 22288302.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  59. ^ a b c d Davidoff, Robert A. (2002). Migraine : manifestations, pathogenesis, and management (2nd bas.). Oxford [u.a.]: Oxford Univ. Press. s. 81. ISBN 9780195137057. 
  60. ^ Russell, G (2002). "Abdominal migraine: evidence for existence and treatment options". Paediatric drugs. 4 (1): 1–8. PMID 11817981.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım)
  61. ^ Modi S, Lowder DM (January 2006). "Medications for migraine prophylaxis". American Family Physician. 73 (1): 72–8. PMID 16417067. 
  62. ^ Diener HC, Limmroth V (August 2004). "Medication-overuse headache: a worldwide problem". Lancet Neurology. 3 (8): 475–83. doi:10.1016/S1474-4422(04)00824-5. PMID 15261608. 
  63. ^ Fritsche, Guenther; Diener, Hans-Christoph (2002). "Medication overuse headaches – what is new?". Expert Opinion on Drug Safety. 1 (4): 331–8. doi:10.1517/14740338.1.4.331. PMID 12904133. 
  64. ^ Kaniecki R, Lucas S. (2004). "Treatment of primary headache: preventive treatment of migraine". Standards of care for headache diagnosis and treatment. Chicago: National Headache Foundation. ss. 40–52. 
  65. ^ a b c Loder, E (2012 Jun). "The 2012 AHS/AAN guidelines for prevention of episodic migraine: a summary and comparison with other recent clinical practice guidelines". Headache. 52 (6): 930–45. PMID 22671714.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  66. ^ Silberstein, SD (2012-04-24). "Evidence-based guideline update: pharmacologic treatment for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society". Neurology. 78 (17): 1337–45. PMID 22529202.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım)
  67. ^ Jackson JL, Kuriyama A, Hayashino Y (April 2012). "Botulinum toxin A for prophylactic treatment of migraine and tension headaches in adults: a meta-analysis". JAMA. 307 (16): 1736–45. doi:10.1001/jama.2012.505. PMID 22535858. 
  68. ^ Pringsheim T, Davenport W, Mackie G, et al. Canadian Headache Society guideline for migraine prophylaxis. Can J Neurol Sci. 2012 Mar;39(2 Suppl 2):S1-59. PMID 22683887
  69. ^ Shampo, M. A.; Kyle, R. A. (1995). "Hamilton Smith". Mayo Clinic proceedings. Mayo Clinic. 70 (6). s. 540. PMID 7776712. 
  70. ^ Linde, K; Allais, G; Brinkhaus, B; Manheimer, E; Vickers, A; White, AR (2009). Linde, Klaus (Ed.). "Acupuncture for migraine prophylaxis". Cochrane Database of Systematic Reviews (Online) (1): CD001218. doi:10.1002/14651858.CD001218.pub2. PMC 3099267 $2. PMID 19160193. 
  71. ^ Chaibi, Aleksander; Tuchin, Peter J.; Russell, Michael Bjørn (2011). "Manual therapies for migraine: A systematic review". The Journal of Headache and Pain. 12 (2): 127–33. doi:10.1007/s10194-011-0296-6. PMC 3072494 $2. PMID 21298314. 
  72. ^ Bianchi, A; Salomone, S; Caraci, F; Pizza, V; Bernardini, R; Damato, C (2004). Role of Magnesium, Coenzyme Q10, Riboflavin, and Vitamin B12 in Migraine Prophylaxis"Vitamins & Hormones Volume 69". Vitamins and hormones. Vitamins & Hormones. 69: 297–312. doi:10.1016/S0083-6729(04)69011-X. ISBN 978-0-12-709869-2. PMID 15196887. 
  73. ^ Rios, Juanita; Passe, Megan M. (2004). "Evidence-Based Use of Botanicals, Minerals, and Vitamins in the Prophylactic Treatment of Migraines". Journal of the American Academy of Nurse Practitioners. 16 (6): 251–6. doi:10.1111/j.1745-7599.2004.tb00447.x. PMID 15264611. 
  74. ^ Holland, S (2012-04-24). "Evidence-based guideline update: NSAIDs and other complementary treatments for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society". Neurology. 78 (17): 1346–53. PMID 22529203.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım)
  75. ^ Nestoriuc, Yvonne; Martin, Alexandra (2007). "Efficacy of biofeedback for migraine: A meta-analysis". Pain. 128 (1–2): 111–27. doi:10.1016/j.pain.2006.09.007. PMID 17084028. 
  76. ^ Nestoriuc, Y; Martin, A; Rief, W; Andrasik, F (2008). "Biofeedback treatment for headache disorders: A comprehensive efficacy review". Applied psychophysiology and biofeedback. 33 (3): 125–40. doi:10.1007/s10484-008-9060-3. PMID 18726688. 
  77. ^ Schoenen, J; Allena, M; Magis, D (2010). "Neurostimulation therapy in intractable headaches". Handbook of clinical neurology / edited by P.J. Vinken and G.W. Bruyn. Handbook of Clinical Neurology. 97: 443–50. doi:10.1016/S0072-9752(10)97037-1. ISBN 9780444521392. PMID 20816443. 
  78. ^ Reed, KL; Black, SB; Banta Cj, 2nd; Will, KR (2010). "Combined occipital and supraorbital neurostimulation for the treatment of chronic migraine headaches: Initial experience". Cephalalgia. 30 (3): 260–71. doi:10.1111/j.1468-2982.2009.01996.x. PMID 19732075. 
  79. ^ Kung, TA (2011 Jan). "Migraine surgery: a plastic surgery solution for refractory migraine headache". Plastic and reconstructive surgery. 127 (1): 181–9. doi:10.1097/PRS.0b013e3181f95a01. PMID 20871488.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  80. ^ Rabbie R, Derry S, Moore RA, McQuay HJ (2010). Moore, Maura (Ed.). "Ibuprofen with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". Cochrane Database Syst Rev. 10 (10): CD008039. doi:10.1002/14651858.CD008039.pub2. PMID 20927770. 
  81. ^ Derry S, Rabbie R, Moore RA (2012). "Diclofenac with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". Cochrane Database Syst Rev. 2: CD008783. doi:10.1002/14651858.CD008783.pub2. PMID 22336852. 
  82. ^ Kirthi V, Derry S, Moore RA, McQuay HJ (2010). Moore, Maura (Ed.). "Aspirin with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". Cochrane Database Syst Rev. 4 (4): CD008041. doi:10.1002/14651858.CD008041.pub2. PMID 20393963. 
  83. ^ Derry S, Moore RA, McQuay HJ (2010). Moore, Maura (Ed.). "Paracetamol (acetaminophen) with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults". Cochrane Database Syst Rev. 11 (11): CD008040. doi:10.1002/14651858.CD008040.pub2. PMID 21069700. 
  84. ^ Johnston MM, Rapoport AM (August 2010). "Triptans for the management of migraine". Drugs. 70 (12): 1505–18. doi:10.2165/11537990-000000000-00000. PMID 20687618. 
  85. ^ Tepper Stewart J., S. J.; Tepper, Deborah E. (April 2010). "Breaking the cycle of medication overuse headache". Cleveland Clinic Journal of Medicine. 77 (4): 236–42. doi:10.3949/ccjm.77a.09147. PMID 20360117. 
  86. ^ Kelley, NE (2012 Jan). "Rescue therapy for acute migraine, part 1: triptans, dihydroergotamine, and magnesium". Headache. 52 (1): 114–28. doi:10.1111/j.1526-4610.2011.02062.x. PMID 22211870.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  87. ^ al.], ed. Jes Olesen, ... [et (2006). The headaches (3. ed. bas.). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. s. 516. ISBN 9780781754002. 
  88. ^ a b Morren, JA (2010 Dec). "Where is dihydroergotamine mesylate in the changing landscape of migraine therapy?". Expert opinion on pharmacotherapy. 11 (18): 3085–93. doi:10.1517/14656566.2010.533839. PMID 21080856.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  89. ^ Colman I; Friedman BW; Brown MD; ve diğerleri. (June 2008). "Parenteral dexamethasone for acute severe migraine headache: meta-analysis of randomised controlled trials for preventing recurrence". BMJ. 336 (7657): 1359–61. doi:10.1136/bmj.39566.806725.BE. PMC 2427093 $2. PMID 18541610.  Bilinmeyen parametre |author-separator= görmezden gelindi (yardım)
  90. ^ Posadzki, P (2011 Jun). "Spinal manipulations for the treatment of migraine: a systematic review of randomized clinical trials". Cephalalgia : an international journal of headache. 31 (8): 964–70. doi:10.1177/0333102411405226. PMID 21511952.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  91. ^ a b Schürks, M (2011 Sep). "Migraine and mortality: a systematic review and meta-analysis". Cephalalgia : an international journal of headache. 31 (12): 1301–14. doi:10.1177/0333102411415879. PMID 21803936.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  92. ^ a b c Schürks, M (2009-10-27). "Migraine and cardiovascular disease: systematic review and meta-analysis". BMJ (Clinical research ed.). 339: b3914. PMC 2768778 $2. PMID 19861375.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım)
  93. ^ Kurth, T (2012 Jan). "Migraine and stroke: a complex association with clinical implications". Lancet neurology. 11 (1): 92–100. PMID 22172624.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  94. ^ Rist, PM (2011 Jun). "Migraine, migraine aura, and cervical artery dissection: a systematic review and meta-analysis". Cephalalgia : an international journal of headache. 31 (8): 886–96. doi:10.1177/0333102411401634. PMC 3303220 $2. PMID 21511950.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  95. ^ Kurth, T (2010 Mar). "The association of migraine with ischemic stroke". Current neurology and neuroscience reports. 10 (2): 133–9. doi:10.1007/s11910-010-0098-2. PMID 20425238.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  96. ^ Weinberger, J (2007 Mar). "Stroke and migraine". Current cardiology reports. 9 (1): 13–9. PMID 17362679.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  97. ^ Wang SJ (2003). "Epidemiology of migraine and other types of headache in Asia". Curr Neurol Neurosci Rep. 3 (2): 104–8. doi:10.1007/s11910-003-0060-7. PMID 12583837. 
  98. ^ Natoli, JL (2010 May). "Global prevalence of chronic migraine: a systematic review". Cephalalgia : an international journal of headache. 30 (5): 599–609. doi:10.1111/j.1468-2982.2009.01941.x. PMID 19614702.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  99. ^ a b Hershey, AD (2010 Feb). "Current approaches to the diagnosis and management of pediatric migraine". Lancet neurology. 9 (2): 190–204. PMID 20129168.  Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  100. ^ a b Nappi, RE (2009 Jun). "Hormonal management of migraine at menopause". Menopause international. 15 (2): 82–6. PMID 19465675.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  101. ^ a b Miller, Neil (2005). Walsh and Hoyt's clinical neuro-ophthalmology (6th ed bas.). Philadelphia, Pa.: Lippincott Williams & Wilkins. s. 1275. ISBN 9780781748117. 
  102. ^ a b c d e Borsook, David (2012). The migraine brain : imaging, structure, and function. New York: Oxford University Press. ss. 3–11. ISBN 9780199754564. 
  103. ^ a b Waldman, [edited by] Steven D. (2011). Pain management (2nd ed. bas.). Philadelphia, PA: Elsevier/Saunders. ss. 2122–2124. ISBN 9781437736038. 
  104. ^ Mays, eds. Margaret Cox, Simon (2002). Human osteology : in archaeology and forensic science (Repr. bas.). Cambridge [etc.]: Cambridge University Press. s. 345. ISBN 9780521691468. 
  105. ^ Colen, Chaim (2008). Neurosurgery. Colen Publishing. s. 1. ISBN 9781935345039. 
  106. ^ Daniel, Britt Talley (2010). Migraine. Bloomington, IN: AuthorHouse. s. 101. ISBN 9781449069629. 
  107. ^ a b Tfelt-Hansen, PC (2011 May). "One hundred years of migraine research: major clinical and scientific observations from 1910 to 2010". Headache. 51 (5): 752–78. PMID 21521208.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  108. ^ a b c Stovner, LJ (2008 Jun). "Impact of headache in Europe: a review for the Eurolight project". The journal of headache and pain. 9 (3): 139–46. PMID 18418547.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  109. ^ a b c Mennini, FS (2008 Aug). "Improving care through health economics analyses: cost of illness and headache". The journal of headache and pain. 9 (4): 199–206. PMID 18604472.  Bilinmeyen parametre |coauthors= görmezden gelindi (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |date= (yardım)
  110. ^ Tepper SJ, Stillman MJ (September 2008). "Clinical and preclinical rationale for CGRP-receptor antagonists in the treatment of migraine". Headache. 48 (8): 1259–68. doi:10.1111/j.1526-4610.2008.01214.x. PMID 18808506. 
  111. ^ Merck & Co., Inc. (February 28, 2012). "SEC Annual Report, Fiscal Year Ending Dec 31, 2011" (PDF). SEC. s. 65. Erişim tarihi: 21 May 2012. 
  112. ^ Şablon:ClinicalTrialsGov

Notlar

External links

Şablon:Link FA Şablon:Link GA


Migren
Uzmanlık Nöroloji Bunu Vikiveri'de düzenle

Migren, belirtileri genellikle şiddetli ve tekrarlanan baş ağrısı ile bazen de mide bulantısı veya kusma olan bir rahatsızlık.[1] Migren ağrıları genellikle 4-72 saat sürer ve kişiyi iş göremez hâle getirebilir. Başlıca migren tipi, eskiden bayağı migren olarak bilinen aurasız migrendir. Bu tip migrende genellikle başın tek tarafı şiddetli ve darbeli baş ağrısına maruz kalır; mide bulantısı ve kusma eşliğinde ışık ve gürültüye hassasiyet görülür.[1]

Erkeklerin yaklaşık %6-9'u ile kadınların %17-18'inde migren görülür. Dünya nüfusunun yaklaşık %2'si kronik migrenden muzdariptir.[1] Migren hem kadınlarda hem de erkeklerde en şiddetli hâline 30'lu veya 40'lı yaşlarda erişir. Dünya Sağlık Örgütüne göre migren gelişmiş ülkelerde 19. sıradaki sağlığa bağlı fiziksel engeldir ve başlıca işe gitmeme nedenlerinden biridir.[1]

Nedenler ve belirtiler

Migren genellikle ergenlikte veya 20'li yaşlarda ortaya çıkar ancak nadiren çocuklarda da migren vakalarına rastlanır. Eğer migren 50 yaşından sonra ortaya çıktıysa bir beyin rahatsızlığı ile bağlantılı olabilir.[1] Vakaların yaklaşık yarısında migren kalıtımsaldır.[1]

Migren hastalarında, beynin, bazı görsel veya işitsel uyarıcılara verilen elektriksel tepkileri bastırmakta zorlandığı, bu nedenle hastanın hiper heyecanlı nörofizyolojik tepkilere sahip olduğu düşünülür.[1]

Migren ağrıları çok çeşitli nedenlerle tetiklenebilir. Stres, hava değişimi, âdet, aşırı uyku veya yetersiz uyku en sık rastlanılan nedenlerdendir. Geçmişte bazı yiyeceklerin de migren ağrılarını tetiklediği düşünülüyordu ancak günümüzde yapılan çeşitli çalışmalar bu iddiayı reddeder niteliktedir.

Migren belirtileri hastadan hastaya büyük oranda değişebilir. Örneğin bir hasta, başın tek tarafında hafif bir ağrı ve mide bulantısından şikayet ederken bir başkası başın iki tarafında şiddetli ağrı, ışığa ve sese duyarlılık görebilir ancak mide bulantısı çekmeyebilir.

Pek çok hasta, migren ağrıları başlamadan saatler önce "prodrom" denen öncül belirtileri yaşayabilir. Bunlar arasında esneme, su toplanması, soluk beniz, mide bulantısı, ışığa duyarlılık ve haleti ruhiyenin ani değişimi (hüzünlenme veya çabuk sinirlenme gibi) sayılabilir.[1] Prodromların önlenmesine ve dolayısıyla migrenin başlamadan durdurulmasına yönelik tedavi girişimleri ise maalesef hastaların çok küçük bir yüzdesinde başarılı olmaktadır. Fiziksel faaliyetler ise -yardımcı olmaktan ziyade- migren ağrısı ve diğer semptomlarının şiddetlenmesine neden olabilir.[1]

Tedavi

Migren tedavisinde ilaçlar kullanılmaktadır. Kullanılan ilaçlar migreni tedavi etmez. Atak sıklığını azaltabilir ve ağrı sırasında kullanılanlar ise atağın daha kolay atlatılmasını sağlayabilir.

Migren ataklarının sıklığı ve şiddeti, bazı kalsiyum kanal blokerleri ve Beta blokerler ile engellenmeye ve azaltılmaya çalışılmıştır. Öte yandan migren hastaları için özellikle atak sırasındaki -ağrı dahil- semptomları en aza indiren çok sayıda ve diğer ağrı kesicilere oranla yüksek bedelli ilaçlar bulunmaktadır.

Öte yandan bir takım anti-depresan ilaçlar, merkezi sinir sistemini düzene sokabildiği için migren tedavisinde de kullanılmaktadır. Aşağıda bulunan nöral terapi, alternatif ve migren tedavisidir, aynı benzerde migren için akapunktur tedavileri de mevcuttur.

Nöral terapi yaklaşımı migrene tamamen farklı bir bakıştır. Almanya çıkışlı, batı tıbbı içinde bilim dalı olarak yer alan nöral terapi, hastalıkların çıkış noktası yani etyolojisi ile ilgilenir. Bu yaklaşımda migren sadece başağrısı olmaktan çıkar otonom sinir sisteminin çalışmasının aksaması (disfonksiyonu) olarak değerlendirilir. Disfonksiyona neden olan bozukluklar hastanın öyküsünden tespit edilir ve düzeltilir. Bu duruma geçirilmiş ameliyatlar, özellikle tonsillit vb çocukluk enfeksiyonları, diş tedavileri neden olabilir. Nöral terapi sonrası migrende etkin ve kalıcı tedavi sağlanır. Bu tedavi yaklaşımı özellikle ilaç tedavisine cevap alamamış hastalarda başarı ile çözüm sağlamaktadır.

Aura

Aura, migren baş ağrısının görme bozukluğuyla ve/veya duyu, kuvvet ve denge kaybıyla karakterize olan erken dönemidir. Bu gibi duyu kayıkları 10 ila 60 dakika arası bir süre devam eder. Her migren hastasında aura olmaz. Aslında, aurasız migren, auralı migrenden daha yaygındır.[kaynak belirtilmeli]

Aura birçok kişide migrenin sıradışı, belirgin ve bazen de korkutucu bir erken belirtisidir. Migren auraları birkaç farklı şekilde olabilir:

En sık rastlanan auralar görsel bozukluklardır; yanıp sönen ışıklar, nesneleri büyük görmek (makropsi), nesneleri küçük görmek (mikropsi), zikzaklı şekiller kişinin net görmesini engelleyebilir. Bazı auralarda tünel içinden bakıyormuş gibi görme ya da görme kaybı bile olabilir. Bu gibi etkiler 60 dakikaya varan sürelerde kendini gösterebilir ve belirtiler yok olduğunda ağrı atakları başlar. Daha nadir olmakla birlikte, auralar bazen his ve konuşmada azalma, denge ve güç kaybıyla birlikte olabilir. Birçok migren hastası aurayı migren ağrısının gelmekte olduğunu haber veren bir uyarı olarak kabul eder. Aura, birkaç dakikadan bir saate kadar uzayabilir ve beraberinde önemli bir baş ağrısı olmaz.[kaynak belirtilmeli] Belirtiler kaybolunca aura "silinir". Migren ağrısı çoğunlukla aura bittikten 60 dakika kadar sonra başlar.[kaynak belirtilmeli]

Göz migreni

Bazen göz duyularında, Auralı migrendeki belirtiler ortaya çıkabilir (görme kaybı, zig-zag çizgiler v.b) ve ardından hiçbir baş ağrısı oluşmaz ya da sıradan katlanılabilir bir ağrı olarak belirir. Bu duruma göz migreni denir.

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i "migraine." Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2012.

Dış bağlantılar

Şablon:Link SM Şablon:Link KM