Türkiye Kupası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ziraat Türkiye Kupası sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Türkiye Kupası
Ziraat Türkiye Kupası logosu.png
Açılış sezonu 1962-63
Konfederasyon UEFA
Ülke(ler) Türkiye Türkiye
Takım sayısı 158
Son şampiyon Galatasaray (2013-14)
En başarılı takım Galatasaray (15 kez)
Yayıncı kanal(lar) a Haber
Atv
a Spor [1]
Resmî site TFF resmi site
2014-15 Türkiye Kupası

Türkiye Kupası ya da sponsorluk anlaşmaları gereğince Ziraat Türkiye Kupası, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından 1962 yılından beri düzenlenen ulusal kupa organizasyonudur. 2014-15 sezonu itibariyle statü değişikliğine gidildi.[2]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1962'de, hem UEFA'nın Türk takımlarına Kupa Galipleri Kupası'na katılma zorunluluğu getirmesi, hem de Avrupa ülkelerinde lige paralel olarak düzenlenen kupa maçlarının kulüplere sağladığı maddi ve manevi kazançlar, Türkiye'de de bir kupa şampiyonasının takvime alınmasını mecburi hale getirdi. 1962-1963 sezonundan itibaren Türkiye Kupası adıyla başlatılan bu organizasyon, 1980-81 sezonunda Federasyon Kupası, 1992-93 sezonunda yeniden Türkiye Kupası adını almıştır. 2005-2009 yılları arasında Fortis'in sponsor olması sonucu Fortis Türkiye Kupası adıyla oynanan organizasyon 2009-10 sezonundan itibaren "Ziraat Türkiye Kupası" adını almştır.

Statü[değiştir | kaynağı değiştir]

Turnuvaya, profesyonel liglerde takımı bulunmayan illerde bulunan ve Bölgesel Amatör Lig’de mücadele edecek 32 (otuz iki) takım, 3. Lig’de mücadele edecek 54 (elli dört) takım, Spor Toto 2. Lig’de mücadele edecek 37 (otuz yedi) takım, PTT 1. Lig’de mücadele edecek 18 (on sekiz) takım ve Spor Toto Süper Lig de mücadele edecek 18 (on sekiz) takım katılacaktır.

Tek maç eleme usulü oynanan müsabakalarda, müsabakaların normal süresinin berabere tamamlanması halinde on beşer dakikalık iki devre halinde uzatma oynanır. Uzatmada da eşitliğin bozulmaması halinde tur atlayan takım, seri penaltı atışları sonucunda belirlenir.

Ön Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ön Eleme Turu müsabakaları, Bölgesel Amatör Lig'den katılacak 32 takım arasında bölgesel olarak oynanır. Eşleşmeler TFF tarafından belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 16 (On altı) takım tur atlar.

Birinci Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci Eleme Turu müsabakaları, Ön Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 16 takım ile 54 Spor Toto 3. Lig takımı olmak üzere toplam 70 takım arasında bölgesel olarak oynanır. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 35 (otuz beş) takım tur atlar.

İkinci Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

İkinci Eleme Turu müsabakaları, Birinci Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 35 takım ile 37 Spor Toto 2.Lig takımı, 18 PTT 1.Lig takımı ve Süper Lig sıralamasından Son 8 takım olmak üzere toplam 98 takım arasında seri başı sistemine göre oynanır. 49 takım seri başı olur ve diğer 49 takım ile eşleşirler. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 49 takım tur atlar.

Üçüncü Eleme Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Üçüncü Eleme Turu müsabakaları, İkinci Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 49 takım ve Spor Toto Süper Lig'i 6, 7, 8, 9, 10. Sırada bitiren 5 takım arasında seri başı sistemine göre oynanır. 27 takım seri başı olur ve kalan 27 (yirmi yedi) takım ile eşleşir. Eşleşmeler kura çekimi ile belirlenir. Müsabakalar, tek maç eleme usulüne göre küçük numarayı çeken takımın sahasında oynanır. Müsabakaları kazanan 27 (yirmi yedi) takım tur atlar.

Grup Aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Grup müsabakaları, Üçüncü Eleme Turu müsabakaları sonucunda tur atlayan 27 takım ve Spor Toto Süper Lig'i ilk 5 sırada bitiren takımlar arasında 4’er takımdan oluşan 8 grup halinde çift devreli lig usulüne göre oynanır. Eşleşmeler seri başı sistemine göre kura çekimi ile belirlenir. Bulundukları lige göre 1-8 arası takımlar 1.Torbaya, 9-16 arası takımlar 2.Torbaya, 17-24 arası takımlar 3.Torbaya ve 25-32 arası takımlar 4.Torbaya konur. Müsabakalar sonucu gruplarında ilk 2 sırayı alan toplam 16 takım, Son altı turunu oynamaya hak kazanırlar.

Son 16 Turu[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalan 16 takım çapraz olarak eşleşirler. Maçlar tek maçlı eleme usulüne göre Grup birincilerinin sahalarında oynanır. Kazanan 8 takım Çeyrek Final müsabakasına katılmaya hak kazanır.

Final Aşaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeyrek Final müsabakası, Son 16 turu sonucunda oynamaya hak kazanan 8 takım arasında çift maçlı eleme usulüne göre oynanır. Eşleşmeler TFF tarafından çekilecek kura sonucunda belirlenir. 4 takım seri başı olur ve diğer 4 takım ile eşleşir. Yarı Final müsabakası, Çeyrek Final sonucunda oynamaya hak kazanan 4 takım arasında çift maçlı eleme usulüne göre oynanır. Eşleşmeler Çeyrek Final kura çekiminde belirlenir. Takımların attıkları goller eşit ise deplasmanda daha fazla gol atan takım üstün sayılır. Final müsabakası, Yarı Final sonucunda oynamaya hak kazanan 2 takım arasında TFF' nin belirlediği tarafsız sahada oynanır.

Türkiye Kupası şampiyonu olan takım ise bir sonraki sezon formasına Türk Bayrağı'nı koyma hakkı kazanır.

Statü 16 Temmuz 2014 de yürürlüğe girmiştir.

Sezonlara göre kupayı kazananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Takım Şampiyon İkinci Yarı finalist Şampiyonluk yılları
Galatasaray
15
5
24
1963, 1964, 1965, 1966, 1973, 1976, 1982, 1985, 1991, 1993, 1996, 1999, 2000, 2005, 2014
Beşiktaş
9
6
21
1975, 1989, 1990, 1994, 1998, 2006, 2007, 2009, 2011
Trabzonspor
8
6
19
1977, 1978, 1984, 1992, 1995, 2003, 2004, 2010
Fenerbahçe
6
9
25
1968, 1974, 1979, 1983, 2012, 2013
Altay
2
5
7
1967, 1980
Ankaragücü
2
3
11
1972, 1981
Gençlerbirliği
2
3
7
1987, 2001
Göztepe
2
1
5
1969, 1970
Kocaelispor
2
-
7
1997, 2002
Bursaspor
1
3
12
1986
Eskişehirspor
1
3
4
1971
Sakaryaspor
1
-
3
1988
Kayserispor
1
-
2
2008
Samsunspor
-
1
5
-
Boluspor
-
1
2
-
Adana D.S.
-
1
2
-
Antalyaspor
-
1
1
-
Kayseri Erciyesspor
-
1
1
-
Mersin İ.Y.
-
1
1
-
İstanbul BB
-
1
1
-
Denizlispor
-
-
4
-
Gaziantepspor
-
-
3
-
Malatyaspor
-
-
3
-
Adanaspor
-
-
1
-
İstanbulspor
-
-
2
-
Orduspor
-
-
2
-
Çaykur Rizespor
-
-
2
-
Zonguldakspor
-
-
1
-
Vefa
-
-
1
-
Sivasspor
-
-
1
-
Lüleburgazspor
-
-
1
-
Kütahyaspor
-
-
1
-
Konyaspor
-
-
1
-
Kırıkkalespor
-
-
1
-
Karşıyaka
-
-
1
-
Diyarbakırspor
-
-
1
-
Bandırmaspor
-
-
1
-
Ankaraspor
-
-
1
-

Kazanan teknik direktörler[değiştir | kaynağı değiştir]

Rekorlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • En çok kazanan takım: 15
    • Galatasaray (1963, 1964, 1965, 1966, 1973, 1976, 1982, 1985, 1991, 1993, 1996, 1999, 2000, 2005, 2014)
  • Art arda en çok kazanan takım: 4
  • En uzun süre namağlup olan takım: 26
    • Galatasaray, 1962–63'den 1966–67 Altay çeyrek final ikinci karşılaşmasına kadar

Final maçları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Art arda en çok final oynayan takım: 4
    • Galatasaray (1963, 1964, 1965, 1966 - hepsini kazandı)
    • Trabzonspor (1975, 1976, 1977, 1978 - ikisini kazandı)
    • Galatasaray (1993, 1994, 1995, 1996 - ikisini kazandı)
  • En çok final oynayan takım: 20
    • Galatasaray (1963, 1964, 1965, 1966, 1969, 1973, 1976, 1980, 1982, 1985, 1991, 1993, 1994, 1995, 1996, 1999, 1998, 2000, 2005, 2014)
  • Finalde en çok kaybeden: 9
    • Fenerbahçe (1963, 1965, 1989, 1996, 2001, 2005, 2006, 2009, 2010)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]